VIII SA/Wa 199/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VIII SA/Wa 199/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta R. na podstawie art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 dalej jako Prawo budowlane ) po rozpatrzeniu zgłoszenia P. J. z dnia [...] września 2006 r. w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę polegających na budowie ogrodzenia działki nr [...] położonej w R. ul. P. [...] wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż teren będący przedmiotem inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta R. w obrębie ulic W. – Ż. – P., uchwalonego w dniu [...] listopada 1997 r. uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] w którym przewidziano, iż ogrodzenie między działkami należy wykonać do wysokości [...] m od poziomu terenu jako ażurowe. Powyższą decyzje doręczono inwestorowi w dniu [...] października 2006 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 do 31 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora utrzymał w/w decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane, co wynika z postępowania przed organami nadzoru budowlanego (decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]). Kontrolowana decyzja jest prawidłowa, bowiem jak wykazano narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast kwestię doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa przewidują przepisy art. 50 – 55 Prawa budowlanego i właściwym w tym zakresie są organy nadzoru budowlanego. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył inwestor P. J. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez naruszenie terminu o wniesieniu sprzeciwu. Ponadto skarżący podniósł, iż organ odwoławczy odnosił się do stanu faktycznego na dzień [...] czerwca 2004 r. a nie na dzień dokonania zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] marca 2007 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż zamiarem inwestora była nadbudowa istniejącego ogrodzenia powyżej [...] m, które przed dokonaniem zgłoszenia zostało do takiej wysokości rozebrane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna o, tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a. ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, Sąd może uwzględnić skargę nawet wtedy, gdy strona nie podniesie zarzutów, które uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, w sytuacji, gdy przesłanki te istnieją. Treść art. 30 ust. 2 i 5 ustawy Prawo budowlane obowiązująca w chwili wydania decyzji z dnia [...] października 2006 r. była następująca: art. 30 ust. 2. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. ust. 5. zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z powyższego wynika, iż inwestor może rozpocząć roboty budowlane, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie zostanie mu doręczona decyzja zawierająca sprzeciw organu, milczenie organu w powyższym terminie jest uprawnieniem dla inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Termin 30 dni jest terminem "dla organu", co oznacza, że tylko w zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do korzystania ze swoich kompetencji. Decyzyjna aktywność organu poza tymi ramami nie miałaby prawnego umocowania i niewątpliwie naruszałaby prawo materialne. Termin 30 dni jest również terminem "dla strony", oznacza, bowiem obowiązek powstrzymania się przez stronę od zamierzonego działania przez określony czas, nie krótszy jednak niż 30 dni, liczony od daty złożenia zgłoszenia. Termin ten zawsze należy liczyć od dnia doręczenia właściwemu organowi zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Literalna wykładnia art. 30 ust. 5 nie może nasuwać żadnych wątpliwości w tym zakresie, 31 dnia od chwili zgłoszenia, jeżeli nastąpiło milczenie organu inwestor może rozpocząć roboty budowlane. W przedmiotowym postępowaniu zgłoszenie inwestora do Urzędu Miejskiego w R. wpłynęło [...] września 2006 r. a nie [...] września 2006 r. jak to przyjmują organy. Ze złożonej na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego kserokopii zgłoszenia i potwierdzeniem daty wpływu wynika jednoznacznie, iż zgłoszenie wpłynęło [...] września 2006 r., kto i kiedy dokonał przerobienia daty na [...] września 2006 r. wymaga wyjaśnienia, gdyż takie działanie jest bezprawne i niedopuszczalne. Natomiast decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2006 r. zawierająca sprzeciw została doręczona inwestorowi w dniu [...] października 2006 r., gdy tymczasem termin do doręczenia sprzeciwu upłynął w dniu [...] października 2006 r. a więc [...] października 2006 r. inwestor mógł rozpocząć roboty budowlane opisane w zgłoszeniu, jeżeli oczywiście odpowiadają one stanowi faktycznemu. W przedmiotowej sprawie opis robót ze zgłoszenia nie odpowiada faktycznym zamiarom inwestora, gdyż jak to stwierdził na rozprawie jego pełnomocnik rzeczywisty zamiar to nadbudowa nad istniejącym ogrodzeniem w wysokości [...]m gdy tymczasem w zgłoszeniu jest mowa o budowie ogrodzenia o wysokości [...]m do [...]m. W takiej sytuacji organ II instancji dokonując ustaleń faktycznych odnośnie wybudowania ogrodzenia powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie prowadzone przed tym organem z uwagi na wykonanie w części lub w całości inwestycji objętej zgłoszeniem jako postępowanie bezprzedmiotowe. Kwestia ta jest jednoznacznie oceniana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, rozpoczęcie inwestycji przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia powoduje bezprzedmiotowość postępowania zarówno w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę jak i dokonania zgłoszenia. (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 286/05 publik. LEX nr 190997). Zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, jest czynnością faktyczno-prawną, jest trybem uproszczonym, wymagającym od dokonującego zgłoszenia pewnego minimum znajomości przepisów prawa, nie tylko znajomości przepisów Prawa budowlanego. Nieznajomość przepisów prawa nie jest, bowiem usprawiedliwieniem (ignorantia iuris nocet). W każdej konkretnej sprawie dokonujący zgłoszenia czyni to na własne ryzyko i na własną odpowiedzialność, że planowana inwestycja nie wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Bowiem w przeciwnym razie, jeżeli organ nie zdąży zgłaszającego poinformować o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, przed rozpoczęciem robót budowlanych, to zgłaszający narusza przepis art. 28 Prawa budowlanego i musi się liczyć z konsekwencjami z art. 48 tej ustawy. Także wykonanie robót budowlanych nie objętych zgłoszeniem spowoduje ingerencję organów nadzoru budowlanego na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Zatem inwestor dla swojego dobra powinien wypełnić wszystkie przesłanki, które wymienia art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego a przede wszystkim dokładnego (łącznie ze szkicem) określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych. W przedmiotowym postępowaniu inwestor przystępując do wykonania robót budowlanych faktycznie nie ujętych w zgłoszeniu (nadbudowa istniejącego ogrodzenia do wysokości [...]m – [...]m) może narazić się na uzasadnioną ingerencję organów nadzoru budowlanego na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Z tych też powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.