VIII SA/Wa 171/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2006 r. , nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych wierzyciela 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] 2) stwierdza, że uchylone postanowienie i poprzedzające je postanowienie nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., dalej skarżący, przesłał trzy tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. działając na podstawie art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), postanowił zwrócić tytuły wykonawcze Nr [...] dotyczące: M.A., ul. [...] S., do wierzyciela. Zdaniem organu brak jest wskazania odpowiedniej podstawy prawnej prawa materialnego. W tytułach wykonawczych błędnie powołano się na ustawę egzekucyjną. W związku z art. 29 § 2 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przesłał tytuł wykonawczy celem usunięcia braków formalnych. Pismem z dnia [...] października 2006 roku skarżący zaskarżył powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wynikają właśnie z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazane w polu nr 29 przedmiotowych tytułów wykonawczych przepisy nie zostały podane błędnie. W istocie normy w nich zawarte mają charakter materialnoprawny - są one odpowiednio podstawą egzekwowanych obowiązków albo orzeczenia, z którego wynika obowiązek. O tym czy dany przepis ma charakter materialnoprawny, nie może świadczyć samo umieszczenie go w akcie normatywnym traktującym o kwestiach proceduralnych. Na podstawie art.127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art.144 k.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 986 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 roku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu przez wskazanie podstawy prawnej należy rozumieć, iż chodzi tu o podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki lub w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej - jak w mniejszej sprawie - koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. Wskazanie podstawy prawnej obowiązku można pojmować w ten sposób, że chodzi tu o podanie aktu prawnego (prawa materialnego), na podstawie którego wydano decyzję administracyjną lub też o samą decyzję (postanowienie, orzeczenie, ugodę itd.), wydaną na podstawie tych aktów. Pełną realizacją tego przepisu byłoby podanie obu tych elementów. Nie dotyczy to sytuacji, gdy podstawą egzekucji jest przepis prawa (bez potrzeby wydawania decyzji), z którego wprost wynikają obowiązki. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulują wyłącznie kwestię dopuszczalności samej egzekucji oraz zagadnienia związane z przymusowym wykonaniem obowiązku, nie stanowią natomiast samoistnej podstawy do wszczęcia egzekucji. Pismem z dnia [...] listopada 2006 roku skarżący skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez chybione przyjęcie, iż przytoczone w stosownych polach tytułów wykonawczych nr [...],[...]i [...]wystawionych przez PINB w L., błędnie powołano się na przepisy rzeczonej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako podstawy prawnej skierowanych do egzekucji obowiązków, zamiast stosownych przepisów prawa materialnego (w założeniu autora inkryminowanego postanowienia przepisów ustawy prawo budowlane), podczas gdy wspomniane przepisy zostały powołane prawidłowo. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ podatkowy nie dostrzegł okoliczności, iż skarżący oprócz występowania w roli organu stosującego normy prawa budowlanego, występuje również w roli organu egzekucyjnego. Wydając zaskarżone postanowienie organ sugerował się jedynie nazwą aktu normatywnego powołanego w polach 29 rzeczonych tytułów wykonawczych, przyjmując, że wskazane w nich podstawy prawne kierowanych do egzekucji obowiązków są błędne. Zdaniem skarżącego zapoznanie się z treścią wskazanych tam przepisów ustrzegłoby organ podatkowy przed wydaniem sprzecznych z prawem rozstrzygnięć. W ocenie skarżącego już sam charakter obowiązków, na jakie opiewały przedmiotowe tytuły wykonawcze wskazuje, iż normatywnego ich oparcia szukać należy właśnie w przepisach ustawy egzekucyjnej. Ponieważ, dochodzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. należności powstały w toku podejmowanych przez niego czynności egzekucyjnych, błędem jest upatrywanie dla tytułów wykonawczych normatywnego umocowania w ustawie prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko powołując się na dyspozycje art. 122, 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną. Skarżący w tytułach wykonawczych złożonych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w polach 29 "Akty normatywne" przywołał art. 15 § 2, art. 64a § 1 pkt 1 i art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 15 § 2, koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych, wyżej cytowanej ustawy. Natomiast art. 64a § 1 pkt 1 stanowi, że organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 10 % kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł; w przypadku wielokrotnego nakładania grzywien opłatę pobiera się osobno od każdego postanowienia, zaś art. 121§ 1 grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. § 2. z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 25.000 zł. § 3. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - 100.000 zł. § 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. § 5. Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. O tym, co winien zawierać tytuł wykonawczy stanowi art. 27 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z pkt 3 § 1 art. 27 cytowanej ustawy wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać między innymi wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy zaś rozumieć, iż chodzi tu o podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki lub w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. W przedmiotowej sprawie podstawą egzekucji są wyżej przywołane przepisy prawa z których wprost wynikają obowiązki. Stanowią one podstawę prawną egzekwowanego obowiązku mimo, iż znajdują się w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym brak było podstaw do zwrotu tytułów wykonawczych celem usunięcia braków formalnych z uwagi na błędne powołanie się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w oparciu o art. 29 ust.2 powyższej ustawy. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem powołanych przepisów prawa Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.