III SA/Lu 14/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] , po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o. w T. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] ; utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. w Oddziale Celnym (urząd wyjścia) objęto procedurą tranzytu samochód osobowy marki Dodge Durango, nr nadwozia [...], który miał być dostarczony do Oddziału Celnego (urząd przeznaczenia) do dnia [...] sierpnia 2005 r. Głównym zobowiązanym , wpisanym w polu 50 noty tranzytowej była firma "[...]" Sp. z o.o. w T. Do urzędu celnego wyjścia nie wpłynęło potwierdzenie zakończenia procedury tranzytu, dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego wezwał głównego zobowiązanego do przesłania w terminie dwóch miesięcy informacji i dokumentów, świadczących o zakończeniu tej procedury. Strona poinformowała, że przedmiotowy samochód został zabrany przez obywatela Ukrainy O. P., który do chwili obecnej nie dopełnił obowiązku przedstawienia towaru wraz z dokumentami w granicznym urzędzie celnym. Strona przekazała kserokopię ukraińskiego dowodu rejestracyjnego wraz z informacją o rejestracji pojazdu, natomiast mimo żądania nie złożyła oryginału lub urzędowo potwierdzonej kopii dowodu rejestracyjnego. Organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego o wystąpienie z zapytaniem do placówek Straży Granicznej, czy przedmiotowy samochód przekraczał granicę RP na kierunku wywozowym, a po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] skierowaną do firmy "[...]" Sp. z o.o. w T.i P. O. stwierdził m.in. powstanie długu celnego w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania wywodząc w obszernym uzasadnieniu, że przedmiotowy pojazd wbrew obowiązującym przepisom został usunięty spod dozoru celnego, zaś procedura tranzytu nie została zakończona (nie przedstawiono samochodu oraz związanych z nim dokumentów w urzędzie celnym przeznaczenia). W tych okolicznościach powstał dług celny w przywozie, zaś dłużnikiem jako główny zobowiązany, jest firma "[...]" Sp. z o.o. w T., na podstawie art. 203 ust. 2 i3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Odpowiedzialność głównego zobowiązanego jest bezwarunkowa i obiektywna, a wynika z faktu dokonania zgłoszenia celnego w dniu [...] sierpnia 2005 r. oraz korzystania z procedury tranzytu. Niesporne jest, że główny zobowiązany nie przedstawił w zakreślonym terminie towaru w urzędzie celnym przeznaczenia. Nie złożył również alternatywnego dowodu zakończenia procedury tranzytu, zgodnie z art. 365 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W ocenie organu odwoławczego kserokopia dowodu rejestracyjnego samochodu wraz z potwierdzeniem jego rejestracji w bazie pojazdów Ukrainy oraz wyciąg z kartoteki rejestracji pojazdu, nie mogą być traktowane za alternatywne dowody zakończenia procedury tranzytu, ponieważ nie odpowiadają wymogom określonym w art. 365 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Dowodem alternatywnym nie mogą być również dane zawarte w ewidencjach prowadzonych przez jednostki straży granicznej. Jednym z warunków uznania dokumentu z Ukrainy za dowód alternatywny jest jednoznaczne ustalenie, że towar został umieszczony pod nadzorem celnym w tym państwie, a także poświadczenie właściwego dokumentu przez odpowiednie organy celne. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył "[...]" Sp. z o.o. w T., zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 57 i art. 203 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 365 i art. 366 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego WKC ; - przepisów prawa procesowego, tj. art. art. 122, 180, 181, 188, 191 i 194 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na naruszeniu zasad w zakresie niezbędnych działań organów w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, postępowania dowodowego w sprawie, oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie dowodów z dokumentów urzędowych. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy decyzyjne pominęły w swoich rozważaniach okoliczności, że przedmiotowy pojazd jest zarejestrowany na Ukrainie, czyli na obszarze państwa trzeciego, a zatem został prawidłowo dopuszczony do ruchu na terenie Ukrainy i tam użytkowany. Organ odwoławczy bezzasadnie odrzucił wniosek dowodowy o skierowanie zapytania do granicznych placówek Straży Granicznej o potwierdzenie przekraczania granicy RP przez samochód osobowy marki Dodge Durango o nr rej. [...]. Dowód pozytywny mógłby potwierdzić tezę, że pojazd objęty procedurą tranzytu opuścił granicę celną UE. Sam fakt objęcia zarejestrowanego już na terenie Ukrainy pojazdu procedurą tranzytu w oddziale celnym w T., potwierdza wykonanie czynności rejestracyjnych na terenie Ukrainy. Logiczne jest rozumowanie, że pojazd z ukraińskimi numerami rejestracyjnymi, który w sposób prawidłowo dopuszczono do ruchu na terenie państwa trzeciego, nie pozostał w granicach celnych UE. Zaś sama forma, tj. przejście graniczne, przez które został wywieziony można ustalić z bazy danych Straży Granicznej, skoro organy celne nie dokonały rejestracji dokumentu T1 z niewiadomych przyczyn. Twierdzenie o usunięciu towaru spod dozoru celnego jest bezzasadne. Trudno jest bowiem umożliwić dostęp organom celnym do towaru, który faktycznie opuścił granice UE i znajduje się w kraju trzecim. Zgodnie z postanowieniami umowy między Rzecząpospolitą Polska a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzonej w Kijowie dnia 24 maja 1993 r. (Dz.U. nr 96, poz. 465 ze zm.), organy administracji państwowej każdej ze stron umawiających się , powinny informować o dokonaniu przestępstw celno-skarbowych powstałych w wyniku obrotu towarowego. Skoro organ celny jest w posiadaniu informacji o legalnej rejestracji na terenie Ukrainy pojazdu, co do którego nie dokonano formalności celnych, z pominięciem opłaty cła i podatku PDW, to był zobowiązany poinformować ukraińskie służby celne o podejrzeniu popełnienia takiego przestępstwa karno-skarbowego. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zapadły bez naruszenia przepisów prawa materialnego i formalnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Po akcesji Polski do Unii Europejskiej, kwestie związane z przywozem towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej i wywozem towarów z tego obszaru regulują m. in. przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WEL 302 z dn. 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WEL 253 z dnia 11.10.1993 r. ze zm., Dz. Urz. UE wydanie polskie specjalne 2004 r., tom 06) zwanego dalej RWWKC. Ustawę dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) zwana dalej Prawem celnym stosuje się jedynie w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego. Procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie towarów z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty (art. 91 ust. 1 WKC). Osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu zewnętrznego jest główny zobowiązany, który odpowiedzialny jest m.in. za przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w stanie nienaruszonym (...) oraz zobligowany do przestrzegania przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art. 96 ust. 1 WKC). Procedura ta zostaje zakończona, gdy towary nią objęte wraz z właściwymi dokumentami zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia (art. 92 ust. 1 WKC). Szczegółowe regulacje w zakresie wspólnotowego tranzytu zewnętrznego zawarte są w przepisach art. 341 – 380 RWWKC. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. W dniu [...] sierpnia 2005 r. w Oddziale Celnym (urząd wyjścia) objęto procedurą tranzytu zewnętrznego na postawie zgłoszenia tranzytowego T1 towar w postaci samochodu osobowego marki Dodge Durango nr nadwozia [...], który miał zostać dostarczony do dnia [...] sierpnia 2005r. do Oddziału Celnego (urząd przeznaczenia). Zgłaszającym przedmiotowy towar oraz głównym zobowiązanym był "[...]" Sp. z o.o. w T. Towar nie został przedstawiony w urzędzie przeznaczenia, a mimo zakreślenia głównemu zobowiązanemu terminu do złożenia dowodu prawidłowej realizacji procedury tranzytu, dowód taki nie został dostarczony. Stosownie do art. 380 a RWWKC, za dowód prawidłowej realizacji procedury tranzytowej uznaje się dokument poświadczony przez organy celne, z którego wynika, że dane towary zostały przedstawione urzędowi przeznaczenia, lub w przypadku stosowania art. 406 – upoważnionemu odbiorcy. Art. 380 b RWWKC dopuszcza przedstawienie alternatywnego dowodu prawidłowej realizacji procedury tranzytowej poprzez przedłożenie dokumentu celnego wystawionego w państwie trzecim o dopuszczeniu do użytku domowego. Skoro wolą prawodawcy było precyzyjne określenie, jakie dokumenty stanowią dowód prawidłowej realizacji procedury tranzytu zewnętrznego, to nie mogą ich uzupełnić lub zastąpić inne dowody. Trafnie zatem Dyrektor Izby Celnej podniósł, że dowody przedstawione przez stronę, nie mieszczą się w katalogu dowodów prawidłowej realizacji procedury tranzytowej w świetle przepisów RWWKC. Podzielić również należy pogląd organu odwoławczego, iż wniosek dowodowy strony nie mógł zostać uwzględniony, gdyż nawet pozytywne informacje uzyskane z placówek Straży Granicznej, nie mogą stanowić dowodu zrealizowania procedury tranzytu zewnętrznego. Wadliwie organy obu instancji przywołały art. 365 RWWKC, jako przepis regulujący kwestię dowodów prawidłowej realizacji procedury tranzytowej. Przepis ten dotyczy bowiem okresu ważności poświadczenia gwarancji, zaś przedmiotową kwestię normuje art. 380 RWWKC. Powyższe uchybienie, nie mające jednak wpływu na wynik sprawy było prawdopodobnie rezultatem niedopuszczalnego posługiwania się przez urzędników opracowujących projekty decyzji – tekstem roboczym RWWKC opublikowanym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. Błąd organów celnych powieliła również strona skarżąca, która wskazała na naruszenie przez organy celne przepisów art. 365 i art. 366 RWWKC. Ten błąd świadczy o tym, że autor skargi nie zadał sobie nawet trudu zajrzenia do oficjalnej publikacji RWWKC, zawartej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 57 WKC, gdyż organy po stwierdzeniu usunięcia towaru spod dozoru celnego, podjęły właściwe działania, wymagane przepisami prawa wspólnotowego. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 203 WKC , bowiem brak przedstawienia przedmiotowego towaru w urzędzie przeznaczenia, jest równoznaczny z usunięciem go spod dozoru celnego i prowadzi do powstania długu celnego w przywozie (art. 203 ust. 1 i 2 WKC). Nie budzi wątpliwości, że dłużnikiem jest "[...]" Sp. z o.o. w T., która jako główny zobowiązany, nie dopełniła obowiązków wynikających z objęcia towaru procedurą tranzytu zewnętrznego (art. 203 ust. 3 i art. 204 ust. 3 WKC). Odpowiedzialność głównego zobowiązanego jest odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym. Od odpowiedzialności tej w przypadku procedury tranzytu zewnętrznego można uwolnić się wyłącznie przez przedstawienie jednego z dowodów wymienionych w art. 380 RWWKC. Prawnie obojętna jest natomiast kwestia ewentualnego braku winy głównego zobowiązanego. Nieuprawnione są zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż przepisy działu 12 tego aktu normatywnego, stosuje się jedynie odpowiednio w postępowaniach w sprawach celnych (art. 73 ust. 1 Prawa celnego). Skoro zamknięty katalog dowodów prawidłowej realizacji procedury tranzytowej wymieniony został w art. 380 RWWKC, to tego rodzaju dowodów nie mogą zastąpić inne dowody – w szczególności świadczące o tym, że przedmiotowy samochód został zarejestrowany na terenie państwa trzeciego i tam został dopuszczony do ruchu drogowego. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).