IV SA/Gl 884/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-03-20
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej oraz czy prawidłowo ocenił narażenie pracownika na szkodliwe czynniki w środowisku pracy, uwzględniając wytyczne sądu zawarte w poprzednim orzeczeniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku, a także przepisy K.p.a. dotyczące wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) oraz wymogów uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). W szczególności organ nie wykazał podstaw ustalenia daty rozpoczęcia postępowania, nie ocenił prawidłowo narażenia na czynniki szkodliwe i nie uwzględnił wszystkich wskazań sądu dotyczących dalszego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozpoznania choroby zawodowej u S. K. Po wydaniu decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. i utrzymaniu jej w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA. Spółka kwestionowała ustalenie daty zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej oraz ocenę narażenia na czynniki szkodliwe. WSA w Gliwicach wyrokiem z 3 listopada 2005 r. uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność ponownego ustalenia daty rozpoczęcia postępowania i oceny narażenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, co doprowadziło do kolejnej skargi spółki, która została uwzględniona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w upadłości na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] r. NR [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C., na podstawie art. 104 § 1 i 2 K.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 90 z 1998 r., poz. 575 z późn. zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, stwierdził u S. K. chorobę zawodową - [...] spowodowany [...]- wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że S. K. był zatrudniony; - w okresie od [...] r. do [...] r. w "B" w G., na stanowisku [...], - w okresie od [...] r. do [...] r. w Przedsiębiorstwie C K., Zakład [...] w R. na stanowisku [...], - w okresie od [...] r. do [...] r. w [...] Przedsiębiorstwie "D" w R. na stanowisku [...], - w okresie od [...] r. do [...] r. w ramach działalności gospodarczej w zakresie [...], - w okresie od [...] r. do [...] r. w "A" Spółka z o. o. w C. na stanowisku [...]. Wyniki oceny narażenia zawodowego w wyżej wymienionych zakładach wskazują, że w latach [...]-[...] okresowo pracował w narażeniu na [...] stwarzający ryzyko [...]. W orzeczeniu o rozpoznaniu choroby zawodowej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S., stwierdzono u S. K. [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" Spółka z o.o. wnosiła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, kwestionując wyniki oceny narażenia zawodowego. W uzasadnieniu wskazała, że z orzeczenia lekarskiego wynika, iż podczas zatrudnienia w "A" Spółka z o.o. na stanowisku [...], S. K. pracował w narażeniu na [...], a prowadząc działalność gospodarczą w latach [...]-[...] z zastosowaniem tego samego [...], wyprodukowanej conajmniej dziesięć lat wcześniej, nie był narażony na powyższy czynnik szkodliwy dla zdrowia. Ponadto Spółka podniosła zarzut, że nie ustalono daty zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u wyżej wymienionego, która decyduje, jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że S. K. był zatrudniony; - w latach [...]-[...] w "B" w G., na stanowisku [...] - w latach [...]-[...] w Przedsiębiorstwie "C" K., Zakład [...] w R. na stanowisku [...] - w latach [...]-[...] w Przedsiębiorstwie "D" w R. na stanowisku [...] - w latach [...]-[...] w ramach działalności gospodarczej w zakresie [...]- w latach [...]-[...] w "A" Spółka z o. o. w C. na stanowisku [...].[...] w środowisku pracy był istotnym zagrożeniem dla narządu [...] tzn. [...] przekraczał [...] w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy (norma istotnej szkodliwości dla [...]). Stwierdzony u S. K., w wyniku badania w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i - w toku postępowania odwoławczego - w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., [...] oraz wieloletnia praca w narażeniu na [...], pozwalają na uznanie zawodowej etiologii choroby [...].
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, "A" Spółka z o.o. wnosiła o uchylenie decyzji, uzasadniając, że w postępowaniu administracyjnym nie ustalono daty zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u S. K.. Brak daty wszczęcia postępowania uniemożliwia dokonanie oceny, jakie przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Ponadto wskazała, że [...] r. ustało narażenie wyżej wymienionego na czynnik szkodliwy dla zdrowia tj. [...], a więc do daty rozpoznania u niego choroby zawodowej w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., tj. do dnia [...] r. upłynął okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych uzasadnia rozpoznanie choroby zawodowej.
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2005 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 370/ 04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...].
W uzasadnieniu podniósł, że organ odwoławczy nie wskazał podstaw ustalenia, że S. K. podczas zatrudnienia w latach [...]-[...] był narażony na [...], którego [...] przekraczał [...] w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy i nie określił, na jakiej podstawie wartość powyższą uznał za tzw. "normę istotnej szkodliwości dla [...]". Odnośnie oceny narażenia na szkodliwe działanie [...] w okresie zatrudnienia wyżej wymienionego w "A" Sp. z o.o. w latach [...]-[...] organ ustalił, że [...], a równocześnie przyjął, że podczas pracy S. K. na tego samego typu [...], w ramach działalności gospodarczej w latach [...]-[...], nie występowało przekroczenie dopuszczalnych [...]. W obu przypadkach, z uwagi na brak pomiarów, [...] ustalono na podstawie wyników pomiarów podobnego [...].
