VI SA/Wa 1426/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi K. K. J., M. S. Spółka Jawna z siedzibą w R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oddala skargę "K." K. J. M. S.-Spółka Jawna z siedzibą w R. wniosło skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji przewozowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż "K." K. J. M. S.-Spółka Jawna z siedzibą w R. posiadało licencję przewozową na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy z dnia [...] marca 2004 r. (była to kontynuacja wcześniejszej licencji z dnia [...] listopada 2002 r.). W dniu [...] lipca 2004 r. do Ministra Infrastruktury wpłynął wniosek skarżącej Spółki o udzielenie dodatkowego wpisu do licencji. Do wniosku tego załączone zostały informacje z Krajowego Rejestru Karnego dotyczące wspólników Spółki Jawnej "K." J. K. i S. M. Z informacji tych wynikało, iż wspólnicy Spółki J. K. i S. M. zostali skazani prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 2002 r. sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa karnego skarbowego z art. 56 § 2 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy. W wyniku uzyskania tej informacji Minister Infrastruktury pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (z uwagi na nie spełniania przez wspólników Spółki wymogu dobrej reputacji). Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wspólnicy Spółki "K." wystąpili do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji z uwagi na to, że zamierzają wystąpić do sądu o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym z dnia [...] grudnia 2002 r. Minister Infrastruktury w piśmie z dnia [...] września 2004 r. poinformował skarżącą Spółkę, że nie widzi podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sytuacji, gdy w stosunku do wspólników Spółki został wydany prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne karne skarbowe. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Minister Infrastruktury cofnął skarżącej Spółce licencję przewozową na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy powołując się na fakt, iż wspólnicy Spółki zostali skazani prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. za przestępstwo umyślne karne skarbowe, a więc przestali spełniać wymóg dobrej reputacji z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym, który jest warunkiem uzyskania licencji. Skarżąca Spółka wystąpiła do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się na to, iż wspólnicy Spółki wystąpili najpierw z wnioskami o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, a następnie z prośbą o ułaskawienie poprzez wcześniejsze zatracie skazania. Sąd Rejonowy w R. posiedzenie w sprawie prośby o ułaskawienie wyznaczył na dzień [...] lutego 2005 r. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączono kopie wniosków o wznowienie postępowania karnego oraz o ułaskawienie. Powołując się na okoliczności ukarania przedstawione w tych wnioskach skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia licencji. Minister Infrastruktury, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. w przedmiocie cofnięcia licencji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymał wcześniejszą argumentację stwierdzając jednocześnie, iż argumenty przedstawione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogą być podstawą zmiany stanowiska zajętego przez organ. Niezależnie bowiem od wyniku postępowania o ułaskawienie fakt skazania za przestępstwo umyślne karne skarbowe na podstawie prawomocnego wyroku miał miejsce i został prawidłowo stwierdzony przez organ licencyjny. Stan ten nie może być przez stronę konwalidowany. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym, organ licencyjny był w związku z tym zobowiązany do wydania decyzji cofającej licencję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że Minister Infrastruktury nie zastosował postępowania z art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, czyli nie poprzedził cofnięcia licencji pisemnym ostrzeżeniem, gdyż z treści tego przepisu wynika, że licencja może być cofnięta dopiero w przypadku stwierdzenia dwukrotnego naruszenia przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, b, d oraz lit. e tej ustawy. Taki wniosek jest uzasadniony nie tylko dosłowną treścią art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, ale również celem tego przepisu, gdyż w innym przypadku jednorazowe skazanie za drobne przestępstwo karne skarbowe powodowałoby cofnięcie licencji i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy. Ponadto w skardze podniesiono, że Sąd Rejonowy w R. odmówił wprawdzie wznowienia postępowania karnego, ale przychylił się do wniosku wspólników Spółki o ułaskawienie poprzez wcześniejsze zatarcie skazania i nadał tej sprawie dalszy bieg. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że postępowanie o ułaskawienie nie ma charakteru prejudycjalnego wobec postępowania o cofnięcie licencji. Akt łaski może wywierać skutki dopiero na przyszłość. W chwili orzekania przez organ skarżący byli skazani za przestępstwo wskazane w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, a organ musi kierować się w wydawanych przez siebie orzeczeniach stanem aktualnym, a nie przyszłym i do tego hipotetycznym. W razie ułaskawienia i zatarcia skazania skarżący będą mogli ubiegać się o nową licencję przewozową. W zaistniałym stanie faktycznym organ nie musiał natomiast stosować art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, czyli wcześniejszego ostrzeżenia przedsiębiorcy przed cofnięciem licencji. Obowiązek stosowania wcześniejszego ostrzeżenia dotyczy sytuacji objętej hipotezą art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b, natomiast w innych wypadkach wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2 organ licencyjny jest zobligowany do cofnięcia licencji, z chwilą, gdy uzyskał wiedzę o tych okolicznościach i to niezależnie od tego, czy przekazywał uprzednio przedsiębiorcy jakiekolwiek ostrzeżenie. Wynika to wprost z imperatywnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym nakazującej cofnięcie licencji w razie stwierdzenia występowania pozytywnych przesłanek cofnięcia licencji. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej Spółki ponownie wskazał na fakt naruszenia przez organ art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym podnosząc, że zgodnie z treścią tego przepisu licencja mogła być cofnięta dopiero w przypadku stwierdzenia dwukrotnego (ponownego) naruszenia przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, b, d oraz lit. e tej ustawy. Zmieniona treść tego przepisu obowiązuje natomiast dopiero od dnia 21 października 2005 r., a więc zgodnie z zasadą nie działania prawa wstecz, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga wniesiona przez "K." K. J. M. S.-Spółka Jawna z siedzibą w R. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) stanowi, iż przedsiębiorcy udziela się licencji, jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji; wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli: a) zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu, b) wydano w stosunku do tych osób prawomocne orzeczenie zakazujące wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz: a) nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, b) rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa, c) odstąpił licencję osobie trzeciej, d) zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej objętej licencją, a w szczególności nie wykonuje, na skutek okoliczności zależnych od niego, transportu drogowego co najmniej przez 6 miesięcy, e) rażąco narusza przepisy dotyczące czasu pracy kierowców lub kwalifikacji kierowców; 3) jeżeli posiadacz licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką samowolnie zmienia wskazania urządzeń pomiarowo-kontrolnych, zainstalowanych w pojeździe. Przepis ust. 2 art. 15 stanowi z kolei, że cofnięcie licencji w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 lit. a, b, d oraz lit. e poprzedza się pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia tych przepisów wszczyna się postępowanie w sprawie cofnięcia licencji. Jest faktem bezspornym w tej sprawie, że wspólnicy skarżącej Spółki Jawnej "K." J. K. i S. M. zostali skazani prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 2002 r. sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa karnego skarbowego. Skarżąca Spółka przestała w związku z tym spełniać wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, a więc tym samym przestała spełniać wymagania uprawniające do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Organ administracji był związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego sądu, co do faktu popełnienia przestępstwa przez wspólników Spółki J. K. i S. M. i nie mógł czynić w toku postępowania administracyjnego własnych ustaleń w tym zakresie. Działania podjęte przez wspólników skarżącej Spółki tj. wystąpienie przez nich z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, a następnie z prośbą o ułaskawienie poprzez wcześniejsze zatarcie skazania, nie zmieniają faktu, że skarżąca Spółka przestała spełniać wymóg z art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, w wersji obowiązującej w dacie orzekania przez organ w tej sprawie, stanowił wprawdzie, że cofnięcie licencji w przypadkach o których mowa między innymi w ust. 1 pkt 2 lit. a poprzedza się pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia przepisów wszczyna się postępowanie w sprawie cofnięcia licencji, jednak w ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował wykładnie celowościową tego przepisu, iż nie ma on zastosowania w przypadku utraty uprawnień, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a. Decyzja o cofnięciu licencji nie została więc poprzedzona pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, że w przypadku ponownego naruszenia przepisów zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia licencji. Pisemne ostrzeżenie o którym mowa w art. 15 ust. 2 ma bowiem na celu doprowadzenie do sytuacji zaniechania naruszania przepisów przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego, a więc doprowadzenie do sytuacji, że po otrzymaniu ostrzeżenia eliminuje on nieprawidłowości i dalej prowadzi już działalność w zakresie transportu drogowego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wykładnia literalna przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym prowadziłaby natomiast w tym wypadku do sytuacji, że organ kierując do przedsiębiorcy pisemne ostrzeżenie działałby ze świadomością, że usunięcie przez niego naruszenia prawa nie jest możliwe. Skarżąca Spółka Jawna, na skutek otrzymanego ostrzeżenia, nie mogła bowiem doprowadzić do wyeliminowania sytuacji, że jej wspólnicy J. K. i S. M. przestali spełniać wymóg dobrej reputacji z art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, gdyż zostali oni skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo karne skarbowe. Art. 15 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nakłada na organ licencyjny obowiązek cofnięcia licencji w przypadku zaistnienia okoliczności przewidzianych w tym przepisie; decyzja w tym wypadku nie należy do sfery uznania administracyjnego organu. Organ, w tym stanie faktycznym, był więc zobowiązany wydać decyzję cofającą skarżącej Spółce licencję przewozową na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy. W ocenie Sądu, wykładnię celowościową art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym zastosowaną w tym wypadku przez organ, należy uznać za prawidłową. Interpretacja prawa musi bowiem uwzględniać zarówno tekst prawa, jak i społeczny sens jego wydania. Przez społeczny sens jego wydania należy natomiast rozumieć cel, dla którego bezpośredniego osiągnięcia wydane zostały interpretowane przepisy. Gdyby uwzględnić interpretację literalną zastosowaną przez stronę skarżącą to prowadziłoby to do absurdalnego wniosku, że dopiero dwukrotne skazanie wspólników spółki "K." prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego wymienionego w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym pozbawiałoby ją możliwości prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego. Potwierdzeniem prawidłowości zastosowanej przez organ interpretacji art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym jest zmiana treści tego przepisu wprowadzona przez art. 1 pkt 6 lit b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), która weszła w życie z dniem 21 października 2005 r. W wyniku tej zmiany dodane zostało do ust. 2 art. 15 zdanie, że "przepisu tego nie stosuje się, gdy posiadacz licencji przestał spełniać wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a". Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.