II SA/Bk 798/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z tytułu złagodzenia skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] października 2006 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu [...] września 2006 roku S.Sz. wystąpił do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sz. o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku w kwocie 1.000,00 złotych podwyższonej o 392,00 złotych. Decyzją z dnia [...] października 2006 roku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sz., działający z upoważnienia Wójta, odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku celowego z tytułu złagodzenia skutków suszy. Decyzję swoją uzasadnił tym, iż na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, póz. 1109 z 2006 roku), pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeśli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowanych suszą, oszacowane przez Komisję powołaną przez Wojewodę na podstawie §20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, wynoszą średnio powyżej 30%. Organ l instancji wskazał, iż obydwa wyżej wymienione warunki muszą być spełnione jednocześnie, a z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że straty w uprawach wyniosły 20,52%, czyli są niższe niż wymagane 30%. Wyliczając ten wskaźnik organ przyjął, że suszą dotkniętych zostało 2,70 ha upraw w całej powierzchni użytków rolnych wynoszących 13,16 ha. S.Sz. w odwołaniu od tej decyzji stwierdził, że straty w uprawach rolnych w jego gospodarstwie przekraczają 30%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż nie potwierdziło się stanowisko skarżącego, że straty w uprawach wyniosły średnio ponad 30%. Z protokołu szacowania strat sporządzonego przez Komisję ds. szacowania szkód w poszkodowanych gospodarstwach rolnych w dniu [...] sierpnia 2006 roku wynika, iż u skarżącego straty spowodowane suszą objęły obszar 2,70 ha i dotyczyły mieszanki i pastwisk. Przy posiadaniu przez odwołującego się 10,27 ha - szkody wyniosły 26,29%. Dodano, iż organy administracji mogą uwzględnić tylko takie szkody, które wskazała Komisja powołana przez Wojewodę. Nie jest wobec tego możliwe uwzględnienie szkód na ziemniakach, czego domagał się w odwołaniu S.Sz., ponieważ w protokole szacowania szkód Komisja nie wymieniła ziemniaków wśród upraw objętych suszą. Wskazano również, iż co prawda organ l instancji nieprawidłowo wyliczył szkody, przyjmując za podstawę wyliczenia obszar użytków rolnych, a nie upraw rolnych, jednakże nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie, bo szkody w uprawach rolnych też nie przekroczyły 30%. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., S.Sz. wywiódł skargę do sądu administracyjnego. W skardze wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podając, że w wyniku nie uwzględnienia szkód na ziemniakach i nie wskazania przez niego wszystkich pastwisk i łąk nie uzyskał "odszkodowania posuszowego". Dodał, iż jego sąsiedzi otrzymali zasiłek. Wskazał również na trudną sytuacje osobistą spowodowaną suszą w 2006r. Organ administracyjny w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w sytuacji gdy Komisja powołana przez Wojewodę do szacowania szkód, nie oszacowała strat we wszystkich uprawach, ani Kierownik GOPS w Sz. , ani SKO w S., nie mają możliwości przeprowadzenia szacowania uzupełniającego. Tym samym podtrzymano stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Brak podniesienia przez skarżącego tego zarzutu nie wpływa na zakres rozpoznania sprawy przez sąd albowiem zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej interpretacji przepisów §2 pkt 2 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz.U. nr 155, poz. 1109). Organ pierwszej instancji przyjął, że średnią szkód w gospodarstwie obliczyć należało w stosunku do wszystkich użytków rolnych gospodarstwa wnioskodawcy natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że średnią szkód obliczyć należało w stosunku do wszystkich upraw rolnych gospodarstwa wnioskodawcy. Sposób obliczania szkód przyjęty zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy jest nieprawidłowy. Wprawdzie brzmienie przepisu §2 pkt 2 rozporządzenia nie jest jednoznaczne, nie określa bowiem w stosunku do jakiej powierzchni powinna być obliczana skala średnich strat w gospodarstwie, to jednak rozwiązania należy szukać w przepisie §4 ust. 2 rozporządzenia. Z brzmienia tego przepisu można wnioskować, że podstawą do obliczenia średniej powinny być dane zawarte w protokole z oszacowania szkód sporządzonym przez komisję powołaną na podstawie odrębnych przepisów. Skoro tak to dane przyjmowane do ustalenia średniej wysokości szkód powinny być zaczerpnięte z takiego protokołu. Jeżeli komisja nie ustaliła w toku szacowania szkód poniesionych w wyniku suszy w innych uprawach, niż wyszczególnione w protokole, to organ rozstrzygający o prawie pomocy nie może przyjąć, że szkód tych nie było wcale. Organ powinien się kierować wyłącznie danymi o powierzchni tych upraw rolnych na których poniesiono szkody, które zostały oszacowane przez komisję. Do ustalenia średniej nie można natomiast przyjąć powierzchni tych użytków rolnych, na których komisja nie dokonała wyszacowania. Powyższa interpretacja znalazła już odzwierciedlenie w kilku decyzjach Samorządowych Kolegiów Odwoławczych, np. w B. ( [...]), w E. ( nr [...]). Sąd podziela powyższy pogląd, albowiem celem rozporządzenia było udzielnie pomocy rodzinom rolniczym, bez względu na powierzchnię posiadanych upraw rolnych, gdyż klęska suszy w 2006r. miała charakter powszechny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Komisja oszacowała straty w gospodarstwie rolnym S.Sz. na 5,20 ha przyjmują, że na 4,20 ha było 50 % zniszczeń a na 1 ha – 50 %. Po przeliczeniu na powierzchnię okazało się, że nie zebrano upraw z 2,70ha. Obliczając średnią szkód w uprawach spowodowanych suszą, organ I instancji odniósł wielkość oszacowanych szkód do areału całego gospodarstwa skarżącego, tj. do 13,16 ha natomiast organ odwoławczy odniósł wielkość oszacowanych szkód do wszystkich upraw rolnych gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, tj. do 10,27 ha zamiast uczynić to w stosunku do 5,20 ha, gdyż tylko na takiej powierzchni szkody zostały oszacowane. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji winien dokonać prawidłowego wyliczenia szkód spowodowanych suszą i określić ich wskaźnik procentowy, w oparciu o dane z protokołu komisji z [...] sierpnia 2006r., a następnie raz jeszcze dokona analizy przesłanek wynikających z §2, §4 i §5 cytowanego wcześniej rozporządzenia pod kątem zasadności i wysokości przyznania zasiłku celowego na rzecz skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej jej wydanie. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.