I OSK 1047/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Jerzy Solarski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1856/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Prezydenta Miasta [...] W. na rzecz T. M. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1856/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...], którymi orzeczono zwrot niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], o nr [...], pow. [...] m2, będącej częścią dawnej działki nr [...], na rzecz A. M., M. C., M. M., T. M. i J. M.. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił: Z akt sprawy wynika, że ww. spadkobiercy b. właściciela nieruchomości złożyli wniosek o zwrot nieruchomości 25 września 2001 r., a postępowanie w sprawie, które umorzono, zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu z dnia 22 października 2004 r. oddalającym skargę, ich ponowny wniosek został przez nich złożony 8 lutego 2005 r. Zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany jedynie na części nieruchomości zwrotowi podlega pozostała część jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a wobec tego badaniu podlegają plany istniejące w dniu 8 lutego 2005 r. a organy błędnie odniosły się do planów obowiązujących w dniu 21 września 2001 r. Brak ustaleń w tym zakresie powoduje wadliwość decyzji organów obu instancji. Sąd podkreślił również, że znana mu jest z urzędu okoliczność wystąpienia przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności m.in. art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją RP, jednakże z uwagi na liczne uchybienia proceduralne zaistniałe w sprawie, zawieszenie postępowania Sąd uznał za niecelowe, obligując jednak organy do rozpoznania sprawy dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. Reprezentowany przez adwokata, T. M. złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego zmianę poprzez utrzymanie w mocy decyzji organów obu instancji lub uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia i zarzucając: naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię skutkująca uznaniem, iż w przypadku złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, na podstawie art. 137 ust. 1 tej ustawy, która jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu organ administracji orzekający o zwrocie nieruchomości winien wziąć pod uwagę wyłącznie istnienie możliwości zagospodarowania nieruchomości zgodnie z planem miejscowym, bądź ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w dniu złożenia wniosku o zwrot (12 lutego 2005 r.) i w związku z tym poczynić ustalenia dotyczące tych kwestii, nie zaś brać pod uwagę możliwości zwrotu nieruchomości na podstawie istniejącego w chwili złożenia pierwotnego wniosku o zwrot (21 września 2001 r.) planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w dniu złożenia pierwotnego wniosku, bądź planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., uchwalonego uchwałą z dnia 28 września 1992 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że jest mu znana z urzędu okoliczność wystąpienia przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności m.in. art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, jednak stwierdził, że zawieszenie postępowania jest niecelowe z uwagi na liczne uchybienia proceduralne zaistniałe w sprawie. Jednak stwierdzić należy, że Sąd nie wskazał o jakie to liczne uchybienia proceduralne, przesądzające o konieczności uchylenia decyzji, a stojące na przeszkodzie zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego chodzi. Z uzasadnienia wyroku wynika bowiem, że naruszenie przez organy art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło z tego powodu, że oceniając wykorzystanie nieruchomości na cel wywłaszczenia odniosły się nie do tego planu zagospodarowania, bowiem obowiązującego nie w dniu złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, zakończone zaskarżoną do sądu decyzją, ale do obowiązującego w dniu uprzednio złożonego wniosku, z którego postępowanie umorzono. O uchyleniu decyzji przesądziło zatem naruszenie art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na odniesienie się do planu innego, aniżeli mowa w tym przepisie. Mając na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. 46/05 stwierdzający niezgodność art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim uzależnia zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z Konstytucją RP należy uznać, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu. Skoro bowiem, jak wskazano wyżej, przesądzającym o uchyleniu decyzji było naruszenie art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem Sąd nie określił o jakie to liczne naruszenia proceduralne chodzi, a ten przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją, to niezawieszenie postępowania i dokonanie oceny było wadliwe, gdyż po wyroku Trybunału mógłby zapaść inny wyrok Wojewódzkiego Sądu. Wobec powyższego skargę kasacyjną należy uwzględnić i oddalić skargę Prezydenta Miasta [...] W., gdyż decyzje art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie naruszyły. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).