II SA/Go 753/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.), Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 marca 2007 przy udziale sprawy ze skargi K.M. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania Uchylono zaskarżone postanowienie Wnioskiem z [...] maja 2006r. K.M. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o wypłacenie odsetek od zasiłku stałego, którego wypłata została wstrzymana. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej pismem z [...] lipca 2006r. znak : [...] poinformował K.M., że w związku z otrzymaniem stanowiska Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej nie istnieje prawna możliwość naliczenia odsetek od zasiłku stałego, wypłaconego w wyniku postępowania odwoławczego. Organ pomocy społecznej wskazał, że zgodnie z opinią Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej, w stosunkach administracyjnoprawnych odsetki mogą być naliczane tylko wówczas, gdy wyraźnie tak stanowi ustawa na podstawie której przyznano świadczenie. Organ podał, że skoro ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje takiej możliwości, jako organ administracji publicznej mogący działać tylko i wyłącznie w granicach prawa, nie ma podstaw do spełnienia żądania K.M. co do wypłaty odsetek. K.M. nie zgadzając się ze stanowiskiem organu pomocy społecznej wyrażonym w piśmie z [...] lipca 2006r. złożył na nie "zażalenie" do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. K.M. zażądał przyznania i naliczenia odsetek, które prawnie się mu należą. Postanowieniem z [...] października 2006r. Nr [...] opartym na przepisach art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) , art. 134 kpa w zw. z art. 127 § 1 kpa, oraz art. 107 § 1 i 3 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że K.M. zaskarżył pismo w przedmiocie odmowy wypłacenia odsetek od należnego zasiłku stałego wyrównawczego. Wobec faktu, że K.M. wnioskuje o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej (odsetek od tych świadczeń) rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno zapaść zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w formie decyzji administracyjnej. Organ podał, że zgodnie z art. 107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać : oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydani decyzji. Decyzja w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, że w myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.12.1996r. Sygn. akt SA/Ka 2218/95 treść a nie forma przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierającego co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, spełnia ono bowiem minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 kpa. Organ II instancji uznał, że pogląd taki można uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie jest podstawowym elementem decyzji. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno być ono wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. Organ odwoławczy uznał, że w przypadku zaskarżonego pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie można mówić o decyzji, gdyż pismo to poza oznaczeniem organu wydającego, daty wydania, oznaczenia strony i podpisu, nie zawiera podstawowych elementów decyzji tj. nie zawiera wskazania podstawy prawnej, rozstrzygnięcia i uzasadnienia oraz pouczenia o prawie odwołania. W zaskarżonym piśmie udzielono jedynie informacji o braku możliwości naliczenia odsetek od przyznanych kwot zasiłku stałego, nie rozstrzygnięto natomiast merytorycznie sprawy. W ocenie Kolegium informacji udzielonej skarżącemu nie można także uznać za uzasadnienie decyzji, gdyż art. 107 § 3 kpa nakazuje by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Przedmiotowe pismo nie zawiera nawet powołania podstawy prawnej, tylko lakoniczne stwierdzenie, że w stosunkach administracyjnych odsetki mogą być naliczane tylko, gdy stanowi tak ustawa na podstawie której przyznano świadczenie. Organ stwierdził zatem, że pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kpa i w związku z tym odwołanie od niego jest niedopuszczalne z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Jednocześnie Kolegium wskazało, że wniosek K.M. o przyznanie odsetek od przyznanego zasiłku stałego winien być rozpoznany merytorycznie tj. decyzją od której będzie przysługiwało odwołanie. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2006r. stało się przedmiotem skargi K.M. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w stopniu, który skutkuje koniecznością jego uchylenia. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] lipca 2006r. zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako decyzji administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oraz w literaturze (jak słusznie wskazuje organ odwoławczy), utrwalone jest już stanowisko, iż pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, są takimi orzeczeniami, nawet gdy nie zachowują w pełni wymagań przewidzianych w art. 107 § 1 kpa, jeżeli zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów zalicza się : oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata tego aktu i rozstrzygnięcie o stanie sprawy. W ocenie Sądu pismo powołane wyżej, odmawiające skarżącemu wypłacenia odsetek od zasiłku, jest decyzją administracyjną. Pismo to zawiera bowiem oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt (Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej), wskazanie adresata tego aktu (skarżący) oraz rozstrzygnięcie o stanie sprawy. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż w piśmie organu pomocy społecznej udzielono jedynie informacji o braku możliwości naliczenia odsetek od przyznanych kwot zasiłku stałego, nie rozstrzygnięto natomiast merytorycznie sprawy z wniosku skarżącego. Pismo z [...] lipca 2006r. istotnie powołuje się na opinię Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej, iż nie istnieje prawna możliwość naliczenia odsetek od zasiłku stałego. Organ I instancji wskazał w nim jednak, że skoro ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości naliczenia odsetek od zasiłku – jako organ administracji publicznej, mogący działać tylko i wyłącznie w granicach prawa, nie ma podstaw do spełnienia żądania skarżącego co do wypłaty odsetek. Pismo z [...] lipca 2006r. zawiera zatem merytoryczną ocenę (dokonaną przez organ pomocy społecznej) wniosku skarżącego a więc zawiera rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Na marginesie już tylko wskazać należy - wbrew stanowisku organu odwoławczego, że do elementów niezbędnych do zakwalifikowania pisma jako decyzji administracyjnej nie zalicza się wskazania podstawy prawnej, uzasadnienia oraz pouczenia o prawie wniesienia środka zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji wydał decyzję administracyjną. W konsekwencji pismo skarżącego z [...] września 2006r. określone jako zażalenie, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego powinno być potraktowane jako odwołanie. Istniały zatem podstawy do uruchomienia postępowania odwoławczego i wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ ten z naruszeniem art. 134 kpa, powołanego jako podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, stwierdził niedopuszczalność odwołania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni wskazania zawarte w treści niniejszego wyroku i jego uzasadnienia i rozpozna odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji z [...] lipca 2006r. as. WSA M. Ruszyński s. WSA M. Bohdanowicz s. WSA G. Staniszewska Sygn. akt II SA/Go 753/06 ZARZĄDZENIE Dnia marca 2007r. 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - skarżącemu, - SKO. Z pouczeniem o skardze kasacyjnej. 2. Za 30 dni As. WSA Michał Ruszyński