II SA/Lu 960/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. M., J. M. i B. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia [...]., znak: [...], nakazującą właścicielom budynku mieszkalnego, przy ulicy N. w B. A. M., J. M. i B. M. usunięcie w terminie do dnia 30 listopada 2006 r. występujących nieprawidłowości w budynku mieszkalnym poprzez likwidację istniejących otworów okiennych w poziomie parteru i I piętra, w ścianie budynku zlokalizowanej w granicy działek nr ewid. [...]i [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że organ pierwszej instancji w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 19 kwietnia 2006 r. ustalił, iż na działce nr ewid. [...]w B , przy ul. N. znajduje się budynek mieszkalny usytuowany przy granicy z działką nr ewid. [...]. W ścianie tego budynku od strony granicy z działką nr ewid. [...] usytuowane były dwa otwory okienne o wymiarach 0,70 m x 1,10 m. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało również, iż przedmiotowy budynek został zrealizowany w latach 1959 – 1961 w oparciu decyzję o pozwoleniu na budowę, lecz w sposób odbiegający istotnie od przepisów techniczno-budowlanych, wskutek wykonania otworów okiennych w ścianie przedmiotowego budynku przy granicy działki. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie nakazał, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, zakreślając termin wykonania tego obowiązku. W ocenie organu, wykonanie okien w ścianie usytuowanej w granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane i bezpieczeństwa pożarowego, a tym samym daje podstawę do stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku. Słusznie organ pierwszej instancji wskazał, iż odwołujący, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, może wypełnić otwory okienne materiałem przepuszczającym światło. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli w jednym piśmie A. M., J. M. i B. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że wydana w sprawie opinia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego dotyczyła całego obiektu wraz z otworami okiennymi i odległościami pomiędzy domami, a nie robót termoizolacyjnych. Skarżący podkreślili, że przedmiotowy obiekt został wybudowany na podstawie planu zatwierdzonego decyzją ostateczną właściwego organu administracji. Budynek ten stanowił połowę bliźniaka, zaś drugą jego połowę mieli wybudować sąsiedzi. Strona skarżąca podniosła, iż ówczesne organy administracji zapewniały, że przyszły właściciel działki będzie zobowiązany do wybudowania drugiej części bliźniaka oraz do zwrotu połowy kosztów poniesionych w związku z budową ściany bliźniaczej. Skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji powołał się na decyzję Wojewody z dnia [...]., znak: [...], utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., znak: [...], która dotyczyła wykonania otworów okiennych w ścianie kominowej, nie zaś zagrożenia pożarowego. W ocenie skarżących 45-letni okres zasiedzenia przedmiotowego budynku wywołuje nieodwracalne skutki prawne, które nie powinny być bez znaczenia dla organów administracji rozpoznających niniejszą sprawę. Dodatkowo strona skarżąca wyjaśniła, że w czasie budowy obiektu sąsiednia działka była własnością Skarbu Państwa, przekazaną w użytkowanie wieczyste Straży [...] . Inwestor nie mógł przewidywać, kiedy Straż [...] zrzeknie się użytkowania i stąd też wynikła konieczność ocieplenia ściany bliźniaczej, a tym samym poszerzenia tej ściany. Z kolei otwory okienne w łazienkach służyć miały inwestorowi do czasu zrealizowania drugiej połowy bliźniaka. Kolejni właściciele działki sąsiedniej W. i P. T. nie wybudowali budynku zbliźniaczonego, tylko dom wolnostojący w odległości około 6 m od budynku skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu [...], odrzucił skargę J. M. i B. M., z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. W niniejszej sprawie – wobec odrzucenia skargi J. M. i B. M. – podlega rozpoznaniu skarga A. M.. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. W myśl zaś art. 66 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Przepis art. 66 ust. 1 umożliwia organom nadzoru budowlanego wydawanie nakazów mających na celu zapewnić odpowiednie, tj. zgodne z przepisami powołanej ustawy, utrzymanie obiektów budowlanych. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że decyzje podejmowane przez właściwy organ na jego podstawie mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi chociaż jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1, to organ nadzoru jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż przedmiotowy budynek został zrealizowany przez inwestora na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o pozwoleniu na budowę z dnia [...]., znak: [...]. Decyzja ta zatwierdzała projekt budowlany przedmiotowego budynku, jako połowy tzw. "bliźniaka", a zatem także usytuowanie go przy granicy działki nr ewid. [...]. Bezspornym jest również, że wbrew zatwierdzonemu projektowi inwestorzy w ścianie tej wykonali otwory okienne o wymiarach 0,70 m x 1,10 m, uzasadniając to tym, iż w trakcie budowy obiektu sąsiednia nieruchomość pozostawała w użytkowaniu Straży [...] i nie była zabudowana. W sprawie pozostaje także poza sporem, iż właścicielami sąsiedniej działki, już po wybudowaniu tego obiektu, stali się W. i P. małżonkowie T., którzy uzyskali pozwolenie na budowę budynku wolnostojącego i taki obiekt zrealizowali. Należy podkreślić, iż zarówno przepisy obowiązujące w okresie wykonania otworów okiennych w przedmiotowej ścianie, jak również przepisy obecnie obowiązujące nie pozwalają na usytuowanie żadnych otworów w ścianie znajdującej się przy granicy działki. Przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 ze zm.), obowiązujące w dacie wykonania otworów okiennych w ścianie usytuowanej od strony granicy działki nr ewid. [...], nie dopuszczały możliwości wykonywania otworów okiennych ani drzwiowych w tego typu ścianie. W myśl art. 196 powołanego rozporządzenia, budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni. Również przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 17 listopada 1950 r. w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych (Dz.U. Nr 53, poz. 487) nie pozwalały na realizację otworów okiennych w takiej ścianie. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) także nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w tego typu ścianie. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ustawy, określa, w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń. Wydane na podstawie tej delegacji powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi w § 232 ust. 4, iż ściana usytuowana w granicy działki winna być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Stąd też nie istnieje jakakolwiek możliwość zalegalizowania wykonania w przedmiotowej ścianie otworów okiennych, zaś organy nadzoru budowlanego nie mogły uwzględnić argumentów podnoszonych przez skarżącego w tym zakresie. W tej sytuacji zasadnie organy orzekające w sprawie nakazały A. M., J.M.i i B. M. likwidację otworów okiennych w poziomie parteru i I piętra, usytuowanych w przedmiotowej ścianie. Jakkolwiek w sentencji zarówno decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji, nie wskazano wyraźnie, w jaki sposób inwestor zobowiązany jest dokonać likwidacji istniejących otworów okiennych w poziomie parteru i I piętra, w ścianie budynku zlokalizowanej w granicy działek nr ewid. [...] i [...], to w treści uzasadnienia tych decyzji organy obu instancji wyjaśniają, iż obowiązujące przepisy pozwalają, by inwestor w tym celu wypełnił otwory okienne materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, czy cegła szklana. Odnosząc się do innych zarzutów podniesionych w skardze, należy podkreślić raz jeszcze, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującym prawem, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola ta, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odnosi się jedynie do materii stanowiącej przedmiot postępowania przed organami administracji w danej sprawie administracyjnej. Stąd też roszczenia skarżącego, które nie były objęte rozpoznaniem przez organy w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, nie mogą być przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w tej sprawie. Z tego też powodu Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie mógł się odnieść do roszczeń skarżącego, co do odszkodowania za ocieplenie ściany budynku zlokalizowanej w granicy działek nr ewid. [...] i [...]. Nie jest również uzasadniony zarzut strony skarżącej, że organ pierwszej instancji powołał się na decyzję Wojewody z dnia [...], znak: [...] utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., znak: [...], która dotyczyła wykonania otworów okiennych w ścianie kominowej, nie zaś zagrożenia pożarowego. Organ nadzoru budowlanego zasadnie powołał się na treść powyższej decyzji Wojewody, skoro stwierdzała ona nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...]., zmieniającej powołaną wyżej decyzję własną z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wykonanie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku. Ponadto wbrew twierdzeniom strony skarżącej stwierdzić należy, że sam fakt wieloletniego okresu użytkowania nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, nie może prowadzić do wniosku, iż organy nie miały prawnych możliwości nakładania na skarżącego obowiązku likwidacji przedmiotowych otworów okiennych. Co więcej organy nadzoru budowlanego, jak to zostało wyżej podniesione, w świetle powołanych przepisów ustawy Prawo budowlane, były zobligowane do wydania takiego rozstrzygnięcia w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.