II SA/Sz 987/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę o d d a l a skargę. Starosta decyzją z dnia [...], Nr [...], odmówił A. T. właścicielowi działki nr [...] położonej w [...] pozwolenia na rozbiórkę budynku stacji transformatorowej oraz dwóch słupów energetycznych znajdujących się na tej działce. Uzasadniając decyzję wskazał, że przedmiotowa stacja transformatorowa została wybudowana przed [...], jest nieprzerwanie użytkowana przez [...] i jej poprzedników prawnych, a sytuacja prawna gruntu pod budynkiem nie jest dotychczas prawnie uregulowana. Ponadto, że właścicielem stacji transformatorowej jest [...], a nie właściciel gruntu, a obudowa stacji transformatorowej (budynek) jest integralną częścią urządzeń elektrycznych znajdujących się w jego wnętrzu, które ze względów technologicznych nie mogą istnieć bez obudowy. Organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) do wniosku o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu, a [...] będąca właścicielem obiektu w piśmie z dnia [...] sprzeciwiła się rozbiórce, dlatego odstąpiono od żądania uzupełnienia wniosku o zgodę właściciela obiektu. W odwołaniu od decyzji A. T. wskazał, że skoro [...] jest następcą prawnym [...] nie wydzieliło gruntu pod stacją transformatorową, ani nie zrobiła tego [...] Oświadczył, że zgodnie z art. 118, art. 175 i art. 176 ust. 1 i 2 Kodeksu cywilnego jest po uprzednim wydzieleniu gruntu właścicielem spornego obiektu, jest to obiekt powyżej [...] metrów i dlatego powinien być sporządzony dla niego projekt (niemiecki). W ocenie odwołującego się nazywanie budynku obudową stacji graniczy z absurdem, ponieważ równie dobrze można by powiedzieć, że w domu w którym jest centralne ogrzewanie, dom jest obudową urządzenia grzewczego. Dlatego powołany w zaskarżonej decyzji art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wojewoda decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy decyzje organu I instancji wskazując, że słusznie odmówiono zgody na rozbiórkę stacji transformatorowej oraz dwóch słupów energetycznych znajdujących się na działce nr [...] w [...], bowiem wnioskodawca nie wykazał się prawem własności do stacji transformatorowej będącej własnością [...], a zgoda właściciela obiektu jest niezbędna do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę tego obiektu. Natomiast powołane przez stronę przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasiedzenia nie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego, ponadto zasiedzenie jako sposób nabycia prawa własności musi zostać stwierdzone przez właściwy sąd. W przypadku braku zgody właściciela obiektu na rozbiórkę obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania pozwolenia na rozbiórkę, dlatego decyzja organu I instancji odpowiada prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że budynek stacji transformatorowej znajdujący się jego rolnej działce, nie ma właściciela prawnego oraz orzeczenie, że [...] użytkuje ten budynek bezprawnie, a także wskazanie, która z map posiadanych przez skarżącego jest aktualna według operatu gruntów i budynków. Podniósł, że Starosta od [...] do [...] nie wiedział, że na działce skarżącego znajduje się budynek stacji transformatorowej i budynek ten przez ponad [...] lat nie był ujęty w ewidencji gruntów i budynków, co jest niezgodne z prawem ponieważ teren ten powinien być wydzielony i oznaczony symbolem [...], a nie [...]. Wskazał, że [...] odprowadza podatek od nieruchomości jako właściciel budynku, nie mając żadnej podstawy prawnej (nr działki, nr księgi wieczystej). Skarżący wskazał, że skoro posiada dwie różne potwierdzone mapy, to być może operat został zmieniony. Podniósł, że pomimo zmniejszenia jego roszczeń, [...] nadal nie chce polubownego załatwienia tej sprawy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie skargi wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez uniemożliwienie stronom zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami przed wydaniem decyzji. Ponadto, decyzja narusza art. 64 § 2 K.p.a., ponieważ organy orzekające w sprawie powinny były wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku dotyczącego rozbiórki przez dołączenie zgody właściciela obiektu, a w razie nie uzupełnienia tego braku pozostawić wniosek bez rozpoznania, nie zaś wydawać decyzje odmowną. Podniósł, że postępowanie przed organami obu instancji narusza art. 75 i art. 77 K.p.a., ponieważ organy bezpodstawnie oparły swoje rozstrzygnięcia na informacji [...] która nie ma żadnej wartości dowodowej. Jednocześnie pominęły domniemanie wynikające z rękojmi wiary publicznej księgi wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości z której wynika, że skarżący jest właścicielem gruntu na którym znajdują się obiekty budowlane, których dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Zaskarżona decyzja w oczywisty sposób narusza art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez bezpodstawne i sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem uznanie, że skarżący nie przedstawił zgody właściciela obiektu, w sytuacji gdy sam jest jego właścicielem. Pełnomocnik wskazał, że stosownie do art. 48 Kodeksu cywilnego z wyjątkiem przypadków przewidzianych w ustawie (które nie występują w niniejszej sprawie), do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, bez względu na to, czy zostały, czy też nie zostały uwidocznione w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 140 kc nie można zabronić właścicielowi nieruchomości korzystania z nieruchomości i rozporządzania nią, z wyłączeniem osób trzecich, a z art. 143 kc wynika, że własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod powierzchnią. Pełnomocnik uczestnika postępowania Spółki [...] wniósł na rozprawie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał na art. 49 kc zgodnie z którym przedmiotowy budynek oraz dwa słupy, nie stanowią części składowych gruntu. Ponadto oświadczył, że stacja transformatorowa nie ma urządzonej księgi wieczystej bowiem brak jest normy prawnej pozwalającej na urządzenie takiej księgi. Poza tym budynek zawierający transformator jest obiektem poniemieckim i został przejęty przez poprzednika prawnego na mocy przepisu art. 6 ust 1 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej (Dz. U. Nr 52 poz. 271). Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja nie narusza prawa. Skarżący w dniu [...] złożył wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku stacji transformatorowej oraz dwóch słupów energetycznych znajdujących się na jego działce. Wnioskodawca podał, że obiekty te stanowią jego własność, bowiem znajdują się na jego działce, której nie może użytkować zgodnie z przeznaczeniem. Jak ustaliły organy orzekające w sprawie, czego skarżący nie kwestionował, budynek stacji transformatorowej oraz dwa słupy energetyczne znajdujące się na działce nr [...] są nieprzerwanie od [...]. użytkowane przez poprzednika prawnego Spółki [...] oraz przez tę Spółkę w celu doprowadzania prądu elektrycznego do wsi [...]. Stosownie do art. 49 Kodeksu cywilnego urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Art. 49 kc stanowi zatem wyjątek od zasady przewidzianej w art. 47 § 2 kc, że częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Przesłanka wchodzenia stacji transformatorowej w skład przedsiębiorstwa energetycznego jest spełniona z chwilą jej podłączenia do sieci tego przedsiębiorstwa. W rezultacie tego, urządzenie to przestaje być częścią składową nieruchomości, na której zostało zbudowane (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1451/99, LEX nr 55316). Należy podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, że stacja transformatorowa znajdująca się na działce skarżącego składająca się z instalacji energetycznych oraz z budynku, bez którego urządzenia te nie mogłyby prawidłowo funkcjonować, a także dwa słupy energetyczne, są urządzeniami służącym do doprowadzania prądu w rozumieniu art. 49 kc i wchodzą w skład przedsiębiorstwa energetycznego. Nie jest zatem słuszny pogląd zaprezentowany w skardze, że urządzenia te, jako części składowe gruntu należą do skarżącego, czy też w ogóle nie mają właściciela, a zgoda Spółki [...] na rozbiórkę tych urządzeń nie była potrzebna. W myśl art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć m. in. zgodę właściciela obiektu. Skarżący zgody takiej nie przedłożył. Co do zasady, brak tego rodzaju mógłby zostać uzupełniony stosownie do art. 64 § 2 K.p.a., jednakże wobec stanowiska właściciela urządzeń sprzeciwiającego się rozbiórce wyrażonego w toku postępowania, żądanie przedłożenia takiej zgody byłoby niecelowe. Przepis art. 64 § 2 K.p.a. dotyczy bowiem braków podania możliwych do usunięcia. Zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy orzekające w sprawie obu tych przepisów nie jest zatem trafny. Nie jest także słuszny zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 7, art. 75 i art. 77 K.p.a., bowiem organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Przepis ten chroni zatem nabycie prawa własności nieruchomości od osoby ujawnionej w księdze wieczystej, bez względu na to czy była ona rzeczywiście właścicielem zbywanej nieruchomości. Nie znajduje zatem zastosowania w niniejszej sprawie i nie mógł zostać naruszony. Trafny jest natomiast zarzut, że organy obu instancji naruszyły art. 10 K.p.a. i nie umożliwiły stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Jednakże, jest to naruszenie przepisów postępowania które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Także okoliczność, że budynek stacji transformatorowej nie jest ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości skarżącego, nie ma znaczenia prawnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku. Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692).