VII SA/Wa 25/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-19
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, może być zastosowane do robót budowlanych, które zostały faktycznie zakończone, ale z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego może być zastosowane nawet po faktycznym zakończeniu robót, jeśli organ ustali istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W takiej sytuacji, prawne zakończenie robót następuje z chwilą uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a sprzeciw organu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy czyni je nieskutecznym. Wstrzymanie robót ma na celu umożliwienie postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia co do dalszych losów inwestycji.Stan faktyczny
Inwestorka złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku, stwierdzając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (zmiana powierzchni zabudowy, kubatury, usytuowania okien, dachu, ganku, ścianek działowych). Następnie organ ten wstrzymał roboty budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Inwestorka zaskarżyła postanowienie do WSA, podnosząc m.in. że przepis o wstrzymaniu robót dotyczy tylko robót w toku oraz że kwestia istotnego odstąpienia od projektu została uregulowana dopiero w nowelizacji Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2007 r. sprawy ze skargi O. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2006 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. skargę oddala
W dniu [...].04.2006r. O. P. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr ew. [...] obrębie [...] przy ul. R. w W.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr . z dnia [...].04.2006r., znak: [...] zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wybudowanym na w/w nieruchomości, z uwagi na brak kompletu dokumentów wymaganych zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 2016 - z póż. zmianami) jak również z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na zmianie powierzchni zabudowy oraz kubatury budynku mieszkalnego i garażowego.
W dniu [...].07.2006r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] dokonał kontroli na w/w nieruchomości, w wyniku której ustalił, że inwestor zrealizował budynek mieszkalny jednorodzinny niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].12.2002r. o pozwoleniu na budowę, przeniesioną następnie decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].10.2004r. na aktualnego inwestora O. P.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że zwiększona została powierzchnia zabudowy i kubatura przedmiotowego obiektu. Zmieniono ilość, wielkość oraz usytuowanie okien. Ponadto zwiększono powierzchnię dachu, powierzchnię zabudowy ganku i zmieniono usytuowanie ścianek działowych.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 50 ust.1 pkt.4 i ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 1016 - z póź. zm.) budowlane, wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. R. w W. z uwagi na istotne odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].12.2002r. o pozwoleniu na budowę.
Po rozpatrzeniu zażalenia O. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2006r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego tj. zwiększono powierzchnię zabudowy i kubaturę przedmiotowego obiektu oraz powierzchnię zabudowy. Zmieniono ilość, wielkość oraz usytuowanie okien. Ponadto zwiększono powierzchnię dachu, powierzchnię zabudowy ganku i zmieniono usytuowanie ścianek działowych
Organ uznał, że zmiany dokonane przez Inwestora w przedmiotowej sprawie stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu a wykonanie tych zmian Inwestor nie wystąpił ze stosownym wnioskiem, o zmianę pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym, organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po stwierdzeniu istotnych odstąpień w niniejszej sprawie zgodnie z przepisami obowiązującego Prawa budowlanego, zasadnie wydał postanowienie w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 wstrzymując roboty budowlane przy realizacji obiektu. Stwierdził ponadto, że jakkolwiek w omawianym przypadku roboty budowlane zostały faktycznie zakończone, to jednak w sensie prawnym zakończenie robót budowlanych przy realizacji obiekt, w ocenie organu odwoławczego, następuje w chwili przyjęcia go do użytkowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego O. P. stwierdziła, że zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2006 roku tj po upływie ponad trzech miesięcy od dnia złożenia sprzeciwu została poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Skarżącej został wyznaczony termin siedmiu dni na złożenie wniosków, wyjaśnień i zastrzeżeń, mimo to w tym samym dniu zostało także wydane przez organ I instancji skarżone postanowienie, uniemożliwiające tym samym skorzystanie z uprawnień, opisanych w zawiadomieniu.
Skarżąca podniosła również , że :
przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 Ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych w przypadkach określonych w cytowanym przepisie, a będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, dotyczy tylko i wyłącznie robót budowlanych będących w toku,
kwestia istotnego odstąpienia od projektu została uregulowana dopiero w nowelizacji ustawy - prawo budowlane. Zdaniem strony skarżącej na podstawie całokształtu przepisów Prawa budowlanego można sformułować jedynie ogólne pojęcie istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Wskazując, na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2002 roku ( SA/Rz 855/2000 ) – strona podniosła ,że " Pojęcie istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę należy do sfery uznania administracyjnego i tym samym rodzaj odstępstwa (istotne, nieistotne) ocenia właściwy organa administracji na zasadzie swobodnego uznania, które winno być szczegółowo umotywowane. ", oraz, że " nieistotne odstąpienia nie uzasadniają zastosowania ort. 50 — 51 Prawa budowlanego lub inaczej pozostają poza sferą kontroli organów nadzoru budowlanego ".
3. w postępowaniu należało uwzględnić art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku -o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ).
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 z póź. zm.) tylko w takim zakresie jest możliwa sądowa kontrola.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Decyzją Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2006 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynków. W uzasadnieniu decyzji zarzucono inwestorowi, że do zawiadomienia nie zostały dołączone wszystkie wymagane dokumenty, a ponadto zapisano, że,, z oświadczenia kierownika budowy oraz złożonych przy zawiadomieniu kopii rysunków z naniesionymi zmianami wynika, iż w trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na zmianie powierzchni zabudowy oraz kubatury budynków mieszkalnego i garażowego. "
Powyższa decyzja stała się ostateczna.
W tej sytuacji prawnej uznać należy, że w przypadku sprzeciwu organu wobec złożonego zawiadomienia o zakończeniu robót, chociażby roboty budowlane zostały faktycznie zakończone, to zawiadomienie to jest nieskuteczne a roboty budowlane uważa się za niezakończone.
Prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków. Gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w konsekwencji zgłosi sprzeciw to wiąże się z obowiązkiem uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Pozwolenie na użytkowanie obiektu jest wówczas traktowane jako zakończenie robót budowlanych.
Powyższe oznacza oczywiście, że po zgłoszeniu sprzeciwu powinny być niezwłocznie podjęte przez organ czynności, o których mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane co w niniejszej sprawie nastąpiło, ze znacznym opóźnieniem. Opóźnienie to nie czyni jednak nieskutecznym wszczęte postępowanie na podstawie w/w przepisów ustawy Prawo budowlane.
W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że organ mógł zastosować art. 50 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo budowlane wyłącznie do robót budowlanych będących w toku.
Zdaniem Sądu prowadzenie robót budowlanych w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę nawet jeśli ustalenie tego odstępstwa nastąpi już po zawiadomieniu przez inwestora o zakończeniu robót może skutkować wstrzymaniem robót budowlanych jeśli organ ustali, że miało miejsce prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach – art.50 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo budowlane.
Wstrzymanie robót umożliwia przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia co do dalszych losów realizowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, jako że samo w sobie rozstrzygnięcie to nie załatwia sprawy co do istoty Art. 50 ustawy Prawo budowlane jest podstawą wstrzymania robót celem rozważenia tego, jakie nakazy względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny być wydane (zob. np. wyr. NSA z 22.10.1999 r., IV SA 1280/97).
Sąd nie podzielił również zarzutu strony skarżącej, że w sprawie niniejszej miały miejsce nieistotne odstąpienia nie uzasadniające zastosowania art. 50 — 51 Prawa budowlanego jako, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonując kontroli na w/w nieruchomości w dniu [...].07.2006r. ustalił, że zwiększona została powierzchnia zabudowy ( ze 133,8 m2 na 167,5 m2) i kubatura przedmiotowego obiektu (ze 598,7 m3 na 757,20 m3). Zmieniono ilość, wielkość oraz usytuowanie okien. Ponadto zwiększono powierzchnię dachu, powierzchnię zabudowy ganku i zmieniono usytuowanie ścianek działowych.
Nawet przyjmując za słuszną tezę stron skarżącej, że "pojęcie istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę należy do sfery uznania administracyjnego" nie można podzielić stanowiska, że w tej sprawie inwestor dokonał nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Nadmienić należy, że inwestor przedstawił organowi nadzoru budowlanego projekt zamienny domu jednorodzinnego, który tylko potwierdza wykonane istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Nadmienić również należy, że nowelizacja ustawy -Prawo budowlane, która weszła w życie 31 maja 2004 precyzuje jedynie i uściśla pojęcie nieistotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, które to pojęcie również w nowym brzmieniu nie pozwala na zakwalifikowanie opisanych wyżej robót budowlanych jako nieistotnych.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu strony skarżącej, że w sprawie tej należało uwzględnić art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku -o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ) Sąd może jedynie podzielić ten pogląd jako, że postępowanie w tej sprawie (postępowanie dot. prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach – art.50 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo budowlane ) wszczęte zostało po wejściu w życie przepisów wyżej cyt. ustawy z dnia 27 marca 2003 roku. Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust.1 cyt. ustawy przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych ostateczną decyzją.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło