I SA/Gd 816/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-03-20
Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Alicja Stępień, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis rozporządzenia Rady Ministrów, który wyklucza przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego producentowi rolnemu będącemu współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim dzieckiem, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, w zakresie w jakim pozbawia producenta rolnego będącego współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim dzieckiem, jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji RP. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania tego przepisu i uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że skarżąca, jako współposiadaczka gospodarstwa rolnego, spełnia warunek własności wymagany do ubiegania się o pomoc finansową.Stan faktyczny
Skarżąca, I. L., złożyła wniosek o przyznanie płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na niespełnienie warunku posiadania gospodarstwa rolnego na własność, gdyż skarżąca była współwłaścicielką wraz z małoletnim dzieckiem. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że interpretacja przepisów była błędna i krzywdząca. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 3 sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie I. L. w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był ustalony w sprawie, następujący stan faktyczny:
I. L., działając jako producent rolny, wystąpiła w dniu 8 lutego 2005r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z "Wnioskiem o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Pismem z dnia 21 listopada 2005r. wezwano wnioskodawcę do usunięcia braku we wniosku polegającego na braku dokumentu umożliwiającego stwierdzenie, iż beneficjent jest właścicielem gospodarstwa oraz niezgodności wielkości wpisywanych gruntów rolnych. Beneficjentka braku tego nie uzupełniła.
Decyzją z dnia 30 marca 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania I. L. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu odmowy wskazano jako podstawę § 3 ust.1 pkt 3a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętych planem wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 286, poz.2870 z póź. zm.)
Od powyższej decyzji I. L. złożyła odwołanie w dniu 14 kwietnia 2006r. Do odwołania dołączyła Odpis z Księgi Wieczystej i Odpis Skróconego Aktu Urodzenia A. J. L. Beneficjentka stwierdziła, iż Kierownik Biura Powiatowego naruszył prawo materialne poprzez niewłaściwą wykładnię prawną.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z § 3 ust.1 pkt 3 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 286, poz. 2870 z póź. zm.) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:
1) jest osobą fizyczną;
2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność
rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb;
3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym:
a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz
b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJ W (ESU) i nie więcej niż 4 EJ W (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.).
Z przedstawionego odpisu aktu notarialnego z dnia 18.10.2005r. wynika, iż I. L. jest współwłaścicielką gospodarstwa w jedenastu dwunastych, o powierzchni 2,3841 ha a zatem nie spełnia jednego z podstawowych warunków do uzyskania płatności z działania "Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych". Ponadto Oddział Regionalny ARiMR zwrócił uwagę, iż ziemia w gospodarstwie I. L. nie została jednoznacznie podzielona w związku z czym brak jest możliwości stwierdzenia czy beneficjentka posiada na własność wymagany 1 ha ziemi, co jest niezgodne m.in. z § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Organ stwierdził, że choć jedenaście dwunastych gospodarstwa o powierzchni 2,3841 ha wskazuje, iż beneficjentka posiada wymagany areał to z uwagi na brak szczegółowego wytyczenia działek należących do wnioskodawczyni nie przysługuje jej prawo ubiegania się o pomoc finansową.
I. L. na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że 30 października 1998 r. zmarł jej mąż, w gospodarstwo odziedziczyła po zmarłym wraz z dziećmi, w tym małoletnimi. Dzieci pełnoletnie zrzekły się prawa do spadku i obecnie strona jest współwłaścicielem gospodarstwa wraz z jednym małoletnim dzieckiem. Uważa, że dokonana przez organy interpretacja § 3 ust.1 pkt 3 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 286, poz. 2870 z póź. zm.) jest niesłuszna. Skoro bowiem przepis ten dopuszcza możliwość przyznania dopłaty do gospodarstwa objętego współwłasnością małżeńską, to tym bardziej powinna przysługiwać do gospodarstwa stanowiącego współwłasność rodzica i małoletniego dziecka. Odmienna interpretacja jest krzywdząca dla strony i jej małoletniego dziecka. Wykładnia przepisów dokonana przez organy powoduje, że matka samotnie wychowująca małoletnie dzieci do czasu działu spadku nie może starać się o dofinansowanie do swojego gospodarstwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przyznawane dopłaty do gospodarstw niskotowarowych odbywają się ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych. W związku z tym trzeba mieć na względzie przepisy prawa europejskiego w tym zakresie. Obowiązującymi wprost na terenie Polski są: rozporządzenie Rady Wspólnot Europejskich nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady Wspólnot Europejskich nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR). Przepisy powyższe nie zawierają szczegółowych warunków jakie muszą spełniać podmioty uprawnione do pomocy na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, w zakresie własności gospodarstwa rolnego.
W związku z powyższym polski ustawodawca w krajowych przepisach uregulował szczegółowe zasady przyznawania dopłat do gospodarstw niskotowarowych. Zostały one zawarte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), oraz w wydanym dla jej wykonania rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba przypomnieć, że podstawą wydanych przez organy rozstrzygnięć był § 3 ust.1 pkt 3 lit. a) cytowanego rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r., który stanowi, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, (...) w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot jego współwłasności. Strona skarżąca, zdaniem organów nie spełniła powyższego warunku, gdyż po śmierci męża, skarżąca jest jedynie współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim synem.
Zdaniem Sądu rozpoznającego powyższy spór, wyżej wymieniony § 3 ust.1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w zakresie w jakim pozbawia producenta rolnego będącego współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim dzieckiem, jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przysługuje uprawnienie do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu podustawowego, w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP.
Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sędziowie w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości są związani tylko Konstytucją oraz ustawami. Z powyższego przepisu wynika, że skład orzekający w konkretnej sprawie rozważając, czy akt prawny podustawowy, (np. rozporządzenie), jest niezgodny z Konstytucją, może w tej sprawie pominąć określoną normę prawną tego rozporządzenia przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, gdyż wydaje je wówczas wyłącznie na podstawie przepisów Konstytucji oraz ustawy. Regulacja ta nie pozostawia zatem wątpliwości, iż Sąd, składający się przecież z sędziów, nie jest związany przepisami podustawowymi, które w razie potrzeby może zakwestionować (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 402/05, nie publ.). Stąd też w praktyce judykatury sądowoadministracyjnej możliwość odmowy zastosowania, w konkretnym przypadku, podustawowego przepisu z powodu jego sprzeczności z ustawą i Konstytucją jest w pełni aprobowana. Spośród najnowszych orzeczeń dotyczących tej kwestii wskazać należy wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.01.2006 r., sygn. I OPS 4/05, w którym stwierdzono, że sąd administracyjny posiada kompetencję do oceny, czy przepis rozporządzenia jest zgodny z ustawą i Konstytucją RP oraz że może odmówić zastosowania przepisu obowiązującego rozporządzenia z tego powodu, że przepis ten w ocenie sądu jest niezgodny z ustawą i Konstytucją RP. W powołanym wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym względzie najdobitniej zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998 r. U. 2/97 (OTK z 1998 r., nr 1, poz. 4), w którym Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany.(...) Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (przykładowo można wskazać na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r., OPK 13/00 – ONSA z 2001 r. z.2, poz. 63, z dnia 15 grudnia 2000 r., OPK 20-22/00 – ONSA z 2001 r. z. 3, poz. 104, z dnia 21 lutego 2000 r., OPS 10/99 – ONSA z 2000 r. z. 3, poz. 90, z dnia 22 maja 2000 r., OPS 3/00 – ONSA z 2000 r. z.4, poz. 136). Uzasadnienie dla prawa badania konstytucyjności aktu podustawowego w procesie kontroli legalności decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie NSA znajduje w przepisach Konstytucji
- w art. 184, który stanowi, że NSA i sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje nie tylko kontrolę stosowania, ale także kontrolę stanowienia prawa;
w art. 178 ust. 1, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji oraz
ustawom (a nie wszelkim innym aktom prawnym),
w art. 8, który stanowi, że Konstytucja jest najwyższym prawem i że przepisy
Konstytucji stosuje się bezpośrednio. Adresatem tego ostatniego postanowienia są przede wszystkim sądy.
Ten kierunek argumentacji jest w zasadzie powszechnie aprobowany w doktrynie prawa konstytucyjnego i administracyjnego (A. Mączyński, Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, PiP z 2005 r., nr 5, str. 12; L. Garlicki, Trybunał Konstytucyjny a rola sędziów w ochronie konstytucyjności prawa, PiP z 1986 r., nr 2, str. 40)".
Z powyższego wynika, że Sąd ma obowiązek zbadania, czy przepis rozporządzenia będący materialnoprawną przesłanką wydanej decyzji jest zgodny z ustawą oraz Konstytucją RP.
W związku z tym, że przepis § 3 ust.1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w zakresie w jakim pozbawia producenta rolnego będącego współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim dzieckiem, jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd odmówił jego zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczypospolita jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Ponadto zgodnie z art. 32 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dopuszcza uznanie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP jako samodzielnych wzorców konstytucyjności (wyrok TK z 12 grudnia 2001 r., sygn. akt SK 26/01, publ. OTK 2001/8/258). Z kolei w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. (sygn. akt K 5/05, publ. OTK-A 2006/5/59), Trybunał stwierdził, że zasady wyrażone w art. 2 i art. 32 Konstytucji RP wzajemnie się uzupełniają. Trybunał w orzeczeniu tym stwierdził, że "wielokrotnie wskazywano w dotychczasowym orzecznictwie, że "różnicowanie podmiotów prawa jest dopuszczalne na gruncie zasady równości, jeżeli jest zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej". O ile więc zasada równości nakazuje jednakowe traktowanie wszystkich podmiotów wyróżnionych według cechy prawnie relewantnej w danej sferze stosunków, o tyle zasada z art. 2 Konstytucji pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy zastosowanie danej cechy czy też danego kryterium wyodrębnienia określonej kategorii podmiotów odpowiada względom sprawiedliwości, a więc czy nie jest arbitralne i czy odpowiada standardom państwa prawnego. W takim ujęciu wymaganie sprawiedliwego traktowania może nie tylko uzupełniać, ale może również korygować ocenę formułowaną na gruncie prawa do równego traktowania. W konsekwencji konkretne rozwiązanie normatywne podporządkowane zasadzie równego traktowania z punktu widzenia wyróżnionego kryterium formalnego nie będzie mogło być uznane za zgodne z Konstytucją, jeśli kryterium to nie odpowiada wymaganiom sprawiedliwości (zob. wyrok TK z 12 grudnia 2001 r., sygn. SK 26/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 258 i powołane tam orzeczenia)."
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zakwestionowana regulacja przez nieracjonalność zróżnicowania podmiotów, a także zróżnicowanie prowadzące do gorszej sytuacji prawnej wdowy wychowującej małoletnie dzieci od sytuacji małżonków prowadzi do stwierdzenia jej niezgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Nie do zaakceptowania jest bowiem na gruncie zasad wyrażonych w powołanych przepisach Konstytucji sytuacja, w której małżonkowi nie przysługuje uprawnienie do pomocy finansowej tylko z tego powodu, że odziedziczył po zmarłym współmałżonku część gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim dzieckiem.
Odmowa zastosowania przepisu rozporządzenia powoduje, że zastosowanie znajdą przepisy ustawy, na mocy której akt wykonawczy został wydany. Trzeba bowiem zauważyć, że ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych w odmienny sposób uregulowała kwestię podmiotów uprawnionych do dopłat z w.w. funduszu. Zgodnie bowiem z art. 1a tej ustawy, pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych (...). Z kolei w myśl art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Ponadto w art. 12 ust. 4 cyt. ustawy stwierdza się, że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny (...).
Z powyższych regulacji wynika, że ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych, poprzez odesłanie do ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, określa że podmiotem uprawnionym do ubiegania się o pomoc jest producent rolny, którym może być również współposiadacz gospodarstwa rolnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skoro I. L. była współposiadaczem gospodarstwa rolnego na dzień składania wniosku, przysługiwało jej uprawnienie do domagania się pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.
Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę odmówił zastosowania § 3 ust.1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w zakresie w jakim pozbawia producenta rolnego będącego współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małoletnim dzieckiem, z uwagi na jego niezgodność z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych, a także z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ponownym postępowaniu organy, uznając że strona spełnia warunek odnoszący się do własności gospodarstwa rolnego, powinny dokonać merytorycznej oceny wniosku pod kątem spełnienia innych wymogów określonych przepisami i następnie wydać stosowną decyzję. W tym kontekście sprawy niezasadnym stał się również argument organów o braku wydzielenia działek przynależnych do poszczególnych współwłaścicieli. Skoro bowiem uznaje się za producenta rolnego małżonków, a także współwłaścicieli, to powinna być brana pod uwagę wielkość całego gospodarstwa rolnego.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 P.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło