II SA/Łd 1070/06
WyrokWSA w Łodzi2007-03-08
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Anna Stępień, Renata Kubot - Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie brały udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ale łączący je stosunek cywilnoprawny z firmą przygotowującą dokumentację projektową może stanowić podstawę do uznania ich za strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali istnienia normy prawnej z zakresu prawa materialnego, która przyznawałaby im przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a tym samym w postępowaniu o wznowienie tego postępowania. Interes faktyczny wynikający ze stosunku cywilnoprawnego nie jest wystarczający do nadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami firmy, wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarzucając m.in. użycie nieaktualnych map i planów oraz manipulację projektami. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a ich interes ma charakter jedynie faktyczny. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i argumentując posiadanie interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor WSA Renata Kubot - Szustowska,, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. B., J. S. i Z. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
II SA/Łd 1070/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalno – usługowego wraz z przyłączami: wodociągowymi, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, cieplnym i energetycznym oraz z urządzeniami technicznymi, na działkach o nr. ewid. 187/23, 195/189, 195/182, 187/21 i 195/179 położonymi przy ul. A i ul. B w S.
Wnioskiem z dnia 27 marca 2006 roku Z. B., Z. B., J. S. - współwłaściciele PUH A. S.C. w S. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie w/w postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 6 kpa oraz o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 powyższej decyzji Starosty [...]
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż organ wydający pozwolenie na budowę zatwierdził nowy plan zagospodarowania wykonany na nieaktualnej mapie z 1996 roku, bez dokonania stosownych uzgodnień (opinia ZUD), co w zestawieniu z Planem Podziału Terenu wykonanym na aktualnej mapie z 1998 roku, której załącznik został wykorzystany do uzyskania opinii ZUD [...] (przedstawia inny obrys budynku B-1), stanowi dowód na manipulację różnymi projektami z obrysami budynku B-1 na osiedlu A w S.
Ponadto wnioskodawcy wskazali na naruszenie art. 33 ust. 1, 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, § 8 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 23 listopada 1998 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz.U. Nr 140, poz. 906), § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 21 lutego 1995 roku w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno – kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 1991 roku ( Dz.U. Nr 83, poz. 376) w sprawie szczegółowych zasad i trybu zakładania i prowadzenia geodezyjnych ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz uzgodnień i współdziałania w tym zakresie.
Z. B., Z. B. i J. S. podnieśli, iż z dotychczasowych ustaleń wynika, że nie istnieje żaden dokument w postaci projektu zagospodarowania, przedstawionego na aktualnej mapie zawierającej przebieg istniejących na gruncie urządzeń podziemnych w tym sieci C.O., na której znajdowałby się obrys obiektu budowlanego (budynek B-1), zatwierdzony pozwoleniem z dnia 17 czerwca 1999 roku. Urządzenia te w dacie wydawanie pozwolenia istniały na gruncie i były pokazane na mapie do celów projektowych z 1998 roku, która wykorzystana została do uzyskania opinii [...] (na mapie tej pokazano inny obrys budynku B1).
Ponadto wnioskodawcy wskazali, iż protokół ZUD [...] z dnia [...] został opracowany na podstawie projektu podziału terenu 1:500 osiedla A. w S. w oparciu o nieaktualną mapę do celów projektowych. Postępowanie to miało na celu ukrycie faktu kolizji usytuowania położenia obiektu budowlanego (budynek B-1) z przebiegiem sieci C.O. Przytoczone okoliczności, w ocenie wnioskodawców, pozwalają na stwierdzenie, że postępowanie związane z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] , należy traktować jako "oszustwo", mające na celu ominięcie obowiązujących przepisów z wykorzystaniem planu zagospodarowania z 1997 roku.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2006 roku wniosek o wznowienie postępowania został przekazany zgodnie z właściwością do Starosty[...] , natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności został rozpoznany przez Wojewodę w odrębnym postępowaniu.
Po rozpatrzeniu wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...]
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli Z. B., Z. B. i J. S.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku współwłaścicieli PUH A w S. o wznowienie postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 6 oraz art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia[...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, natomiast wnioskodawcy nie posiadali przymiotu strony i nie brali udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Tym samym zainteresowani nie posiadają również przymiotu strony na obecnym etapie, a wniosek swój złożyli w związku roszczeniami dotyczącymi umowy cywilnoprawnej o wykonanie obsługi geodezyjnej, jaka została zawarta pomiędzy wnioskodawcami a firmą przygotowującą dokumentację projektową.
Od powyższej decyzji Z. B., Z. B. i J. S. wnieśli odwołanie. W uzasadnieniu wskazali, iż decyzja Starosty [...] uniemożliwia wykazanie działań niezgodnych z prawem, które zostały przez nich wskazane.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a swój przymiot strony wywiedli z faktu łączącego ich stosunku cywilnoprawnego z firmą B, zajmującą się przygotowaniem dokumentacji projektowej, w postaci umowy – zlecenia z dnia 31 maja 1995 roku o wykonanie obsługi geodezyjnej. Taka umowa nie daje wnioskodawcom przymiotu strony w sprawie o pozwoleniu na budowę.
Wniosek w sprawie wznowienia może być skutecznie złożony, jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę będącą stroną, a więc mającą interes prawny w tym postępowaniu. Przesłanki, na które powołują się wnioskodawcy, wskazują na ich niewątpliwy interes faktyczny, co nie daje im jednak możliwości skutecznego wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wszczęcie i prowadzenie postępowania wznowieniowego zależy od uprzedniej oceny właściwego organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy w tym postępowaniu wnioskodawcom przysługuje przymiot strony. Wstępne postępowanie wyjaśniające nie może jednak dotyczyć zagadnienia, czy przyczyny wznowienia decyzji rzeczywiście mają miejsce.
Przesłanki, na które powołują się wnioskodawcy, wskazują na ich niewątpliwy interes faktyczny, a to nie daje im możliwości skutecznego wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, dlatego orzeczono, jak wyżej.
W dniu 6 listopada 2006 roku Z. B., Z. B. i J. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]
Skarżący wskazali na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 6 kpa. Podnieśli, iż decyzja z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nieaktualne podkłady geodezyjne, nieaktualny plan zagospodarowania przestrzennego, brak opinii ZUD, brak wpisów uprawnionych osób dotyczących zmiany planu zagospodarowania świadczą o fałszerstwie planu zagospodarowania.
Ponadto skarżący podnieśli, iż mają interes prawny w przedmiotowej sprawie, a postępowanie organów zamykające im drogę do wyjaśnienia stanu niezgodnego z prawem łamie przepisy Konstytucji RP (art. 7, 31 ust. 3, 32), naruszając prawa obywatelskie, z uwagi na fakt, że zamykają im drogę odwoławczą i stwarzają precedens, w którym decyzje organów administracji publicznej wydawane z rażącym naruszeniem przepisów prawa są niepodważalne i znajdują się poza wszelką kontrolą. Prowadzi to do wniosku, iż wystarczy "zmowa" uczestników procesu budowlanego (art. 17 ustawy Prawo budowlane) oraz organu administracji właściwego do wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę do stworzenia niepodważalnej "fikcji prawnej", która może być usankcjonowana decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną z naruszeniem przepisów art. 5, 33, 34 i 35 prawa budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia[...] , w ocenie skarżących, może stanowić podstawę do realizacji roszczeń związanych z niedopełnieniem podstawowych obowiązków przez uczestników procesu budowlanego, wynikających z obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Decyzja, której wznowienia domagają się skarżący, została użyta do wyłudzenia nienależnego odszkodowania, a stosowne organy administracji sankcjonujące stan niezgodny z prawem, blokują możliwość jakiegokolwiek wykazania swoich racji przez wnioskodawców. Skutki prawne decyzji bezpośrednio rzutują na sytuację materialnoprawną skarżących, co powoduje, iż mają oni interes prawny bycia stroną tego postępowania, a organ administracji publicznej powinien z urzędu wszcząć postępowanie wyjaśniające i merytorycznie ustosunkować się do przedstawionych zarzutów.
Do skargi załączyli między innymi kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2006r. wydanego w sprawie X GC 397/03, którym zasądzono solidarnie od skarżących na rzecz J. L. i K. B. – L, właścicieli przedsiębiorstwa B w S., kwotę 160.000 zł wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 8 marca 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skarżący Z. B., występujący w imieniu własnym i jako pełnomocnik J. S., poparł skargę oraz złożył "głos do protokołu" wraz z załącznikami. W piśmie tym poparty został wniosek o uznanie skarżących za stronę postępowania z uwagi na istnienie interesu prawnego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z dnia [...] oraz w przypadku uwzględnienia skargi – wniosek o podjęcie działań wynikających z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Interes prawny - w ocenie skarżących - wynika z:
- naruszenia przepisów kpa, z uwagi na fakt, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
- naruszenia przepisów prawa materialnego ( budowlanego i geodezyjnego ),
- postępowania toczącego się przed sądem gospodarczym w sprawie o sygn. akt X GC 397/03 i 1ACA 863/06), w którym niekorzystny wyrok obciążył skarżących odpowiedzialnością za nieprawidłowe wykonanie projektu budowlanego.
Ponadto wskazano na toczące się postępowania w Prokuraturze Rejonowej w S. oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] .
Pełnomocnik uczestnika postępowania –[...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji organów administracji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę.
Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajną instytucję procesową postępowania administracyjnego, dającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej.
Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego zostały wymienione w art. 145 § 1, § 2, § 3 oraz art. 145a § 1 kpa i stanowią katalog zamknięty, co oznacza, iż wznowienie postępowania z innych przyczyn jest niedopuszczalne.
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1), natomiast z przyczyny określonej w art. 145a § 1 kpa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia (art. 145a § 2).
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, zaś wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz 145a następuje tylko na żądanie strony (art. 147).
Jak wynika z powyższego wznowienie postępowania uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
- żądanie wznowienia postępowania dotyczy sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją,
- wystąpienie jednej z podstaw wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 lub 145a § 1,
- wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wznowienie postępowania,
- zachowanie terminów do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania wynikających z art. 145a § 2 i 148 § 1 kpa.
Stosownie zaś do art. 149 § 1 i 2 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji ( art. 149 § 3 ).
Z treści przepisu art. 149 wynika, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe.
W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, bada przesłanki formalnoprawne, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe podstawy wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania.
Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Zagadnieniem odrębnym jest odmowa wznowienia postępowania.
Przepis art. 149 § 3 kpa nie określa przesłanek podejmowanych na jego podstawie, a rozstrzyga wyłącznie formę aktu, tj. decyzję.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przyjmuje się, iż wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa., może nastąpić tylko z trzech przyczyn :
1) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa,
2) podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 kpa,
3) w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 k.p.a.
Dopiero, kiedy brak jest przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 k.p.a., istnieją podstawy do wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. ( por. np. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 419/00 - Lex nr 50125, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1998 r. I SA/Lu 551/97 - orzecznictwo do art. 149 § 3 kpa system informatyczny Lexpolonica, wyrok NSA z 24 marca 1998 r. II S.A. 122/98 – ONSA 1999/2/53, Piotr Przybysz - komentarz do art. 149 kpa - system informatyczny Lexpolonica).
Podkreślić należy, iż po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i § 2 kpa, a więc po ustaleniu, że nie zachodzi żadna z ww. przyczyn uzasadniających odmowę wznowienia postępowania, następuje badanie sprawy w zakresie określonym w art. 151 kpa. Dopiero w wyniku przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 kpa odmawia uchylenia decyzji ostatecznej, gdy stwierdzi brak podstaw do tego z mocy art. 145 § 1 kpa, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstawy do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W niniejszej sprawie organy administracji odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 kpa, stanęły na stanowisku, iż wniosek stron o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnoprawnych, gdyż skarżący nie posiadali przymiotu strony do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania.
Nie budzi wątpliwości, iż z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a., uzasadniającego jej udział w sprawie ( por. np. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2000 roku w sprawie sygn. akt I SA 334/99, LEX nr 54133).
Utrwalone w orzecznictwie NSA jest stanowisko, zgodnie z którym o charakterze strony nie może decydować jedynie wola strony.
Pojęcie strony, jakim posługuje się przepis art. 28 kpa, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Tym samym musi istnieć określony przepis prawa, który chroniłby interes prawny tegoż podmiotu ( por. np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 roku w sprawie sygn. akt I SA 1326/93, glosa 1996/1/5, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 roku w sprawie sygn. akt IV SA 815/97, LEX nr 43367).
Innymi słowy interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 roku w sprawie sygn. akt IV SA 2164/97, LEX nr 43262).
Z procesowego punktu widzenia można natomiast powiedzieć, iż tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę do określenia interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. I to na podmiocie ubiegającym się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym spoczywa ciężar wykazania interesu prawnego opartego na konkretnych przepisach prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 8 października 1998 roku - sygn. akt II SA/Gd 1095/98, LEX nr 44159 oraz przywołany tam pogląd doktryny: B. Adamiak, J. Borkowski: Komentarz do k.p.a., Wydawnictwo C.H. Beck W-wa 1996 rok, str. 183 - 201).
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazali istnienia żadnej normy prawnej z zakresu prawa materialnego wskazującej na posiadanie przez nich interesu prawnego przy wznowieniu postępowania administracyjnego.
Bezspornym jest, że skarżący nie brali udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty[....] o pozwoleniu na budowę z dnia [...]
Pojęcie strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę określa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Przepis ten zawiera enumeratywne wskazanie podmiotów uznawanych za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, co oznacza, iż nadanie przymiotu strony osobom w nim nie wymienionym nie jest możliwe. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Tymczasem rola skarżących w procesie budowlanym, objętym pozwoleniem na budowę z dnia[...] , sprowadzała się jedynie do wykonania obsługi geodezyjnej osiedla w związku z zawartą przez nich umową cywilnoprawną z dnia [...] Tym samym pozycja skarżących w tym postępowaniu w żadnym stopniu nie uprawnia do uznania ich za stronę postępowania o pozwolenie na budowę.
Ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] w żadnym stopniu nie odnosi się do skarżących i nie reguluje ich sytuacji prawnej. Decyzja ta reguluje sytuację prawną podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na budowę i stanowi podstawę wyznaczającą zakres praw i obowiązków tego podmiotu.
Przesłanki interesu prawnego nie można także doszukać się w pismach procesowych skarżących złożonych w toku sprawy. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności.
Tymczasem Z. B., Z. B. i J. S. w skardze podnieśli jedynie, iż skutki prawne decyzji o pozwolenie na budowę bezpośrednio rzutują na ich sytuację materialno – prawną, natomiast w piśmie z dnia 18 lutego 2007 roku wskazali na naruszenie przepisów kpa, prawa budowlanego, prawa geodezyjnego, toczące się postępowania sądowe i postępowanie karne oraz wskazali na "oszustwo" mające na celu ukrycie faktu istnienia kolizji usytuowania obiektu budowlanego. W pismach tych skarżący nie wskazali, na jakie konkretne normy prawa materialnego ma wpływ decyzja z[...] , a nadto nie wykazali istnienia żadnego związku pomiędzy obowiązującą decyzją o pozwoleniu na budowę a ich sytuacją prawną, polegającą na tym, iż pozostawienie w obrocie prawnym przedmiotowej decyzji może w określonych przypadkach wpływać na ich sytuację prawną mającą odzwierciedlenie w konkretnych przepisach prawa materialnego.
Sąd podziela stanowisko organu, iż skarżący mają niewątpliwie interes faktyczny we wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na budowę, który wynika ze stosunku cywilnoprawnego łączącego ich z firmą B i który ma między innymi wywodzić się z treści wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 kwietnia 2006r. Tenże interes faktyczny nie daje jednak skarżącym możliwości skutecznego domagania się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia[...] .
Tak więc wydanie decyzji w trybie art. 149 § 3 kpa powoduje, iż organ nie jest zobligowany do merytorycznego rozpoznania wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania podstaw wznowienia wynikających z art. 145 § 1 kpa.
Jak wskazano powyżej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną ma dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, natomiast w toku drugiej fazy postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 kpa, prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy.
Tak więc mając na uwadze, iż pierwszy z etapów postępowania wznowieniowego zakończył się już dla skarżących niepomyślnie, a więc wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania, niemożliwa była merytoryczna ocena decyzji, której dotyczyło podanie o wznowienie postępowania.
Wobec powyższego w niniejszym postępowaniu, mającym za cel ocenę rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania, nie jest możliwe odniesienie się do merytorycznych zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 6 kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżących podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło