III SA/Kr 788/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 kwietnia 2006r., nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] z dnia 19 kwietnia 2006 r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. nr 98, póz. 107 z późn.zm./ art. 95 ust. 3 pkt 3, art.97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /tekst jednolity: Dz.U. z 2002r. nr 7, póz. 58 z późn.zm./ po rozpatrzeniu odwołania S. Z. od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Komendanta Miejskiego Policji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] na os. [...] w K. w terminie do dnia [...] czerwca 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Komendant Miejski Policji orzekł o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] na oś. [...] w K., położonego w budynku stanowiącym własność Gminy w terminie do dnia [...] czerwca 2006 r. Jak ustalono na podstawie przydziału z dnia [...] sierpnia 1975 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Kwatermistrzowsko-Budowlanego KW MO przydzielił funkcjonariuszowi J. Z. lokal mieszkalny nr [...] na oś. [...] w K. Uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania wraz z nim w przedmiotowym lokalu byli: żona M. Z. wraz z synami J. i S. Z. W dniu [...] września 1987 r. uprawniony J. Z. zmarł. W dniu [...] czerwca 1996 r. Komendant Miejski Policji decyzją nr [...] przydzielił lokal M. Z. uprawnionej do renty rodzinnej po zmarłym mężu. M. Z. zmarła w dniu [...] listopada 2005 r., a zamieszkujący w lokalu syn zmarłej S. Z. wystąpił po jej śmierci do Komendanta Miejskiego Policji o uregulowanie stanu prawnego lokalu. Uznając brak uprawnień S. Z. do świadczeń w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, Komendant pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. poinformował wnioskodawcę, iż lokal nr [...] na oś. [...] w K. jako pozostający w dyspozycji Komendy Miejskiej Policji może być przydzielony wyłącznie osobom uprawnionym do świadczeń w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, tj. policjantom, emerytom, rencistom policyjnym oraz członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po zmarłych policjantach, emerytach i rencistach. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Komendant Miejski Policji wezwał S. Z. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] na oś. [...] w K. w terminie do dnia [...] czerwca 2006 r. W swoim rozstrzygnięciu organ powołał się na przepis art. 95 ust 3 pkt 3 ustawy o Policji stwierdzającego, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. O braku uprawnień do przedmiotowego lokalu S. Z. orzeczono w oparciu o przepis art. 29 ust 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /tekst jednolity: Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz.67 z późn. zm./. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. Z. wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie o jego prawie do zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 1996 r. został uprawniony do zamieszkiwania we wskazanym lokalu. Decyzją z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach uzasadnienia podał, że skarżący jest osobą nieuprawnioną do świadczeń w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, stąd nie mają wobec niego zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r., nr 105, póz. 884). Zgodnie z art. 89 pkt. 2 powołanej ustawy o Policji: "członkami rodziny policjanta są pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do 25 - go roku życia." S. Z. nie jest i nie był funkcjonariuszem Policji, nie posiada również uprawnień do policyjnej renty rodzinnej, ani nie jest członkiem rodziny zmarłej w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, gdyż ukończył 25 lat życia, został jednak uwzględniony w obu decyzjach przydziału przedmiotowego lokalu jako członek rodziny głównego najemcy, uprawniony do zamieszkania w tym lokalu. Nie posiada również samoistnego prawa do lokalu, gdyż nigdy nie był jego głównym najemcą, miał jedynie prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w charakterze członka rodziny najpierw policjanta - ojca, a następnie osoby uprawnionej do policyjnej renty rodzinnej - matki. W skardze z dnia [...] czerwca 2006 r. S. Z. podniósł argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzając, że ustawa o Policji nie umożliwia nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego bez jednoczesnego wskazania innego lokalu do zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o nieuwzględnienie skargi jako bezzasadnej, uznając iż uprawnienie S. Z. do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w K. na os. [...] było uprawnieniem pochodnym wynikającym z zapadłych decyzji o przydziale lokalu na rzecz J. Z. z 1975 r. oraz na rzecz M. Z. w 1996 r., która jako osoba uprawniona do otrzymywania renty rodzinnej spełniała przesłanki wymienione w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Skarżący natomiast został wymieniony w decyzji o przydziale lokalu, gdyż nie ukończył jeszcze wówczas 25 lat. Uprawnienie to jednak wygasło w dniu 31 sierpnia 1997 r. z mocy prawa. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że ustawa o Policji zapewnia mu prawo do lokalu socjalnego organ wyjaśnił, że przepisy powołanej ustawy nie stwarzają żadnej podstawy prawnej do orzekania o prawie lub jego braku do lokalu socjalnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 12707 sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując te kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu i instancji jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym, a podnoszone zarzuty bezzasadne. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, że przesłanki oraz procedura przyznawania i ewentualnego przenoszenia prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom w służbie stałej, emerytowanym funkcjonariuszom i ich rodzinom uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r, nr 7, póz. 58 z późn. zm.), oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r, nr 8, póz. 67 z późn. zm). Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, póz. 884). Zgodnie z art. 97 ust. 5 tej ustawy, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Zgodnie z art. 90 ust. 1. ustawy "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Za lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów uznaje się lokale mieszkalne uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej tych jednostek od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin, czy zakładów pracy, a także lokale, które zostały zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały od jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zaznaczenia wymaga, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Jak ustalono lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego i jego rodzinę należy do kategorii lokali "pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu jednostek". Nie ma przy tym znaczenia, w świetle treści art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, iż stanowi on własność gminy. Dysponentem tego lokalu jest Komendant Wojewódzki Policji. Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Mianowicie na podstawie art.88 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich "członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 1) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 2) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające". Osoby wskazane w art.89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi tzn osoby te decydują o wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że wymienienie w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego członków rodziny policjanta nie daje członkom rodziny samodzielnego tytułu prawnego do lokalu ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. W przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji "funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. 2. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. 3. Prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej." S. Z. nie jest funkcjonariuszem policji nie jest również członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Tym samym skarżący nie może uzyskać samodzielnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jego uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wynikało z stosunku rodzinnego jaki go łączył z osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu. Wraz ze śmiercią osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu utracił uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, tym samym zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Zgodnie z art.95 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego , o którym mowa w art.90 ust.1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego organ wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Na podstawie art.95 ust.4 ustawy o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. Mając na uwadze obowiązujący stan prawny, zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zgodne są ze stanem prawnym Podnieść należy ponadto, że w żaden z wymienionych aktów prawnych nie daje organom administracyjnym uprawnień do przyznania skarżącemu prawa do lokalu socjalnego, czego domaga się we wniesionej do Sądu skardze. Orzekanie zatem w tym zakresie byłoby niezgodne z obowiązującym prawem. Mając zatem na uwadze stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie i obowiązujący stan prawny zarzuty skargi są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.12707 skargę oddalił.