Sąd wskazał, że podczas ponownego rozpoznania sprawy należy ustalić datę skierowania S. K. na badanie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Skierowanie powyższe jest bowiem równoznaczne z rozpoczęciem postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, co w świetle § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. ma znaczenie decydujące dla oceny, czy postępowanie jest prowadzone na podstawie przepisów wymienionego rozporządzenia czy też mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Ponadto ponownej analizy wymaga ocena [...] podczas wykonywania przez S. K. pracy przy użyciu [...] w okresie zatrudnienia przez "A" Spółka z o.o., oraz kiedy i jak długo w ramach ośmiogodzinnego czasu pracy był narażony na działanie [...]. Rozpoznając ponownie sprawę należy wskazać podstawy ustalenia, że S. K. podczas zatrudnienia w latach [...] - [...] pracował w narażeniu na [...] o [...] określonym w uzasadnieniu decyzji jako przekraczające "normę istotnej szkodliwości dla [...]".
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył stanowisko przedstawione w decyzji z [...] r. Dodał, że w wykonaniu wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] r., uzupełnił materiał dowodowy poprzez ustalenia PPIS w C., na podstawie których przyjęto, że [...]r. jest datą rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u S. K.. Ponadto wskazał, że uzyskano potwierdzenie, iż wyżej wymieniony podczas pracy był eksponowany [...].
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, "A" Spółka z o.o. w upadłości wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, uzasadniając, że data rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej została określona w wyniku domniemania, a nie na podstawie dokumentów źródłowych. Ponadto nie ustalono dokładnego czasu pracy S. K. z użyciem [...] i [...]".
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanego dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Rozpoznając skargę "A" Sp. z o.o. w upadłości - w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć bowiem należało, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Co do treści wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 370/04 zważyć należało, że wynikał z nich obowiązek - obok innych wskazań - ustalenia przez organ, czy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. stanowią podstawę prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u S. K., czy też mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
W uzasadnieniu Sąd podniósł wówczas, że decydujące znaczenie w tym zakresie ma data skierowania S. K. na badanie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Wskazał, że skierowanie powyższe jest równoznaczne z rozpoczęciem postępowania w sprawie, co w świetle § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. ma znaczenie decydujące dla oceny, które przepisy mają zastosowanie.
W powyższym zakresie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji poprzestał na stwierdzeniu, iż "wykazano, że dzień [...] r. jest datą rozpoczęcia postępowania". Nie wskazał na jakiej podstawie "wykazano" powyższe. Do akt dołączył kserokopię karty oceny narażenia zawodowego (identycznej treści jak znajdująca się już w aktach), oraz kserokopię skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Obydwie kserokopie nie zawierały wskazania dat wystawienia dokumentów. Pomimo tego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie dokonał oceny zebranego w tym zakresie materiału dowodowego, a przede wszystkim oświadczenia lekarza, który wystawił skierowanie na wyżej wymienione badania.
Organ odwoławczy, rozpatrując po raz kolejny sprawę, pominął zupełnie wskazania Sądu dotyczące przeprowadzenia oceny poziomu [...] podczas wykonywania przez S. K. pracy przy [...] w okresie zatrudnienia przez "A" Spółka z o.o., oraz kiedy i jak długo w ramach ośmiogodzinnego czasu pracy był narażony na działanie [...] pracując z [...].
Organ nie uwzględnił wytycznych Sądu w zakresie wskazania podstaw ustalenia, że S. K. podczas zatrudnienia w latach [...]-[...] pracował w narażeniu na działanie [...] o [...] określonym w decyzji jako przekraczające "normę istotnej szkodliwości dla [...]".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał tylko, że "uzyskano potwierdzenie, iż w/w w czasie pracy był [...] przekraczający normę [...]".
Jak już była o tym mowa, w wyroku z dnia 3 listopada 2005 r. Sąd zawarł wskazania co do dalszego postępowania, zwłaszcza w zakresie dokonania przez organ orzekający oceny zebranego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Jak wynika z powyższej analizy, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, znów zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Następnie - zgodnie ze wskazaniami art. 107 § 3 K.p.a. wskazać w uzasadnieniu decyzji dowody, na podstawie których uznał konkretne okoliczności za ustalone oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiary i mocy dowodowej.
Wytyczne wyrażone w uzasadnieniu wymienionego wyżej wyroku były wiążące dla organu odwoławczego w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Niezastosowanie się do nich, w zakresie wskazań co do dalszego postępowania, stanowiło naruszenie przepisu art. 153 P.p.s.a. i wobec tego podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., decyzja lub postanowienie podlega bowiem uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania - zarówno w zakresie cytowanego art. 153 P.p.s.a., jak i przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i 107 §3 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wyżej wskazane wytyczne co do dalszego postępowania. Przede wszystkim, podejmie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie oceny [...] podczas wykonywania przez S. K. pracy przy [...] w okresie zatrudnienia przez "A" Spółka z o.o., oraz kiedy i jak długo w ramach ośmiogodzinnego czasu pracy był narażony na działanie [...] pracując z użyciem [...].
Organ wskaże podstawy ustalenia, że S. K. podczas zatrudnienia w latach [...]-[...] pracował w narażeniu na działanie [...] o [...] określonym w uzasadnieniu decyzji jako przekraczające "normę istotnej szkodliwości dla [...]". Ponadto przedstawi analizę podstaw określenia daty rozpoczęcia postępowania w sprawie.
Następnie rozpatrzy cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Oceni na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, które wymieniono przytaczając wyżej fragmenty wytycznych z 3 listopada 2005 r., zostały udowodnione. W uzasadnieniu wskaże, na podstawie jakich dowodów uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich powodów ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich przyczyn odmówił wiary poszczególnym dowodom.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a., z uwagi na uwzględnienie skargi, Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło