I SA/Wr 1518/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 1149/02 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie. Skarżący J. W. w dniu [...] (data nadania w placówce pocztowej) złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie z jego skargi, prowadzonej pod sygnaturą I SA/Wr 1149/02 w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 r., którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzje organów podatkowych I i II instancji. W skardze o wznowienie J. W. podniósł, iż obecny na rozprawie, reprezentujący go doradca podatkowy nie został pouczony o skutkach niezgłoszenia wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego w terminie do zamknięcia rozprawy, tak jak tego wymagał art. 210 § 1 zd. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenie przez Sąd obowiązku pouczenia pełnomocnika - doradcy podatkowego spowodowało, że wniosek taki nie został zgłoszony, co z kolei skutkowało brak rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów. Zdaniem skarżącego w ten sposób, czyli na skutek naruszenia przepisów prawa, strona pozbawiona została możliwości działania, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Uzasadniając zachowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie J. W. stwierdził, że o tym, iż sąd administracyjny orzeka o zwrocie kosztów postępowania sądowego na wniosek złożony najpóźniej przed zamknięciem rozprawy, dowiedział się dopiero z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...], odrzucającego wniosek o uzupełnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie podlegała odrzuceniu. Według art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale VII ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przyjmuje się powszechnie, że instytucja wznowienia postępowania, jako dotycząca orzeczeń prawomocnych, ma charakter wyjątkowy (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, Sygn. akt I SA/Wr 1518/04 M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 337), co nakazuje ścisłą interpretację przepisów w tym zakresie, ale przede wszystkim oznacza ograniczony zakres jej zastosowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że wznowienie może dotyczyć tylko takich postępowań, które zostały zakończone prawomocnymi orzeczeniami. Chodzi zatem o orzeczenia nie tylko prawomocne, ale takie które mają charakter orzeczeń kończących postępowanie. Wznowienie postępowania nie może mieć zatem zastosowania do postanowień o charakterze procesowym, które nie kończą postępowania. Zaliczyć tu należy między innymi postanowienie rozstrzygające o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Jakkolwiek rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów umieszcza się w niektórych orzeczeniach kończących postępowanie, to jest głównie w wyroku uwzględniającym skargę (art. 209 p.p.s.a.), to ma ono charakter odrębnego postanowienia. Powoduje to między innymi ten skutek, że podlega ono (rozstrzygnięcie o kosztach) zażaleniu, jeżeli nie jest wnoszona od orzeczenia skarga kasacyjna (art. 154 § 1 pkt 9 p.p.s.a.). Wypływa z tego wniosek, że postanowienie o zwrocie kosztów postępowania sądowego nie jest orzeczeniem przeciwko któremu można skierować skargę o wznowienie postępowania, pomimo, że może być ono zamieszczone w orzeczeniu kończącym postępowanie. Skoro zatem skarga o wznowienie nie jest dopuszczalna przeciwko postanowieniu w przedmiocie kosztów, to tym bardziej za jej pomocą nie można dochodzić wydania takiego postanowienia. Formalnie jednak J. W. wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2004 r., jako ten przeciwko któremu wymierzona jest jego skarga o wznowienie. Dlatego też mając na uwadze, że podstawę wznowienia skarżący upatrywał w nieważności postępowania, należało rozważyć dalsze przesłanki, warunkujące rozpoznanie jego wniosku. Obok bowiem ogólnych warunków dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania (orzeczenie prawomocne, kończące postępowanie w sprawie) dla jej skuteczności w zakresie wznowienia wymagane jest zrealizowanie innych jeszcze warunków, to jest oparcie skargi na ustawowych podstawach wznowienia oraz spełnienie przesłanek co do samej skargi. W tym właśnie zakresie wskazać należy na wymóg wystąpienia z wnioskiem w należytym terminie. Stosownie do art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji Sygn. akt I SA/Wr 1518/04 od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Ponieważ J. W. oparł skargę o wznowienie na podstawie, której treścią jest pozbawienie możności działania strony na skutek naruszenia prawa, to biorąc pod uwagę, iż w istocie chodzi tu o zarzut pozbawienia możności działania pełnomocnika, który uczestniczył w rozprawie, to termin w jakim skarżący mógł żądać wznowienia postępowania liczony być powinien od dnia, w którym o treści orzeczenia dowiedział się ów pełnomocnik. Z akt sprawy sądowej wynika, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został pełnomocnikowi doręczony w dniu [...]., a zatem trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. upływał w dniu [...] r. o godzinie 24.00. Tymczasem z naruszeniem przywołanego przepisu skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w dniu [...]. Wskazany przez skarżącego moment początkowy liczenia trzymiesięcznego terminu, to jest data otrzymania postanowienia Sądu odrzucającego wniosek o uzupełnienie wyroku (w innych sprawach, gdyż w tej postanowienie Sądu nosiło datę [...].), z którego skarżący miał się dopiero dowiedzieć o konieczności zgłoszenia przed zamknięciem rozprawy żądania zasądzenia zwrotu kosztów, nie był miarodajny dla zachowania terminu wniosku o wznowienie. Orzeczeniem bowiem przeciwko któremu została obecnie skierowana akcja skarżącego nie było to postanowienie, lecz wyrok z dnia 14 maja 2004 r., a zatem "dowiedzenie się o orzeczeniu" według treści art. 277 p.p.s.a. dotyczyć mogło tylko tego wyroku. Mając na uwadze przedstawione powyżej powody skarga o wznowienie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.