II SA/Wr 755/06

WyrokWSA we Wrocławiu2007-03-14

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, wydane bez zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania (w tym następcom prawnym zmarłego właściciela lokalu) i bez należytego uzasadnienia konieczności nałożenia takiego obowiązku, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenia obejmowały brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania (w tym ustalenia następstwa prawnego po zmarłym właścicielu lokalu) oraz niewystarczające uzasadnienie konieczności nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych. Sąd podkreślił, że organy administracji miały obowiązek samodzielnie ocenić jakość wykonanych robót przed nałożeniem takiego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na W. B. obowiązku dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych (instalacja centralnego ogrzewania, montaż kotła) wykonanych w jego mieszkaniu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nałożył ten obowiązek, a organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia obowiązku oraz sposób prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił oba postanowienia z powodu naruszeń proceduralnych, w tym braku czynnego udziału stron i niewystarczającego uzasadnienia obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...] położonym na działce nr [...] w K. M. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy, na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 75 § 1 i art. 123 k.p.a. nałożył na J. i W. B. – właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] w K. M. – jako inwestorów robót budowlanych polegających na wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania, montażu kotła na paliwo stałe i podłączenia go do przewodu kominowego, zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych z określeniem zgodności realizacji inwestycji ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno-budowlanymi. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy oraz zgromadzone dowody. W wyniku analizy materiału dowodowego stwierdził, że wykonanie instalacji centralnego ogrzewania, montażu kotła na paliwo stałe i podłączenie go do przewodu kominowego, w myśl art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, mieści się w definicji robót budowlanych. Na ich wykonanie konieczne było pozwolenie na budowę, którego nie uzyskano. Ponieważ przedmiotem postępowania są roboty budowlane inne niż budowa, uzasadnione jest zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 50 i 51 przywołanej ustawy - Prawo budowlane. Dalej organ wyjaśnił, że poczynione w trakcie postępowania ustalenia, w szczególności na podstawie oświadczenia złożonego przez współwłaściciela lokalu mieszkalnego W. B. do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 24 lipca 2006 r., pozwoliły na stwierdzenie, że inwestorem wykonanych robót był W. B. Organ nie podzielił w tym względzie stanowiska W. B., że inwestorem części robót budowlanych polegających na montażu samego pieca c.o. oraz podłączenia go do komina, jest Spółdzielnia Mieszkaniowa A, ponieważ twierdzenie to nie zostało poparte żadnym dowodem. Przede wszystkim nie może tego potwierdzać tylko sam fakt uzyskania przez Spółdzielnię decyzji o warunkach zabudowy, gdyż o taką decyzję mógł starać się każdy podmiot i fakt jej uzyskania nie oznacza, że podmiot ten jest inwestorem. Zdaniem organu, wskazane roboty budowlane zostały wykonane przez W. B. we własnym zakresie i na własne potrzeby a inwestycja służy zapewnieniu ciepła wyłącznie w jego mieszkaniu. Analizując przepis art. 17 ustawy - Prawo budowlane organ doszedł do przekonania, że mamy do czynienia ze zbiegiem w jednej osobie zarówno inwestora, wykonawcy jak i właściciela. Wyrażono również stanowisko, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie upoważnia do wydania decyzji rozstrzygającej na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane, co do istoty sprawy. Dla podjęcia tego rozstrzygnięcia konieczne jest bowiem wypowiedzenie się osoby posiadającej wiedzę fachową i sporządzenie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Za koniecznością sporządzenia takiej oceny przemawia fakt, że roboty wykonane zostały w warunkach samowoli i bez nadzoru osoby uprawnionej. Te braki wywołują – zdaniem organu – uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót, zatem sposób ich wykonania i zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej musi zostać oceniony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnia w zakresie instalacji grzewczych. To zaś uzasadnia nałożenie na inwestora obowiązku przedstawienia opisanej oceny technicznej, na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W wyniku zażalenia złożonego przez W. B. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. wydał postanowienie z dnia 29 września 2006 r., Nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Przepis ten może być zastosowany jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót lub stanu technicznego obiektu. Wydane na jego podstawie postanowienie ma zatem charakter dowodowy służący uzyskaniu niezbędnych informacji co do poprawności robót i nakazania ewentualnych czynności dla doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu drugiej instancji zebrany materiał dowodowy pozwala z całą pewnością na zastosowanie omawianego przepisu. Przedmiotowe roboty budowlane wykonane bowiem zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co wynika z faktu, że roboty polegające na budowie instalacji centralnego ogrzewania w mieszkaniu nie są objęte dyspozycją art. 29 wskazanej ustawy. Prawidłowo zatem prowadzono procedurę naprawczą na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Ocena stanu technicznego samowolnie wykonanych robót budowlanych dokonana przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe pozwoli zaś organowi pierwszej instancji na wydanie jednego z rozstrzygnięć o których mowa w art. 51 ust. 1 powołanej ustawy. Odnosząc się do argumentów zażalenia organ wskazał na ich bezzasadność. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje, że inwestorami przedmiotowych robót budowlanych są małżonkowie B. Potwierdza to choćby umowa nr [...] zawarta pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową A a zakładem B – wykonawcą. Obejmuje ona bowiem jedynie zakup pieców c.o. na paliwo stałe, zakup naczyń wzbiorczych, zakup pomp obiegowych wraz z wykonaniem projektów wewnętrznych instalacji indywidualnych dla 72 mieszkań. Również sam żalący się wskazuje, że protokół końcowego odbioru robót z dnia 18 listopada 2005 r. nie potwierdza wykonania jakichkolwiek robót, a jest jedynie stwierdzeniem faktu zakupu urządzeń i wykonania określonych projektów. Natomiast nie kwestionuje faktu wykonania przez siebie instalacji grzewczej. W tym stanie rzeczy, organ uznał, że inwestorem jest W. B. Nadmienił również, że omawiany przepis pozwala nałożyć obowiązek także na właściciela obiektu lub jego części. Odnosząc się do argumentacji zażalenia stwierdził, że sprowadza się ona praktycznie do wykazania, że obowiązki z tytułu niezgodności wykonanych robót budowlanych z prawem powinna ponosić Spółdzielnia Mieszkaniowa A oraz ANR jako podmioty odpowiedzialne za całokształt inwestycji. Zdaniem strony istotą sprawy są bowiem źle dobrane kotły c.o. do jego mieszkania, które znajduje się na ostatniej kondygnacji, zbyt niskie kominy oraz nieszczelności pomiędzy kanałami dymnymi a wentylacyjnymi. Zauważono zatem, że ostatnie dwie kwestie są przedmiotem równolegle prowadzonego postępowania, zaś organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii zakupu wadliwych kotłów. Roszczenia związane z umową na zakup urządzeń powinny być dochodzone na drodze cywilnoprawnej. Organ wskazał również, że być może właśnie wymagana ekspertyza wykaże, że nieprawidłowości są efektem wadliwości samego kotła i konieczna jest jego wymiana. Za nietrafny uznano również zarzut, że postępowanie powinno dotyczyć całej inwestycji na osiedlu związanej ze zmianą sposobu ogrzewania. Podkreślono, że postępowanie dotyczy robót budowlanych wykonanych tylko w mieszkaniu strony a polegających na wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania, montażu kotła na paliwo stałe i podłączenia go do przewodu kominowego. Takich prac nie wykonywała, ani też nie zlecała ich wykonania, ani Spółdzielnia ani ANR. Bezspornie zostało natomiast ustalone, że przedmiotowe roboty wykonywali właściciele mieszkań. Skargę na ostateczne postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł W. B. domagając się jego uchylenia. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji "podzielił omawianą inwestycję c.o na kilka etapów "nie wiadomo na jakiej podstawie prawnej". Skarżący nie zgodził się też z faktem, że postępowanie administracyjne toczy się wyłącznie w jego sprawie, pomimo wskazań z Prokuratury, że powinno dotyczyć wszystkich właścicieli objętych omawianą inwestycją, u których powinny być przeprowadzone kontrole. Każdorazowe zawiadamianie wszystkich współwłaścicieli budynku o przebiegu toczącego się postępowania jest, szkalowaniem jego osoby w środowisku w którym mieszka. Przede wszystkim zaś, według zgromadzonych przez niego dokumentów nie powinien być postrzegany " jako strona inwestycji na której ciąży obowiązek dostarczenia ekspertyz, opinii i innych dokumentów". Ani Spółdzielnia ani Agencja nie wspominała w żadnym dokumencie, przez jakikolwiek zapis, że będzie potrzeba zlecania przez właścicieli mieszkań wymaganych obecnie ekspertyz na ich koszt. Dokumentem który szczegółowo określa obowiązki właścicieli mieszkań w sprawie omawianej inwestycji jest uchwała a w niej brak jest zapisu o potrzebie wykonywania ekspertyz. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania decyzji przepisów prawnych, stwierdził, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku a art. 134 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy toczy się postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu w mieszkaniu nr [...] znajdującym się w budynku nr [...] B w K. M. na działce nr [...], instalacji centralnego ogrzewania, montażu kotła na paliwo stałe i podłączenia go do przewodu kominowego. Stwierdzenie, że roboty budowlane w części polegały na podłączeniu kotła do przewodów kominowych, które stanowią część wspólną budynku mieszkalnego nr 34 B i jako takie pozostają przedmiotem współwłasności właścicieli lokali mieszkalnych wyodrębnionych w tym budynku, nakładało na organ administracji obowiązek uwzględnienia współwłaścicieli owych lokali mieszkalnych, jako stron prowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozpoznawanej sprawie właściciele lokali mieszkalnych posiadają interes prawny z racji przysługującego im prawa współwłasności w częściach wspólnych budynku (przewody kominowe), których bezpośrednio dotyczyły samowolnie wykonane roboty budowlane. Konsekwencją takiego stwierdzenia jest obowiązek przestrzegania przez organy w toku postępowania gwarancji procesowych jakie kodeks postępowania administracyjnego przyznaje stronom postępowania. I tak, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu przejawia się w prawie do inicjowania postępowania oraz w prawie wypowiadania się co do treści żądania. Przez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też w czynnościach decydujących, który jest realizowany przez doręczenie stronie wszelkich aktów podejmowanych w postępowaniu – w szczególności zaś decyzji oraz postanowień na które przysługuje zażalenie. Niedoręczenie stronie tych aktów, oznacza pozbawienie jej prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu w toku instancji. Obowiązek zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek określonej strony, nie oznacza, że tylko ona ma zagwarantowany w nim udział. Organ administracji winien bowiem ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne osoby. Podkreślić należy, że aby zapewnić stronom realizację ich uprawnienia wynikającego z art. 10 k.p.a. wymagana jest od organu administracji dostateczna aktywność. Z akt administracyjnych należy wnosić, że organy administracji nie do końca sprostały powyższym wymogom. Co prawda jako strony przedmiotowego postępowania potraktowano nie tylko właściciela lokalu nr [...], ale również pozostałych właścicieli lokali mieszkalnych w budynku nr [...] B, nie zadbano jednak o dostateczne zagwarantowanie wszystkim stronom przysługujących im w postępowaniu praw. Stronami postępowania są bowiem również właściciele lokalu nr [...]. W aktach sprawy zostało zaś utrwalone, że korespondencja kierowana do właścicieli lokalu nr [...] B. i L. O. - w tym również będące przedmiotem niniejszego postępowania postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2006 r. - nie była przez nich odbierana. Z adnotacji poczty, poczynionej z datą 11 lipca 2005 r. na kopercie w której przesłano do B. i L. O. zawiadomienie o oględzinach z dnia 6 lipca 2005 r. wynikało, że adresaci zmarli, a nowym właścicielem lokalu jest K. B. Również na kopercie, w której przesłano B. i L. O. postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 31 lipca 2006 r. widnieje adnotacja z dnia 4 sierpnia 2006 r. "zwrot - adresat nie żyje". Ponadto, ze znajdującego się w aktach wykazu właściciel i władających dla działki nr [...] w K. M., sporządzonego na dzień 31 lipca 2006 r. wynika, że właścicielem lokalu nr [...] w tej dacie był K. B. Wykaz ten najprawdopodobniej sporządzony został na bazie danych zawartych w ewidencji gruntów, jednak brak na nim w tym zakresie jakichkolwiek adnotacji urzędowych nadających mu rangę dokumentu. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności organ pierwszej instancji zobowiązany był, zgodne z wymogami wynikającymi z art. 7 i art. 77 k.p.a. podjąć czynności wyjaśniające dla ustalenia, czy faktycznie wskazani jako strony postępowania L. i B. O. nie żyją, a jeżeli tak, to konieczne było ustalenie ich następców prawnych. Wskazać bowiem należy, że wobec regulacji zawartej w art. 30 § 4 k.p.a., w przypadku śmierci strony do udziału w postępowaniu należy wezwać spadkobierców ustawowych lub testamentowych, a w przypadku trudności w ich ustaleniu lub wezwaniu, należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Trzeba mieć również mieć na względzie, że następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego, zatem ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji lecz sądów powszechnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2002 r., I SA 1421/00, ONSA 2003, Nr 2, poz. 64). Natomiast prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem osoby nieżyjącej a tym samym nie mającej zdolności prawnej i w konsekwencji zdolności do czynności prawnych, pociąga za sobą wadę nieważności decyzji przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Na mocy art. 126 k.p.a. przepisy te znajdują odpowiednie zastosowanie również do postanowień na które służy zażalenie. W rozpoznanej sprawie brak pełnej wiedzy (odpisy aktów zgonu), co do ewentualnej śmierci właścicieli lokalu nr [...], dlatego Sąd nie dopatrzył się - w tym momencie - podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji kierowanego do wskazanych osób. Zauważyć trzeba, że organ pierwszej instancji przed podjęciem postanowienia posiadał jednak już pewną wiedzę co do nowego właściciela lokalu nr [...]. Winien zatem mieć na względzie, że przekształcenia podmiotowe mające miejsce w trakcie postępowania, nakładają na organ obowiązek zawiadomienia nowej strony o toczącym się postępowaniu, a to w celu zapewnienia jej czynnego w nim udziału. Organ pierwszej instancji niewątpliwie nie dopełnił ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku i nie podjął czynności w celu upewnienia się czy K. B. jest nowym właścicielem lokalu a następnie zawiadomienia go o toczącym się postępowaniu i doręczenia mu przedmiotowego postanowienia. Przeprowadzenie postępowania w taki sposób doprowadziło do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. gwarantującego wszystkim stronom czynny w nim udział. Nadmienić trzeba, że jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to okoliczność ta prowadzi do wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie również do postanowień na które służy zażalenie, a właśnie z takim postanowieniem mamy w niniejszej sprawie do czynienia. Przedstawione wyżej okoliczności pozostały również poza uwagą organu drugiej instancji, który podjętym rozstrzygnięciem całkowicie zaakceptował wskazane naruszenia prawa. Co więcej, organ wyższego stopnia doręczając zaskarżone postanowienie, całkowicie pominął właściciela lokalu nr 18, nie umieszczając go nawet w rozdzielniku postanowienia. Tym samym również rozstrzygniecie tego organu podjęte zostało z naruszeniem przywołanych wyżej dyrektyw proceduralnych określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że organy nie uzasadniły w wystarczający sposób konieczności nałożenia na skarżącego obowiązku sporządzenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z art. 81 c ust. 2 organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do żądania przedstawienia takiej oceny, jeżeli wykaże, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji wywodził, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych – polegających na wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania, montażu kotła na paliwo stałe oraz podłączenia go do przewodu kominowego - z tej przyczyny, że roboty te wykonane zostały bez pozwolenia na budowę oraz bez nadzoru osoby uprawnionej. Właśnie te braki, w ocenie organu, powodują uzasadnione wątpliwości o których mowa w przywołanym przepisie. Natomiast organ rozpatrujący zażalenie ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że ocena stanu technicznego samowolnie wykonanych robót dokonana przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe pozwoli na wydanie stosownej decyzji. Stwierdzić zatem należy, że organ odwoławczy w istocie nie rozważał, czy spełniona została omawiana wyżej przesłanka wykazania uzasadnionych wątpliwości. Tym samym naruszone zostały dyrektywy proceduralne zawarte w art. 15 oraz art. 138 w związku z art. 144 k.p.a. Pamiętać bowiem należy, że istotą postępowania zażaleniowego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygniecie zagadnienia, które było przedmiotem postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. Z tego też względu, ustawodawca wyposażył organ rozpatrujący zażalenie przede wszystkim w uprawnienia o charakterze reformacyjnym. Organ ten nie może zatem poprzestać wyłącznie na ocenie zaskarżonego postanowienia lecz zobowiązany jest sam rozpoznać objęte nim zagadnienie. Jeżeli natomiast chodzi o postanowienie organu pierwszej instancji to uwzględniając, że w inspektoratach nadzoru budowlanego powinny być zatrudnione osoby legitymujące się określonymi uprawnieniami budowlanymi, organ winien był w pierwszym rzędzie samodzielnie ocenić jakość wykonanych robót budowlanych. Dopiero, gdyby organ ustalił, że dokonanie takiej oceny co do całości lub części wykonanych robót ze względu na stopień ich skomplikowania lub trudności nie jest możliwe, lub gdyby dokonana ocena wykazała uzasadnione wątpliwości co do wykonanych robót (całości lub części), możliwie byłoby nałożenie omawianego obowiązku. Pominięcie tej okoliczności i przyjęcie, że uzasadnione wątpliwości łączą się wyłącznie z faktem wykonania robót bez pozwolenia na budowę, stanowiło naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a. – co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd podziela ustalenia organów, co do podmiotu na który powinien być nałożony przedmiotowy obowiązek. Znajdują one potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i w sposób przekonujący zostały wywiedzione przez organy, zaś twierdzenia skarżącego nie mogą ich skutecznie wzruszyć. Nie są również zasadne zarzuty, że przedmiotowe postępowanie winno objąć również właścicieli innych lokali mieszkalnych. Postępowanie to dotyczy bowiem ściśle określonych, samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku nr [...] i właśnie ta okoliczność w zestawieniu z normami prawa materialnego determinuje krąg stron tego postępowania. Sprawa ewentualnych samowoli budowlanych w innych lokalach mieszkalnych pozostaje poza granicami rozpoznawanej sprawy i poza uwagą Sądu. Odrębną kwestią jest natomiast sprawa ewentualnego prowadzenia postępowań dotyczących pozostałych lokali mieszkalnych, lecz ocena zasadności prowadzania takich postępowań pozostaje w tej chwili w gestii właściwych organów nadzoru budowlanego. Natomiast podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące prawidłowości robót wykonanych przy przewodach kominowych rozważane są w odrębnym postępowaniu w którym – jak wynika z akt sprawy - jest on stroną. Takie działanie organu uzasadnione jest przede wszystkim odmiennością przedmiotową i podmiotową zakresu obu postępowań. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania oraz z istotnym naruszeniem prawa procesowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy – zgodnie z art. 145 § 1 lit c powołanej wcześniej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika zaś z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 przywołanego aktu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło