I SA/Wa 2044/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. i M. małżonków S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. i M. małżonków S. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w L., zajęty pod drogę publiczną pod ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] podał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Starosta [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, twierdząc w uzasadnieniu, iż wydanie decyzji odszkodowawczej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] stwierdził, że wniosek o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne może być merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zdaniem organu, decyzja ta potwierdza fakt nabycia przez jeden z ww. podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela o odszkodowanie, i może być wydana wyłącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez właściwego zarządcę drogi publicznej. Decyzja ta określa jednoznacznie powierzchnię gruntu i jego położenie, czyli elementy niezbędne przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Jeśli nie ma ostatecznej decyzji wojewody, wniosek o odszkodowanie nie może zostać merytorycznie rozpatrzony. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. i M. małżonkowie S., którzy zarzucając naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że warunkiem do wydania przez starostę decyzji ustalającej odszkodowanie za przejęty z mocy prawa grunt na rzecz Skarbu Państwa jest wydanie przez właściwego wojewodę ostatecznej decyzji potwierdzającej przejście prawa własności danej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez przyjęcie, że uzyskanie ostatecznej decyzji wojewody, w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. stanowi "zagadnienie wstępne" w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 kpa, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie decyzji w postępowaniu odszkodowawczym – i domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zawieszenie z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w L., zajęty pod drogę publiczną pod ul. [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku M. i M. małżonków S. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w L., zajęty pod drogę publiczną pod ul. [...], a Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Prawidłowo organ uznał, że ostateczna decyzja wojewody stwierdzająca przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Decyzja ta bowiem, w sposób nie budzący wątpliwości, określa zarówno właściciela nieruchomości, który nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego utracił, jak również określa położenie nieruchomości oraz jej powierzchnię, czyli te elementy istotne, które zostaną wzięte pod uwagę przy ustalaniu odszkodowania. W art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ustawodawca zdecydował, że nieruchomości stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego - za odszkodowaniem. Oznacza to, że nieruchomości te najpierw muszą stać się własnością Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego, co potwierdzone zostanie ujawnieniem w dziale II księgi wieczystej wpisu nowego właściciela, którym będzie Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...) wynika, że podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego jest ostateczna decyzja wojewody. Oznacza to zatem, że decyzja ta jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym, organ administracji państwowej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1982/00, LEX nr 54554, zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Ostateczna decyzja wojewody, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...) jest zatem warunkiem nie tylko niezbędnym, ale wprost warunkiem koniecznym, którego zrealizowanie umożliwi skuteczne domaganie się odszkodowania za nieruchomość zajętą w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.