II OSK 1606/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Go 774/06 w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Zielonej Górze z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Go 774/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M. Ś. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Zielonej Górze z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia [...] października 2006 r. M. Ś. zwrócił się do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ż. o skierowanie na badania lekarskie i ustalenie aktualnej kategorii zdrowia. Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ż. decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] odmówił skierowania M. Ś. na wojskową komisję lekarską. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek żołnierza rezerwy może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Organ wyjaśnił, że M. Ś. nie podlega obowiązkowi służby wojskowej zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku RP. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Zielonej Górze. Na decyzję organu odwoławczego M. Ś. złożył skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że przed przekroczeniem przez niego 50 roku życia, a po ukończeniu zasadniczej służby wojskowej, obowiązkiem organów administracji było ustalenie aktualnej kategorii, tym bardziej że był po bardzo poważnym wypadku. Skarżący wskazał, że przez 30 lat nie dokonano w tym zakresie żadnych ustaleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że w myśl art. 59a ust. 1 ww. ustawy, żołnierzy rezerwy, do których zalicza się skarżącego, w pierwszej kolejności przewiduje się powołać do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Przepis art. 59a ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych na stanowiskach pracowniczych określonych w etacie tych jednostek na czas pokoju, a w razie potrzeby również pracownikom zatrudnionym u innych pracodawców oraz innym osobom niebędącym pracownikami, mogą być nadawane w czasie pokoju, pracownicze przydziały mobilizacyjne na stanowiska pracownicze, określone w etacie jednostki wojskowej na czas wojny. Przydziały mobilizacyjne oraz pracownicze przydziały mobilizacyjne nadaje oraz unieważnia wojskowy komendant uzupełnień, działając w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej (art. 59a ust. 4 ustawy). Z akt sprawy wynika, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w Ż. nie nadał ani nie planuje w przyszłości nadania skarżącemu przydziału mobilizacyjnego lub pracowniczego przydziału mobilizacyjnego. Nie można zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, twierdzić, że w przypadku skarżącego istnieją uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych. Od powyższego wyroku M. Ś. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o obciążenie organu kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Jako zarzut naruszenia prawa materialnego wskazano błędne zastosowanie art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz pominięcie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący M. Ś. nie wnioskował o skierowanie na badanie przez wojskową komisję lekarską w celu ewentualnego uzupełnienia sił zbrojnych, a w celu ustalenia jego aktualnego stanu zdrowia w związku z przebiegiem służby wojskowej i przebytym w jej trakcie wypadkiem, przy ubieganiu się o rentę inwalidzką. W takich okolicznościach zastosowanie mają przepisy ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Sąd pierwszej instancji pominął regulację art. 57 ust. 1 tej ustawy stanowiącą, iż "związek zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych albo ze służbą wojskową (...) ustala wojskowa komisja lekarska". Z pominięciem powyższych okoliczności wiąże się też zarzut naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym pominięcie słusznego interesu strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, wymienione w przepisach § 2 przywołanej regulacji. To zaś oznacza, że sąd ten nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej. Nie może też zarzutów tych domniemywać. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. W szczególności usprawiedliwionych podstaw nie ma zarzut naruszenia przepisów postępowania. Stosownie bowiem do regulacji art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także utrwalonego w tej mierze orzecznictwa, skargę kasacyjną - środek odwoławczy o szczególnym charakterze - oprzeć można na zarzutach naruszenia prawa przez sąd, a nie przez organy administracji, orzekające w sprawie (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FSK 108/04, niepubl. oraz z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 12). Jeżeli zatem w niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), konkretnie jego art. 7, to mając na uwadze, iż sąd ten nie stosował przepisów K.p.a. zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Nie oznacza to oczywiście, że w sytuacjach gdy następuje naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów K.p.a., to Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości zakwestionowania tego, a uchybienia proceduralne ulegają sanacji, ale żeby NSA mógł to zrobić strona wnosząca skargę kasacyjną winna postawić zarzut naruszenia przez sąd przepisów art. 145 § 1 lit. b/ lub c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia - jej zdaniem - przepisów K.p.a. w toku postępowania administracyjnego, czego w niniejszej sprawie strona skarżąca nie dokonała. Co do zaś zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego to i one nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a to z tego względu, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie normy art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.). Stosownie do jego brzmienia skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek żołnierza rezerwy, może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Wskazany przepis uzależnia zatem skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej od występowania uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych, a organ administracji nie podejmuje rozstrzygnięcia w warunkach uznania administracyjnego, lecz decyzję o charakterze związanym. W unormowaniu tym określona została jedyna przesłanka skierowania osoby do stosownej komisji, a mianowicie uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych. Oznacza to, że wniosek żołnierza rezerwy, który nie mieści się w tych potrzebach nie może być rozpatrzony w sposób pozytywny. W tym miejscu trzeba podnieść, iż w świetle dokonanych w sprawie ustaleń skutecznie niezakwestionowanych w skardze kasacyjnej, nie stwierdzono istnienia takich potrzeb. Co do zaś pominięcia w skardze kasacyjnej art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), który zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, powinien być w sprawie zastosowany to i ten zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, jako że regulacja ta dotyczy ustalenia związku m.in. chorób ze służbą wojskową, gdy tymczasem skarżący w służbie tej nie pozostaje już od 6 października 1976 r. Zasadnie zatem w sprawie zastosowano przepis art. 29 ust. 5 ww. ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 przywołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.