VI SA/Wa 2307/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Ministra Transportu z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie rozszerzenia uprawnień dla stacji diagnostycznej o badanie pojazdów wyposażonych w instalacje gazowe kategorii "C" 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu na rzecz A. A. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. wydanym na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Minister zwrócił A. A., skarżącemu w niniejszej sprawie jego wniosek z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie rozszerzenia uprawnień dla stacji diagnostycznej o badanie pojazdów wyposażonych w instalacje gazowe kategorii "c". W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że pismem z dnia [...] marca 2006 r. A. A. zwrócił się do Transportowego Dozoru Technicznego z prośbą o wydanie pozytywnej decyzji na rozszerzenie uprawnień o badanie pojazdów wyposażonych w instalacje gazowe tj. kat. "c". Dyrektor TDT w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. wyjaśnił, że badanie pojazdów przystosowanych do zasilania gazem mogą być wykonywane w okręgowych stacjach kontroli pojazdów. Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. A. A. ponownie zwrócił się do TDT o wydanie decyzji w sprawie z w/w wniosku. Dyrektor w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. podtrzymał swoje stanowisko. Zdaniem organu żądanie zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie rozszerzenia uprawnień dla stacji diagnostycznej, o których mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie może spowodować zarówno wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., jak i nie może być rozstrzygnięte przez wydanie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. Zasada, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji odnosi się jedynie do sytuacji, gdy wydanie decyzji ma oparcie w przepisie prawa materialnego bądź też podstawą prawną jest przepis proceduralny. Żądanie z w/w wniosku nie ma, co stwierdził organ, umocowania w jakimkolwiek przepisie prawa materialnego, który miałby uprawniać organ do zwolnienia wnioskodawcy, w oparciu o powołane podstawy, z ustawowych wymagań odnoszących się do stacji diagnostycznej. A. A. wniósł zażalenie do Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem Ministra Transportu na w/w postanowienie zarzucając naruszenie prawa polegające na ustaleniu, iż przedstawione we wniosku żądanie nie ma umocowania w jakimkolwiek przepisie prawa materialnego podczas, gdy w zw. z tym, iż postanowienie art. 83 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym narusza konstytucyjne prawo obywateli określone m. in. w art. 32 i art. 22 Konstytucji RP, przepisy Konstytucji winny mieć bezpośrednie zastosowanie. Podnosząc powyższy zarzut A. A. wniósł o uchylenie postanowienia i uwzględnienie przedmiotowego wniosku w całości. Zdaniem A. A. zgodzić się należy z twierdzeniem, że przepisy powołanej ustawy nie dają możliwości przyznawania przedmiotowych uprawnień ale są one sprzeczne z Konstytucją RP. Umożliwienie wykonywania badań pojazdów przystosowanych do zasilania gazem stacjom, które posiadały zezwolenie starostwa na wykonywanie takich badań przed wejściem w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie gospodarczej, a uniemożliwienie podmiotom ubiegania się o takie zezwolenie po tej dacie narusza Konstytucję RP. W związku z tym celowym, w jego ocenie, jest wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym o zgodność w/w przepisów z Konstytucją. Istnieje też możliwość zastosowania przepisów Konstytucji wprost. Tym samym chybione jest twierdzenie, że żaden przepis prawa materialnego nie umożliwia podjęcia decyzji administracyjnej w tej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Minister Transportu działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zdaniem organu nie można podzielić poglądu, iż art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy narusza art. 22 Konstytucji RP ponieważ powołany przepis jest normą i w tym zakresie jest zgodny z Konstytucją RP, ponieważ art. 22 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenie wolności działalności jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy. Nie można również zgodzić się, iż powołany przepis narusza art. 32 Konstytucji RP, ponieważ wszystkie podmioty nie spełniające przesłanek określonych w tym przepisie, nie mogą przeprowadzać niektórych badań technicznych i w omawianym zakresie równość traktowania podmiotów pozostaje zachowana. Wniosek o wystąpienie z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie może być zrealizowany, bo zgodnie z art. 193 Konstytucji RP jedynie sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i stwierdził, iż zażalenie nie przedstawia żadnych nowych aspektów mogących wpłynąć na jego zmianę. W skardze na to postanowienie A. A. wniósł o stwierdzenie jego nieważności w zw. z zaistnieniem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto zarzucił naruszenie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zachowanie organu nie znajduje oparcia w obowiązującej procedurze administracyjnej. Postępowanie winno być zakończone wydaniem decyzji. Jeżeli Minister Transportu uważa, że nie jest właściwy rzeczowo to winien przesłać wniosek do właściwego organu. Art. 66 § 3 k.p.a. nie ma zastosowania, bo z wniosku wyraźnie wynika, że sprawa dotyczy wydania decyzji w sprawie uprawnień do badania pojazdów wyposażonych w instalacje gazowe kategorii "c". W odpowiedzi na skargę Minister Transportu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zw. p.p.s.a.). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do art. 107 § 1 i 3 k.p.a. integralnym składnikiem decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne, którego zadaniem jest wszechstronne wyjaśnienie zawartego w niej rozstrzygnięcia. Powołane przepisy z mocy art. 126 k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie do postanowień. Tym samym więc Minister Transportu podejmując zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie z dnia [...] października 2006 r. był zobowiązany do uzasadnienia tych aktów zgodnie w wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie każdego z w/w postanowień tych wymogów nie spełnia. Skoro bowiem postanowienia zostały podjęte na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. obowiązkiem organów było wykazanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające jego zastosowanie. Uzasadnienie obu postanowień w istocie sprowadza się do zawartego w jednym zdaniu ogólnego stwierdzenia, iż żądanie nie ma umocowania w jakimkolwiek przepisie prawa materialnego, który miałby uprawniać organ do zwolnienia skarżącego z ustawowych wymagań odnoszących się do stacji diagnostycznej. Takie tylko stwierdzenie w świetle art. 107 § 3 k.p.a. nie może skutkować przyjęciem wypełnienia przez organ wymogu określonego w tym przepisie. Należy przy tym podnieść, iż przedmiotowy wniosek obejmował żądanie rozszerzenia uprawnień dla stacji diagnostycznej o badanie pojazdów wyposażonych w instalacje gazowe kategorii "c". Jego treść w świetle przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym (w szczególności art. 83) jak i przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej działalności, zgodnie z którym, z dniem 21 sierpnia 2004 r. działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną, mogła budzić wątpliwości co do rzeczywistej woli i intencji strony w takim żądaniu zwłaszcza w świetle okoliczności poprzedzających złożenie wniosku do Ministra Transportu i działań podjętych przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, które zostały przez organ dostrzeżone i wskazane w zaskarżonych postanowieniach. Dyrektor, co jednoznacznie wynika z jego pism z dnia [...] marca 2006 r. i [...] kwietnia 2006 r. uznał, iż wniosek w istocie zawiera żądanie poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych stacji kontroli pojazdów w zakresie badań "c". Skarżący nie zakwestionował takiego sposobu odczytania jego woli tylko domagał się wydania decyzji w tym przedmiocie nie godząc się z wyrażonym stanowiskiem w w/w pismach co do tego, iż w obecnym stanie prawnym podstawowa stacja kontroli pojazdów nie może przeprowadzać badań pojazdów przystosowanych do zasilania gazem i dlatego brak podstawy prawnej zezwalającej skarżącemu na ubieganie się o uzyskanie poświadczenia o spełnieniu wymagań w zakresie badań oznaczonych literą "c". Bezskuteczność jego żądania wydania decyzji w tej sprawie przez Dyrektora Transportu Dozoru Technicznego skutkowała, co wynika z jego wniosku skierowanego do Ministra Transportu ponowieniem żądania złożonego uprzednio do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Obowiązkiem organu było zatem podjęcie czynności zmierzającej do ustalenia rzeczywistego żądania strony. W tym względzie należy mieć bowiem na uwadze, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest przy tym prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy obejmuje również ustalenie przez te organy treści rzeczywistego żądania strony (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1592/97). W tym zakresie organ sprawy w sposób prawidłowy niewyjaśnił dowolnie, w zaistniałym stanie rzeczy odczytując wolę strony, a powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli bowiem rzeczywistym żądaniem strony, jak przyjął Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, a pełnomocnik skarżącego na rozprawie potwierdziła trafność stanowiska Dyrektora w tym względzie to należy mieć na uwadze, iż stosownie do art. 83 ust. 4 prawo o ruchu drogowym właściwym do rozpoznania wniosku jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego i tej właściwości nie niweczy okoliczność, iż w jego ocenie nie może być wydana pozytywna decyzja. W takim zatem przypadku brak byłoby przesłanek z art. 66 § 3 k.p.a. do zwrotu wniosku. Z powołanego przepisu wynika bowiem wprost, iż zwrot wniosku (podania) następuje tylko wówczas, gdy wniesiono go do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania (druga przesłanka z oczywistych względów nie zachodzi). Gdyby jednak rzeczywista treść żądania strony wskazywałaby na zaistnienie przesłanki z art. 66 § 3 k.p.a. to rzeczą organu będzie rozstrzygnięcie na podstawie powołanego przepisu z uwzględnieniem jednak obowiązku uzasadnienia i rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na podstawie art. 152 p.p.s.a., a w pkt 3 po myśli art. 200 p.p.s.a.