VI SA/Wa 2208/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że postanowienie określone w pkt 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2002 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej wpłynęło zgłoszenie o udzielenie ochrony na wzór użytkowy "Uchwyt drzwi przesuwnych". Zgłaszającym, działającym przez pełnomocnika, była A. D., ujawniona również jako twórca wzoru zgłoszonego do ochrony. Do podania dołączono: opis wzoru, zastrzeżenia ochronne i rysunek wzoru oznaczony jako "fig. 1". Urząd Patentowy zarejestrował zgłoszenie pod nr [...] i wydał dnia [...] sierpnia 2003r. A. D. zaświadczenie dowodu pierwszeństwa. Dnia [...] listopada 2003 r. do Urzędu Patentowego wpłynęło, w trybie art. 44 ustawy z dnia 30 czerwca 2003 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej pwp., stanowisko reprezentowanej przez pełnomocnika firmy S. sp. z o.o. (dalej – Spółka S. lub S.) o braku zdolności ochronnej wzoru użytkowego zarejestrowanego pod nr [...] – "Uchwyt drzwi przesuwnych". Zdaniem Spółki S., zgłoszony wzór nie posiada zdolności ochronnej, ponieważ nie jest nowym rozwiązaniem w rozumieniu art. 94 pwp. W związku z art. 25 ust. 1 pwp. przedmiotowy uchwyt, oznaczony na potrzeby handlowe nazwą - "Rączka – 18" znajdował się w ofercie Spółki L. minimum od dnia [...] maja 2003r. tj. dwa miesiące przed datą zgłoszenia. Na dowód swego twierdzenia Spółka S. przedstawiła cennik Spółki L. 2002/2003 – okucia drzwi przesuwnych, kopie stron folderu Spółki L. "[...]", kopie oświadczeń pracowników Spółki L. S. K. i D. S. Spółka S. dokonała porównania cech zgłoszonego wzoru z prezentowanym w dniach [...] – [...] maja 2002 r. na targach meblowych w [...] produktem Spółki L. o nazwie Rączka – 18" i stwierdziła, iż jest to ten sam wzór. Z uwagi na to, iż wszystkie cechy znamienne zastrzeganego wzoru użytkowego [...] zostały podane do publicznej wiadomości przed datą dokonania jego zgłoszenia, Spółka S. zwraca uwagę organu na brak nowości wzoru. Kolejnym pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Spółka S. podtrzymała swoje stanowisko co do braku nowości zgłoszonego wzoru i jako dodatkowy dowód przesłała kopię publikacji przez Europejski Urząd Patentowy (EUP) raportu z poszukiwań w sprawie zgłoszenia [...], którego przedmiotem jest między innymi wzór użytkowy zastrzegany zgłoszeniem [...] oraz kopię pisma niemieckiego pełnomocnika (z tłumaczeniem roboczym) skierowanego do EUP, w którym to piśmie zgłaszający zrezygnował z uzyskania ochrony na uchwyt drzwi przesuwnych będący przedmiotem zgłoszenia [...]. Wreszcie, pismem z dnia [...] lipca 2005 r. Spółka S. poinformowała Urząd Patentowy o istnieniu przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. w związku z art. 74, 235 ust. 2, 284 pkt 1 pwp. Wyjaśniła, że w Sądzie Okręgowym w [...] toczy się postępowanie przeciwko S. z powództwa Spółki L. W tejże sprawie S. złożyła pozew wzajemny, w którym podnoszona jest okoliczność, iż A. D. nie jest twórcą uchwytu drzwi przesuwnych będącego przedmiotem zgłoszenia. Ustalenie czy A. D. jest twórcą w/w uchwytu jest zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. dla decyzji UP w sprawie zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 101 Kpa. w związku z art. 252 pwp. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego - "Uchwyt drzwi przesuwnych" [...] zgłoszonego przez A. D. W uzasadnieniu Urząd podzielił stanowisko Spółki S., że kwestia, czy pani A. D. jest twórcą przedmiotowego wzoru użytkowego ma istotne znaczenie dla sprawy. Ustalenie, że nie jest ona twórcą byłoby równoznaczne z uznaniem, że nie przysługuje jej prawo do uzyskania prawa ochronnego zgłoszonego wzoru. S. nie wystąpiła jednak do sądu z pozwem o ustalenie autorstwa wzoru, a o ustalenie nieistnienia po stronie Spółki L. autorskich praw majątkowych. Ewentualne uznanie przez sąd cywilny, że wzór użytkowy nie jest utworem w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w konsekwencji, że pani A. D. nie przysługują prawa autorskie, o jakich mowa w tej ustawie, nie będzie równoznaczne ze stwierdzeniem, że pani A. D. nie jest twórcą przedmiotowego wzoru użytkowego. Urząd Patentowy zauważył dodatkowo, że ocena sądu, iż Spółce L. nie przysługują autorskie prawa majątkowe nie musi oznaczać, że prawa takie nie przysługują pani A. D. Postanowienie organ skierował do pełnomocników Spółki S. i A. D. