I SA/Po 1317/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-03-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia NSA Stanisław Małek, WSA Elwira Brychcy (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może zwrócić tytuł wykonawczy z powodu rzekomej zmiany adresu siedziby dłużnika, jeśli w momencie wystawienia i złożenia tytułu adres był prawidłowy, a zmiana ta nie została udokumentowana w sposób przewidziany prawem (np. wypisem z KRS)?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może zwrócić prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego z powodu późniejszej zmiany adresu dłużnika, jeśli zmiana ta nie została udokumentowana w sposób właściwy dla podmiotu prawa handlowego (np. wypisem z KRS). W przypadku stwierdzenia niewłaściwości miejscowej organu egzekucyjnego spowodowanej zmianą adresu, organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a nie zwracać tytuł wierzycielowi.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (wierzyciel) złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego 30 tytułów wykonawczych przeciwko Spółce "B" z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuły, uznając, że adres dłużnika jest nieprawidłowy, ponieważ spółka pod tym adresem nie prowadzi działalności, a faktycznie działa pod innym adresem, leżącym poza właściwością miejscową urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie. Wierzyciel zaskarżył postanowienie, argumentując, że w momencie wystawienia tytułu adres był prawidłowy, a zmiana nastąpiła później z powodu zwłoki organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Stanisław Małek WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant ref. staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2007r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/E. Brychcy /-/J. Ruszyński /-/St.Małek
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2006 r. na podstawie art. 17 § 1 i art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. nr 229 poz. 1954 / zwrócił wierzycielowi – Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych 30 indywidualnie opisanych tytułów wykonawczych . W uzasadnieniu podano ,że przedstawione do egzekucji tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ponieważ zawierają nieprawidłowy adres siedziby dłużnika .
Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając zażalenie wierzyciela ,który domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia - postanowieniem z dnia [...] 2006 r. na podstawie art.138 § 1pkt.1 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ustawy z 17 czerwca 1966r . o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach uzasadniających postanowienie wskazano ,że podany przez wierzyciela w tytule wykonawczym adres zobowiązanej spółki P. ul. [...] jest nieprawidłowy ponieważ organ egzekucyjny ustalił ,że pod wskazanym adresem spółka nie posiada siedziby oraz nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej .Ponadto organ egzekucyjny ustalił ,że dłużna spółka "A" wykonuje działalność w P. przy ulicy [...] W tej sytuacji ustalony adres dłużnej spółki leży poza terenem działania Urzędu Skarbowego . Zgodnie zaś z art. 22 ustawy po postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwość miejscową organu egzekucyjnego określa się wg. siedziby zobowiązanego. Dalej wskazano ,że wierzyciel był w posiadaniu informacji od dnia [...] 2006 r. ,że dłużna spółka zmieniła siedzibę o czym jednak nie poinformował organu egzekucyjnego. Wierzyciel winien zdaniem organu przekazać przedmiotowy tytuł wykonawczy do realizacji organowi właściwemu czyli Naczelnikowi Urzędu Skarbowego .
Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi złożonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .
Skarżący zarzucając naruszenie art. 29 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi podano ,że wprawdzie wierzyciel uzyskał informacje na podstawie dokumentu zgłoszeniowego od dłużnika z dnia [...] 2006 r. ,który wpłynął do skarżącego w dniu [...] 2006 r. ,że zobowiązany zmienił adres , ale w momencie wystawiania tytułu wykonawczego tj. w dniu [...] 2006 r. i w chwili jego złożenia do egzekucji adres wskazany w tytule wykonawczym był prawidłowy. Zdaniem skarżącego zwłoka organu egzekucyjnego w załatwieniu sprawy sprawiła ,że adres dłużnika uległ zmianie. Nie powinno to jednak powodować zwrotu tytułu egzekucyjnego ,który przecież w chwili wszczęcia egzekucji nie zawierał żadnych braków bo był prawidłowo sporządzony i wskazywał adres zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona chociaż nie wszystkie argumenty w niej zawarte są trafne.
Na wstępie należy wskazać ,że nadesłane do organu egzekucyjnego tytuły wykonawcze sporządzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwierały określenie dłużnika przez podanie ,że jest nim : SPÓŁKA "B" z o.o z siedzibą w P. ulica [...].Tytuły wykonawcze zostały wystawione z datą [...] 2006 r., skierowane do organu egzekucyjnego w dniu [...] 2006 r. W aktach egzekucyjnych znajduje się notatka służbowa z dnia [...] 2006 r. sporządzona przez starszego poborcę skarbowego ,z której wynika ,że w dniu [...].2006 r. udał się pod wskazany w tytule wykonawczym adres dłużnika i pod wskazanym adresem firmy nie zastał. /k.210 akt egzekucyjnych /Z notatki służbowej z dnia [...] 2006 r. wynika zaś ,że zobowiązana spółka prowadzi działalność gospodarczą w P. przy ulicy [...].
W ocenie Sądu powyższe notatki w żadnym razie nie mogą stanowić podstawy dla przyjętych przez organ egzekucyjny wniosków ,że tytuł wykonawczy został nieprawidłowo sporządzony ponieważ nie zawiera adresu. Konieczne elementy jakie powinien mieć tytuł wykonawczy zostały wyczerpująco wskazane w art. 27 § 1ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W pkt.2 art. 27 § 1 podano ,że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu (...). Organy egzekucyjne z naruszeniem przepisu art. 27 § 1 pkt 2 cyt. ustawy zwróciły tytuł wykonawczy w sytuacji gdy tenże tytuł wykonawczy zawiera dokładny adres zobowiązanego. Okoliczność ,że później – w bliżej nie ustalonym czasie – adres ten uległ zmianie , nie może być podstawą do zwrotu prawidłowo wypełnionego tytułu wykonawczego. Sąd nadto zwraca uwagę na fakt ,że notatka służbowa sporządzona przez poborcę skarbowego na podstawie wizyty pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym absolutnie nie może stanowić miarodajnego dowodu dla przyjęcia ,że faktycznie nastąpiła zmiana siedziby i adresu zobowiązanej spółki. Dowodem takim dla podmiotu prawa handlowego jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest wypis z Krajowego Rejestru Sądowego. Tylko na jego podstawie można ustalić faktyczną siedzibę spółki oraz datę od której pod tym adresem ma siedzibę. W dalszej kolejności , po ustaleniu w sposób opisany wyżej siedziby dłużnika ,w przypadku gdy zmiana adresu wpływa na właściwość miejscową organu egzekucyjnego należy tytuł egzekucyjny przekazać do właściwego organu. Wynika to z brzmienia art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 65 §1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ostatni przepis stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest nie właściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Stanowisko takie zostało już zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 24.11.1998r. IIISA 918/97. Wyjaśniono bowiem, że w razie stwierdzenia swej niewłaściwości organ egzekucyjny winien postąpić zgodnie z art. 65§1 kpa czyli przekazać sprawę właściwemu organowi egzekucyjnemu. W niniejszym stanie faktycznym skoro nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego zwrot tytułów wykonawczych nastąpił więc niezasadnie z naruszeniem przepisów art. 29 w związku z 27§1 pkt2 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji i naruszeniem art. 18 tej ustawy w zw z art. 65§1 kpa.
Zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 35 i 12 kpa w zakresie szybkiego i wnikliwego działania organów administracji publicznej nie mają wpływu na orzeczenie sądu i mogłyby być rozważane w przypadku składnia skargi na bezczynność organów w trybie art. 149 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz 1270/ zwanej dalej ppsa- co w niniejszej sprawie nie występuje wobec czego sąd nie dokonuje analizy czy w stanie faktycznym przewlekłość postępowania nastąpiła. Zgodnie z art. 134 §1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.
Reasumując wobec naruszenia przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku uzasadnia przepis art. 152 ppsa.
/-/E. Brychcy /-/J. Ruszyński /-/ S. Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło