VI SO/Wa 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S.S. o wymierzenie grzywny Ministrowi Sprawiedliwości z tytułu niezastosowania się do obowiązku terminowego przekazania do Sądu skargi S.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Sprawiedliwości grzywnę w wysokości 4.119,84 zł (cztery tysiące sto dziewiętnaście złotych osiemdziesiąt cztery grosze); 2. zasądzić od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego S.S. kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] stycznia 2007 r. skarżący S.S. - działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.) - złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Ministrowi Sprawiedliwości grzywny z tytułu niezastosowania się do wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. - obowiązku terminowego przekazania do Sądu jego skargi z dnia [...] listopada 2006 r. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, iż skarga dotarła pocztą do organu w dniu [...] listopada 2006 r. Skarżący stwierdził, iż w świetle przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. organ zobowiązany był przekazać w/w skargę do Sądu w terminie 30 dni wraz z odpowiedzią na skargę. Strona podniosła, iż w dniu [...] stycznia 2007 r., w rozmowie telefonicznej z pracownikiem kancelarii Ministerstwa Sprawiedliwości uzyskała informację, iż skarga oczekuje na decyzję, bez bliższego wskazania powodów tego oczekiwania. Strona wskazała jednocześnie, iż ma dosyć czekania, aż urzędnicy Ministerstwa zajmą się jego sprawą. Skarżący stwierdził, iż - w jego przekonaniu - grzywna wymierzona przez Sąd zmusi Ministerstwo Sprawiedliwości do przestrzegania przepisów prawa i dotrzymywania terminów. W odpowiedzi na wniosek Minister Sprawiedliwości wniósł o jego oddalenie z uwagi na bezzasadność. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż termin wskazany w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem procesowym, ponieważ ściśle wiąże się z już wniesioną skargą. Zdaniem Ministra termin ten ma wyłącznie charakter instrukcyjny i dlatego też organ może określonej w nim czynności (przekazanie skargi) dokonać w terminie krótszym lub dłuższym, a ewentualne jego przekroczenie, jeśli ma oczywiście znamiona bezczynności, może co najwyżej podlegać zaskarżeniu w trybie art. 37 k.p.a. Zdaniem organu nie można powyższego terminu traktować jako terminu zawitego, nieprzekraczalnego, gdyż taka interpretacja byłaby nieracjonalna i ignorująca "możliwości przerobowe" organów i instytucji zobowiązanych do dokonywania czynności związanych z wniesieniem skargi. Minister Sprawiedliwości podniósł, iż ogromna liczba spraw kierowanych do organu oraz duża liczba skarg powoduje, że termin trzydziestu dni nie mógłby być nigdy w praktyce zachowany, gdyby traktować go jako termin prawa materialnego. Dodatkowo Minister wskazał, iż przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. pozwala na wymierzenie organowi grzywny, jeżeli ten - pomimo upływu trzydziestodniowego terminu - uchyla się od wykonania obowiązku przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W ocenie Ministra Sprawiedliwości regulacja ta ma jedynie zdyscyplinować organ do wypełnienia swojego obowiązku, natomiast nie ma absolutnie charakteru sankcji karnej. Minister poinformował jednocześnie, iż skarga S.S. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi przesłana została do WSA w Warszawie w dniu [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działalnie jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jak stanowi przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący S.S. w dniu [...] listopada 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - działając za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości - skargę na decyzję tego organu z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Skarga S.S. wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2006 r., co oznacza, że w świetle przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Minister Sprawiedliwości zobowiązany był do jej przekazania do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie nie później niż do dnia [...] grudnia 2006 r. Z informacji organu wynika, iż skarga S.S. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi przesłana została do WSA w Warszawie dopiero w dniu [...] lutego 2007 r., a więc w terminie prawie o dwa miesiące późniejszym, niż zobowiązywał do tego przepis ustawy. Zdaniem Sądu uznać należy, iż - wbrew interpretacji art. 55 § 1 p.p.s.a. zaprezentowanej przez Ministra Sprawiedliwości, wspomniany przepis nie ma wyłącznie dyscyplinującego charakteru. Niezasadna jest również sugestia organu, iż dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 cyt. ustawy z uchybieniem przez organ terminu już po wniesieniu, ale jeszcze przed rozpoznaniem wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny, uzasadnia nieuwzględnienie tego wniosku. W ocenie Sądu sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" - oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156). Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych przez Ministra Sprawiedliwości stwierdzić należy, iż organ, który dopuszcza się naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.ps.a., nie może skutecznie zasłaniać się problemami wewnętrznymi (vide: "możliwościami przerobowymi") występującymi w jego działalności, a związanymi przykładowo z dużą ilością spraw napływających do organu (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ postanowieniu z dnia 29 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OZ 360/05, nie publik.). W ocenie Sądu można wprawdzie dostrzec, iż w związku z nowelizacją przepisów ustaw korporacyjnych regulujących m.in. nabór na aplikacje prawnicze, znacznie wzrosły obowiązki Ministra Sprawiedliwości (vide: m.in. nowy obowiązek rozpatrywania przez organ odwołań od uchwał komisji egzaminacyjnych dotyczących wyników z egzaminu konkursowego), jednakże nie można zaakceptować sytuacji, w której Minister, nie informując strony skarżącej o przyczynach nieprzekazania sprawy do Sądu, nie wykonuje swoich podstawowych obowiązków ustawowych. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2007 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2006 r. i w drugim półroczu 2006 r. (MP Nr 14, poz. 146) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2006 r. wyniosło 2059,92 zł. Sąd wymierzył Ministrowi Sprawiedliwości grzywnę w wysokości 4.119,84 zł, a więc w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2006 r. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny miało wpływ to, że przed rozpatrzeniem wniosku o jej wymierzenie, Minister Sprawiedliwości ostatecznie obowiązek ustawowy wypełnił. Ponadto Sąd uwzględnił czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, ale i fakt, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny powodów niedotrzymania terminu. W konsekwencji Sąd uznał, że adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ w niniejszej sprawie jest wymierzenie grzywny w wysokości zbliżonej do dolnej granicy jej wymiaru, ustalonej przepisem art. 154 § 6 p.p.s.a. Orzeczona grzywna stanowić powinna - w ocenie Sądu - należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 i art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- złotych z tytułu uiszczonego wpisu od wniosku, Sąd działał na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.