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. kierowanym do UP Spółka S. podtrzymała swoje wątpliwości co do tego, czy zgłoszenie wzoru użytkowego [...] zostało dokonane przez podmiot uprawniony tj. przez autora rozwiązania. Kwestia autorstwa, zdaniem S., nie może być rozstrzygnięta samodzielnie przez Urząd Patentowy, zgodnie bowiem z art. 284 pkt 1 i 2 pwp. sądy powszechne mają wyłączną kompetencję w zakresie spraw dotyczących ustalania autorstwa wzorów użytkowych oraz ustalenia praw do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy. Do pisma dołączone zostały kopie pism procesowych Spółki S., kopie postanowień Sądu Apelacyjnego w [...] i kopia pisma procesowego pełnomocnika A. D. i G. D. informującego sąd, że osoby te są współautorami wzoru użytkowego w postaci uchwytu do drzwi przesuwnych. Spółka S. pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosła o uchylenie postanowienia z dnia [...] maja 2006 r. o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego [...]. W piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. pełnomocnik zgłaszającej A. D. odrzucił zarzuty S. i wskazał, że Urząd Patentowy nie ma, w trakcie procedury zgłoszeniowej, obowiązku weryfikacji czy wskazany twórca jest twórcą rzeczywistym czy też nie. Przyczyną zawieszenia postępowania może być rozstrzygnięty przez sąd spór o autorstwo, a taki spór pomiędzy stronami nie toczy się. Sąd Apelacyjny w [...] nie stwierdził, iż pani A. D. nie jest autorem utworu, nie stwierdził również że zawisł taki spór przed sądem z inną osobą. Stwierdził jedynie, że nie przedstawiono dowodów autorstwa, jeżeli autorstwo A. D. miałoby być jedną z podstaw powództwa Spółki L. przeciwko S. Pełnomocnik Zgłaszającej wniósł o oddalenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na wadliwe podanie w nim podstawy prawnej; błędnie przytoczono art. 284 pkt 1 i 2 pwp. gdyż przed sądem cywilnym zawisła jedynie sprawa o zabezpieczenie tymczasowe przeciwko Spółce S., a z tego względu nie ma zastosowania art. 11 ust. 1 pwp. oraz nie ma zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2006 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W obszernym uzasadnieniu organ wywodził, iż stan faktyczny i prawny jaki istnieje w przedmiotowej sprawie, wskazuje na brak konieczności zawieszenia postępowania. Prowadzone przez sądem cywilny postępowanie dotyczy kwestii nieistnienia po stronie Spółki L. autorskich praw majątkowych, a zatem wynik tej sprawy nie doprowadzi do orzeczenia kto jest rzeczywistym twórca wzoru przemysłowego zgłoszonego do ochrony. Spółka S., w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, domagała się uchylenia postanowienia UP z dnia [...] października 2006 r. zarzucając naruszenie przepisów art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1 i art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 Kpa. W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy wszczętej pozwem wzajemnym nie będzie miało wpływu na postępowanie toczące się przed Urzędem Patentowym. Brak jest podstaw do uznania, że kwestia nieistnienia majątkowych praw autorskich po stronie Spółki L. jest zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Uczestnik postępowania – A. D. – wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, popierając stanowisko Urzędu co do braku zagadnienia prejudycjalnego w przedmiotowej sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2007 r. pełnomocnik uczestnika postępowania zakwestionował interes prawny skarżącej Spółki, która zdaniem uczestnika, nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym, ponieważ "nie posiada realnego i rzeczywistego interesu prawnego, aby żądać od organu zawieszenia postępowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2006 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] maja 2006 r. odmawiające zwieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego pt. "Uchwyt drzwi przesuwnych" [...], wydane na podstawie art. 101 i art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 245 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - pwp. (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo, co skutkuje uwzględnieniem skargi. Stosownie do art. 235 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) - dalej pwp. – stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym jest osoba, której interesu prawnego dotyczy to postępowanie. Jednak zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu stroną w postępowaniu przed UP w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Rozpatrywana sprawa powstała na tle prowadzonego przez UP postępowania w sprawie zgłoszenia do ochrony wzoru użytkowego "uchwyt drzwi przesuwnych". Zgłaszającą była A. D. i wyłącznie jej przysługiwał przymiot strony w prowadzonym przez organ postępowaniu. Zgodnie z art. 252 pwp. do postępowania przez Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Organ prowadzący postępowanie w danej sprawie, stosownie do treści art. 123 Kpa., w toku prowadzonego postępowania wydaje postanowienia, a ich adresatem może być wyłącznie strona. W badanej sprawie, w trakcie postępowania o uzyskanie prawa ochronnego, korzystając z możliwości przyznanej przez przepis art. 44 ust. 1 pwp., skarżąca Spółka S. zgłosiła do UP uwagi co do istnienia okoliczności uniemożliwiających udzielenie prawa ochronnego, a następnie wskazując na toczący się pomiędzy tą Spółką, a Spółką L. spór sądowy co do przysługujących L. autorskich praw majątkowych do przedmiotu zgłoszenia, poinformowała Urząd Patentowy, że wynik tego sporu stanowi zagadnienie prejudycjalne dla prowadzonego postępowania przed tym organem. Urząd Patentowy postanowił o odmowie zawieszenia postępowania, a następnie zaskarżonym postanowieniem wydanym wskutek złożonego przez skarżącą Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał pierwotne postanowienie w mocy. Forma rozstrzygnięcia o odmowie zawieszenia postępowania nie nasuwa wątpliwości. Należy zauważyć, że zawieszenie postępowania administracyjnego ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, następuje z urzędu po uzyskaniu przez organ wiedzy o istnieniu takiego zagadnienia wstępnego. Z treści przepisu art. 97 § 1 pkt 1 – 4 Kpa. wynika, że zawieszenie z przyczyn wskazanych tym przepisem, a więc także z powodu istnienia prejudykatu, jest obligatoryjne i nie wymaga wniosku. W przypadku, jeżeli organ otrzyma od osoby trzeciej, nie będącej stroną postępowania, informację o istnieniu zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej sprawie, zobowiązany jest do dokonania oceny tej informacji przez pryzmat jej relacji z prowadzoną sprawą. Będąc zobowiązanym do zawieszenia postępowania w przypadku konieczności oczekiwania na wynik sprawy prowadzonej przez inny organ lub sąd, organ musi uprzednio dokonać samodzielnie, niezależnej oceny, czy rzeczywiście wynik prowadzonego przez ten organ postępowania zależy od wyniku innego postępowania. W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy, po otrzymaniu od skarżącej spółki S. informacji o toczącym się postępowaniu cywilnym mającym, zdaniem tej Spółki, walor prejudykatu, odmówił postanowieniem zawieszenia postępowania. Mimo, iż strona tego postępowania – A. D. - wniosku o zawieszenie nie składała, kwestię zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. można było rozstrzygnąć jedynie w drodze postanowienia. Powyższe wynika z art. 101 § 1 Kpa. nakazującego zawiadomić o takim postanowieniu strony postępowania i przewidującego na podstawie § 3 tego artykułu prawo złożenia przez stronę postępowania zażalenia na takie postanowienie. Urząd Patentowy prawidłowo zaadresował wydane postanowienie do strony postępowania w sprawie o uzyskanie prawa ochronnego, ale również zaadresował je do informującej o okoliczności uzasadniającej zawieszenie Spółki S. Należy stwierdzić, że takie działanie organu nie mogło powodować uzyskania przez skarżącą przymiotu strony, zatem nie mogło też skutkować możliwością złożenia przez nią w trybie art. 244 ust. 1 i 3 pwp. w związku z art. 101 § 3 Kpa. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy, rozpatrując wniosek nie pochodzący od strony postępowania (brak po stronie skarżącej Spółki przymiotu strony potwierdziła na rozprawie przed Sądem pełnomocnik organu – ekspert Pani E. P. str. 1 protokołu rozprawy), rażąco naruszył prawo tj. art. 101 § 1 Kpa. w związku z art. 235 ust. 2 pwp. Stwierdzenie przez Sąd, iż zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. było podstawą do stwierdzenia przez Sąd nieważności postanowienia Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Mając na uwadze, iż strona postępowania, tj. A. D. nie wniosła od wydanego przez Urząd Patentowy postanowienia w sprawie odmowy zawieszenia postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne. O niewykonalności postanowienia, którego nieważność Sąd stwierdził orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a.