I SA/Wa 51/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Irena Wronka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] września 2006 r., Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. D. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania D. D. zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: D. D. wnioskiem z dnia 17 lipca 2006 r. wystąpił o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na czwórkę dzieci oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (w odniesieniu do A. D., J. D. oraz M. D.), z tytułu wychowywania w rodzinie wielodzietnej oraz z tytułu podjęcia nauki przez M. D. poza miejscem zamieszkania. Burmistrz Miasta i Gminy Ż. decyzją z dnia [...] września 2006 r. odmówił przyznania D. D. zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż podstawą odmowy przyznania świadczeń było przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U Nr 228, poz. 2255 ze zm.), ponieważ wyniósł on [...] zł na osobę. Wyjaśniając taki sposób obliczenia dochodu, organ wskazał, że stosownie do treści art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za dochód utracony M. D. uznano wynagrodzenie otrzymane od spółki S. sp. z o. o. oraz świadczenia uzyskane z Państwowego Urzędu Pracy w G. Natomiast zasiłek pieniężny wypłacony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w S. w wysokości [...] zł brutto nie może być uznany za dochód utracony. Od powyższej decyzji D. D. wniósł odwołanie, kwestionując prawidłowość obliczenia dochodu utraconego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymało w mocy powołaną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] września 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytaczając treść art. 3 pkt 23 oraz pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych definiujących pojęcia "dochodu utraconego" oraz "dochodu uzyskanego, wyjaśnił iż sporna w sprawie kwestia wysokości dochodu utraconego M. D. została prawidłowo ustalona przez organ pierwszej instancji, ponieważ pobierany przez M. D. zasiłek pieniężny z ZUS w S. nie stanowi dochodu utraconego i prawidłowo został uwzględniony przy ustalaniu dochodu rodziny. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazano, że nieprawidłowo organy ustaliły wysokość dochodu, ponieważ zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Urząd Skarbowy w G. dochód rodziny wyniósł w 2005 r. [...] zł czyli [...] zł na osobę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami skargi. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma ocena czy w prawidłowy sposób organy obu instancji ustaliły wysokość dochodu utraconego M. D. za 2005 r. Zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez utratę dochodów należy rozumieć utratę spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. W świetle powołanych przepisów na gruncie przedmiotowej sprawy, spór sprowadza się w istocie do oceny czy dochód uzyskany przez M. D. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. stanowi dochód utracony. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż organy obu instancji w ogóle nie ustaliły o jakie świadczenie pieniężne w tym przypadku chodzi. Z treści skargi oraz całości materiału dowodowego wynika, że w dniu 1 stycznia 2005 r. M. D. urodziła córkę J. i od tego czasu pobierała zasiłek macierzyński. Skoro M. D. pobierała zasiłek macierzyński, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie czy w dniu 1 stycznia 2005 r. tj. dniu narodzin J. D., pozostawała w stosunku pracy. Jeżeli tak było, to dochód uzyskany z zasiłku macierzyńskiego nie może być traktowany w oderwaniu od tego stosunku pracy, był z nim bowiem bezpośrednio związany. Cytowany powyżej art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi o "utracie dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia", a więc nie ogranicza zakresu tego pojęcia wyłączenie do wynagrodzenia otrzymywanego od pracodawcy, ale zdaniem Sądu mieszczą się w tym pojęciu również zasiłki wypłacane z ubezpieczenia społecznego związane z tym stosunkiem pracy. W tym kontekście nie ma żadnego znaczenia okoliczność, iż wypłaty tego świadczenia dokonał Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treści art. 61 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm.) podmiotami wypłacającymi ten zasiłek są bądź pracodawca bądź ZUS. Przekładając to na wymiar praktyczny w sytuacji, kiedy zasiłek macierzyński wypłacałby pracodawca, a później dana osoba utraciłaby pracę, zasiłek ten byłby wykazany w dokumentach podatkowych jako świadczenie wypłacone przez pracodawcę i traktowany jako dochód utracony, natomiast w sytuacji wypłaty zasiłku przez ZUS z racji odrębnego PITU byłby to dochód nie stanowiący dochodu utraconego. Taka interpretacja byłaby niedopuszczalna i prowadziłaby to nierównego traktowania osób pobierających zasiłek macierzyński. W świetle powyższych ustaleń, należy stwierdzić że jeżeli M. D. w dniu 1 stycznia 2005 r. pozostawała w stosunku pracy i pobierała później zasiłek macierzyński, to dochód uzyskany z ZUS będzie stanowił dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym stwierdzić należy, że zarówno organ I jak i II instancji rozstrzygając sprawę zasiłku oraz dodatków do zasiłku niewłaściwie zinterpretowały pojęcie "dochodu utraconego" i nie wyjaśniły sprawy wszechstronnie, co doprowadziło do naruszenia art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa. Z tego względu zaskarżoną decyzja i poprzedzająca ją decyzji organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.