II SA/Rz 384/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. i J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. r. nr [...] w przedmiocie kary za stwierdzone przystąpienie do użytkowania budynku - skargę oddala - II SA/Rz 384/06 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia E. i J. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], którym ustalono karę za przystąpienie do użytkowania dwóch segmentów budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na działkach nr ew. 2903/9 i 2903/10 położonych w N. bez dopełnienia obowiązku wynikającego z art. 55 prawa budowlanego w kwocie 112.500,00 zł – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] Starosta [...] udzielił E. i J. C. pozwolenia na budowę dwóch pawilonów handlowo-usługowych w zabudowie szeregowej. Zgodnie z warunkami omówionego pozwolenia na budowę, inwestor był zobowiązany uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego na zasadzie art. 36 ust. 2 prawa budowlanego. Wynika to z warunków uzyskanego pozwolenia na budowę jak również z przepisów prawa budowlanego. Przepisy prawa budowlanego uległy zmianie od 11.07.2003 r. i obecnie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVII, XX, XXI, XXIV, XXVII, XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Budynki handlu i usług zaliczone są do kategorii XVII obiektów. Wobec tego, inwestorzy byli obowiązani przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W czasie obowiązkowej kontroli w dniu 6 stycznia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż kontrolowany obiekt jest użytkowany. Ponadto pismem z dnia 23 grudnia 2005 r. Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała organ nadzoru budowlanego, że w czasie odbioru budynku wybudowanego na cele handlowo-usługowe w N. w dniu 22 grudnia 2005 r. budynek był użytkowany, pomimo że inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. Zgłoszenie zakończenia budowy, na które powołuje się inwestor dotyczy tylko obiektów nie objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Inwestor, na którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Niezajęcie stanowiska przez wymienione organy w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag. Nie oznacza to jednak, iż można przystąpić do użytkowania obiektu. Jest to możliwe jedynie po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, J. C. zgłoszenie o zakończeniu budowy pawilonu usługowo-handlowego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania do Państwowej Inspekcji Pracy, Inspekcji Ochrony Środowiska, Komendy Straży Pożarnej złożył w dniach 7 i 8 grudnia 2005 r. Natomiast wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie J. C. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył 21 grudnia. Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony w/w organów. Zgodnie z art. 57 ust. 6 prawa budowlanego wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia kontroli. W zażaleniu na rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne inwestor zarzucił, iż organ nadzoru budowlanego nie zachował 21 dniowego terminu, gdyż zgłoszenia dokonano 7 grudnia. Po rozpoznaniu zażalenia organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie go poprzedzające. Równocześnie naprowadził, iż w materiale dowodowym sprawy zarzuty inwestora nie zostały potwierdzone. Wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożono w dniu 21 grudnia 2005 r., a nie 7 grudnia 2005 r. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 cyt. ustawy, czyli bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kar tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 ustawy, z tym że stawka opłaty podlega 10-krotnemu podwyższeniu. Organ był w obowiązku nałożyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Wysokość zaś kary określa obowiązująca ustawa i nie zależy od uznania organu. W myśl art. 59 f kara stanowi iloczyn stawki opłaty /s/ współczynnika kategorii obiektu /k/ i współczynnika wielkości obiektu budowlanego /w/. Stawka opłaty /s/ wynosi 500 zł, dla obiektu kategorii XVII, tj. budynków handlu współczynnik kategorii obiektu wynosi 15, natomiast współczynnik wielkości obiektu o kubaturze 2500-5000 m3 wynosi 1,5, czyli kara wynosi 500 x 15 x 1,5 co daje 11250 zł. W skardze na to postanowienie E. i J. C. wnieśli o uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy prawo budowlane stanowi, iż właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Od tej zasady istnieje wyjątek zawarty w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. nr 163, poz. 888/. Wg niego nie przeprowadza się obowiązkowej kontroli obiektów budowlanych w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie, tj. 11 lipca 2003r., wydano pozwolenie na budowę /tu: [...].05.2001 r./. Nie mają więc zastosowania przepisy art. 59a, 59c i 59g prawa budowlanego. Wobec tego, nie było podstaw w przepisach prawa przeprowadzenia kontroli w ogóle. Poza tym błędnie oznaczono organ nadzoru budowlanego. Skarżący podnoszą "iż zachodzą uzasadnione podstawy iż osoby dokonujące kontroli nie posiadały upoważnienia do kontroli przedsiębiorcy wydanego na podstawie art. 59e prawa budowlanego, a posiadali jedynie upoważnienie wydane na podstawie art. 81 prawa budowlanego". Nie jest prawdą, aby w przedmiotowym obiekcie prowadzona była działalność. Były to jedynie czynności przygotowawcze, a znajdujący się tam ludzie to nasi przyjaciele, którzy przyszli obejrzeć wystrój. Zdaniem skarżących zostały naruszone podstawowe zasady procedury administracyjnej z art. 6, 7, 8, 9, 77 k.p.a. Decyzję organu I instancji podpisał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaś organ oznaczony został jako Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi. Odwołał się jedynie do uzasadnienia postanowienia objętego skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, iż w uzyskanym pozwoleniu na budowę z dnia [...].05.2001 r. inwestor był zobowiązany uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. Oznacza to, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor w dniu 1.12.2005 r. złożył wniosek adresowany do "Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o wydanie decyzji na użytkowanie budynku usługowo-handlowego". W aktach zalega również jego pismo z dnia 7.12.2005 r., kierowane do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej informujące, iż prace budowlane zostały zakończone, a lokal ten będzie użytkowany przez inwestora w części tekstylno-odzieżowej i obuwniczej, a pozostała część budynku będzie wynajmowana. Pismo podobnej treści datowane 8.12.2005 r. skierowane zostało do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. W aktach zalega pismo Inspektora Pracy datowane 23 grudnia 2005 r. kierowane do Inspektora Nadzoru Budowlanego, z którego wynika, iż obiekt jest użytkowany mimo, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. W obiekcie w dniu 22 grudnia 2005 r. był otwarty sklep, w którym sprzedawano odzież, firanki, zasłony i karnisze oraz otwarta była cukiernia, apteka i kwiaciarnia. Sąd nie podzielił zarzutów inwestora, iż to osoby zaprzyjaźnione ciekawe wystroju wnętrza nowowybudowanego pawilonu handlowego były obecne w pawilonie handlowym. Skład orzekający podziela argumentację organu, iż dołączone do akt administracyjnych zdjęcia /k. 54-59/ bezspornie potwierdzają fakt, iż w czasie kontroli w dniu 6 stycznia 2006 r. pawilon handlowy był użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem bez pozwolenia na użytkowanie. Ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. nr 80, poz. 718/ przepisy prawa budowlanego uległy zmianie i w nowym brzmieniu weszły w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Jak wynika z art. 7 ust. 1 "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe". Nie budzi wątpliwości, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania postępowanie zostało wszczęte w dacie obowiązywania ustawy prawo budowlane w nowym brzmieniu. Wg nich przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, jeżeli na jego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę i jego on zaliczony do kategorii V, IX-XVII, XX, XXII, XXIV, XXVII, XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Budynki handlu i usług zaliczone są do kategorii XVII obiektów. Wobec tego inwestorzy byli obowiązani przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Podnoszona przez skarżących w skardze okoliczność, iż ze względu na treść przepisu art. 7 ust. 3 cyt. ustawy organ bezpodstawnie przeprowadził obowiązkową kontrolę, albowiem pozwolenie na budowę wydane zostało w dniu 2 maja 2001 r., nie może się ostać ze względu na to, iż w art. 7 ust. 1 ustawodawca przyjmuje, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych, stosuje się przepisy stare, u nas postępowanie wprawdzie wszczęte pod rządami nowej ustawy ale ze względu na brzmienie ust. 3 a contrario stosuje się przepisy z daty pozwolenia na budowę ale tylko i wyłącznie co do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli. Przepis art. 59 ustawy prawo budowlane w brzmieniu z daty pozwolenia na budowę stanowi "właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy /.../". Zatem w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego niezbędnym było protokolarne stwierdzenie na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami m. in. pozwolenia na budowę. Fakt przeprowadzenia przez organ obowiązkowej kontroli nie jest uchybieniem, które winno skutkować koniecznością wyeliminowania rozstrzygnięcia objętego skargą z obrotu prawnego. Wobec tego, iż w pozostałym zakresie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego w brzmieniu z daty rozstrzygania, po ustaleniu iż obiekt był użytkowany pomimo braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wymierzenie kary i jej wysokość następuje na podstawie przepisów art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-3 ustawy prawo budowlane w związku z art. 2 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy prawo budowlane z dnia 16.04.2004 r. Z tych względów, na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, w zw. z art. 55 pkt 1, art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. oraz art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy prawo budowlane, Sąd skargę oddalił.