I OSK 1573/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Anna Lech del. Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 176/07 w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżony wyrok oraz postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 176/07 oddalił skargę J. T. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku E. W., odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 1960 r., nr [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w Poznaniu z dnia [...] maja 1959 r Wnioskiem z dnia 21 września 2004 r. J. T. - pełnomocnik E. W. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, iż wniosek J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony został po terminie. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie (...). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r., doręczona została E. W. w dniu 23 sierpnia 2004 r. wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w 14-dniowym terminie, Wniosek J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy nadany został natomiast dnia 21 września 2004 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Ponadto strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. T. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę J. T. wskazał, że stosownie do treści art. 134 kpa organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2004 r. została doręczona stronie w dniu 23 sierpnia 2004 r., natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany listem polecony w dniu 21 września 2004 r. (data stempla pocztowego - Poczta Mieleszyn). Ostatnim dniem do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był dzień 6 września 2004 r., zatem skarżąca złożyła go z przekroczeniem 14 - dniowego terminu. Sąd wskazał, że jeżeli wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ odwoławczy zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie J. T. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z tym wnioskiem, ani nie zawarła w nim takiego sformułowania, które mogłoby być potraktowane przez organ jako wniosek o przywrócenie terminu. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła J. T., reprezentowana przez adw. K. G., zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez nie uchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy wydane ono zostało z naruszeniem przepisu art. 58 § 1 kpa, polegającym na nie przywróceniu terminu do podjęcia czynności, w sytuacji, gdy prośba tak wraz z uzasadnieniem zawarta była w treści wniosku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie budzi w sprawie wątpliwości, iż skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu. Wbrew jednak stanowisku organu i Sądu I instancji, J. T. we wniosku tym zawarła wniosek o jego przywrócenie pisząc na ostatniej stronie zdanie: "Piszę z opóźnieniem (...), a to z powodu mojej nieobecności w domu, ponieważ byłam w szpitalu, a moja mama już nie jest w stanie zajmować się tą sprawą, skończyła 89 lat". Skarżąca wskazała, że wobec powyższego sformułowania, które należało kwalifikować jako prośbę o przywrócenie terminu, organ winien zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 kpa wniosek rozpatrzyć. Skoro tego nie uczynił, to wydanie postanowienia stwierdzającego wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu było przedwczesne i niezgodne z przepisami. Sąd I instancji dokonując zaś oceny legalności tego orzeczenia, winien był stwierdzić to istotne uchybienie, a co za tym idzie skargę uwzględnić i zaskarżone postanowienie uchylić. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: z uwagi na to, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art.183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprawa podlega rozpoznaniu w granicach skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., tj. zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tych ramach autor skargi kasacyjnej powołał zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 58 kpa. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż ma ona usprawiedliwioną podstawę. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania czynności prawnych, gdyż czynność prawna dokonane po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże by termin do dokonania czynności prawnej, w niniejszej sprawie złozenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, rozpoczął bieg zaistnieć muszą warunki przewidziane przepisami prawa w tym wypadku przepisami kpa. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Jeśli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi.( art. 40§2 kpa). Doręczenie pisma tylko stronie , jeśli działa ona przez pełnomocnika jest bezskuteczne. Orzeczenie nie doręczone prawidłowo nie nabiera bytu prawnego, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania (w tym wypadku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), nie rozpoczął biegu. W tej sytuacji przedwczesne są rozważania kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania , jak również jego przywrócenia. W rozpoznawanej sprawie E. W. ustanowiła w dniu 15 kwietnia 2004r. swoim pełnomocnikiem córkę J. T. Pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r. została doręczona stronie w dniu 23 sierpnia 2004 r. z pominięciem jej pełnomocnika. Organy i Sąd pierwszej instancji badały przesłanki niezbędne do przywrócenia terminu określone w art. 58 kpa nie zauważając, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie rozpoczął biegu tym samym nie ma potrzeby rozważać kwestii jego przywrócenia. Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna jako uzasadniona prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 §1 w zw. Z art.193 w zw z art.135 p.p.s.a.