II SA/Rz 297/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.M. (I) i A. M. (II) na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie stawów rybnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. M. (I) i A. M. (II) solidarnie kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. II SA/Rz 297/06 Uzasadnienie Decyzją [...] z dnia [...] lutego 2005 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał Gminie J. pozwolenie na użytkowanie stawów rybnych na działce nr 2240/11 położonej w J. Podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 42 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 roku w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane. W dniu 20 kwietnia 2005 roku, do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło podanie A. i A. M., reprezentowanych przez adwokata A. K. o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt.4 k.p.a. Decyzją [...] z [...] czerwca 2005 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z [...] lutego 2005 roku. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. i A. M, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [...] września 2005 roku Nr [...]/, uchylił powyższą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że decyzja organu I instancji powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego , z innych jednak przyczyn , niż wskazano w odwołaniu, które zarzucało bezpodstawną odmowę przyznania odwołującym przymiotu strony. Należało wznowić postępowanie w drodze postanowienia, a następnie przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero wówczas można wydać odpowiednią decyzję na podstawie art. 151 k.p.a. Postanowieniem [...] z dnia [...] października 2005 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art.149 §1 i § 2 w zw. z art.145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z [...] lutego 2005 roku, wskazując, że przeprowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Następnie, decyzją [...] z dnia [...] listopada 2005 roku organ działając na podstawie art. 151§ 1 pkt 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lutego 2005 [...]. Organ stwierdził, że decyzja ta wydana była na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974 roku, bowiem inwestycja zrealizowana była przed 1 stycznia 1995 roku. Z art. 5 ust.1 pkt.6 tej ustawy wynika, że w tego rodzaju sprawach stronami postępowania , obok inwestora, są osoby trzecie. Do kręgu tych osób zalicza się właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich, graniczących z działką, której dotyczy inwestycja i to tylko wówczas, gdy postępowanie lub jego wynik dotyczy ich interesu prawem chronionego. Działka nr 1061 , stanowiąca własność Państwa M. nie graniczy z działką nr 2240/11, na której znajdują się stawy rybne, zatem nie są oni stronami postępowania. Od decyzji wnieśli odwołanie A. i A. M., działając przez pełnomocnika, adwokata A. K. Zarzucili, że wydana decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa procesowego materialnego i wnieśli o jej zmianę lub uchylenie i wydanie decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie stawów rybnych na działce nr 2240/1 . Powtórzyli zarzut, że odwołujący mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, który wynika z potrzeby ochrony ich interesów i uprawnień wynikających z prawa wodnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2006 roku [...] ,działając na podstawie art. 138 §1pkt.1, art.151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie mogą być uwzględnione . W postępowaniu wznowieniowym przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy postępowanie , w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art.145 § 1 k.p.a. Jeżeli organ ustalił, że żadna z podstaw wznowienia postępowania nie występuje, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy i odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Wnioskodawcy wskazali na wystąpienie wady określonej w art. 145 §1 pkt 4. Ustalone zostało, że ich działka nie graniczy z działką, na której usytuowane są stawy rybne i jest od niej oddalona o 40 m. W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił pogląd, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony, nie zachodzi zatem przesłanka wymieniona w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. i A. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucili, że obwałowania stawów rybnych były przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego wyrokiem NSA OZ w Rzeszowie z 24 stycznia 2002 roku SA/Rz 1959/01 , których rozbiórkę prawomocnie nakazano a obwałowania na stawach były uczynione od strony potoku C., a nie od strony rzeki J. co dotyczy bezpośrednio skarpy, na której posadowiony jest budynek skarżących . Sąd w uzasadnieniu wymienionego wyroku, nakazując rozbiórkę obwałowań stawów stwierdził, iż stawy rybne zaliczyć należy do urządzeń, o których mowa w art.91 ust. 4 pkt 2 prawa wodnego . Sąd ten wskazał, że skarżący, jako osoby trzecie mają prawo chronić swoje interesy i nie można w związku z tym zawężać pojęcia strony jedynie do bezpośredniego sąsiedztwa z działką, której dotyczy decyzja administracyjna. Przedłożona do akt opinia dr A. W. wskazuje na bezpośredni wpływ wybudowanych grobli zabezpieczających stawy rybne na zagrożenie osunięcia się budynku skarżących , posadowionego na skarpie, która usuwa się do rzeki J., oddzielającej stawy rybne od działki skarżących. Skarżący mają bezpośredni interes prawny w tym, by groble przy stawach rybnych jako stanowiące urządzenia melioracji wodnych były tak zmodyfikowane, w szczególności obniżone, by nie zagrażały budynkowi skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a do zarzutów skargi ustosunkował się w ten sposób, że sprawa wałów wokół stawów była objęta odrębnym postępowaniem i nie dotyczy wydanego pozwolenia na użytkowanie stawów rybnych. Sami skarżący twierdzą , że sprawa ta wynika z przepisów prawa wodnego, a nie budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz.1269, z 2002 / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku/ zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ ha wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli zaskarżonej decyzji sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy odmawiając, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji udzielającej Gminie J. pozwolenia na użytkowanie stawów rybnych na działce 2240/11, stanęły na stanowisku, że A. i A. M. nie są stronami postępowania. Natomiast skarżący wywodzili swój interes prawny z faktu, że przedmiotowe stawy rybne wpływają bezpośrednio na ich bezpieczeństwo, powołując się na opinie, z których wynika, że budowa grobli zabezpieczających stawy miała wpływ na erozję skarpy, na której stoi zagrożony osunięciem budynek stron. W decyzji z dnia [...] lutego 2005 roku [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotowe stawy rybne powstały przed dniem 1 stycznia 1995 roku , zatem zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z 1974 r. ze zm.). Ustawa ta w przepisie art. 2 określa, że przez "obiekty budowlane" rozumie się m.in. zbiorniki. Dalej - w art. 5 ust.1 pkt.1 i 6 stanowi, że obiekty budowlane powinny być projektowane , budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Skarżący wskazali na toczące się równolegle postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w [...], Wydział I Cywilny, sygn. akt: [...] i na opinie zawarte w tych aktach w celu wykazania swego interesu prawnego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy i w celu wykazania, że stawy rybne na działce 2240/11 bezpośrednio oddziaływują negatywnie na ich działkę i postawiony na niej budynek mieszkalny. Nadto przedłożyli do akt sprawy opinię geologiczną dotyczącą zagrożenia osuwiskiem zabudowań w J. przy ul. [...] /adres skarżących/ wykonaną na zlecenie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Wynika z niej, że "w czasie prac terenowych stwierdzono występowanie wyraźnych śladów współczesnych ruchów osuwiskowych. Stwierdzono, że skarpa nie jest zabezpieczona przed erozją w czasie wysokich stanów powodziowych wód rzeki J. Wysokie stany wód powodziowych w tym miejscu związane są ze sztucznym zwężeniem doliny spowodowanym wybudowaniem grobli wokół stawów rybnych na terenach wyrobiskowych po eksploatacji żwirów. To sztuczne zwężenie w dnie doliny powoduje większe spiętrzenie wód powodziowych i podcinanie dawnej krawędzi erozyjnej J., co doprowadza do naruszenia równowagi i stabilności gruntów".(...) "Ruchami osuwiskowymi zagrożone są budynki nr [...] jak i [...] przy ul. [...]"... To wskazuje, że nie można odmówić słuszności zarzutom skarżących , że stawy zagrażają bezpieczeństwu ich zabudowań mieszkalnych. A takie bezpieczeństwo gwarantować ma w/w przepis art. 5 ust.1 pkt.1 prawa budowlanego z 24 października 1974 roku. Odmawiając skarżącym przymiotu strony organy wskazały, że działka nr 1061 stanowiąca własność skarżących nie graniczy działką nr 2240/11 na której znajdują się stawy rybne ponieważ dzieli je działka nr 1969/5 - rzeka J. W ocenie Sądu ta okoliczność, że działka graniczna nie jest działką gruntową ma w sprawie znaczenie, bowiem jest rzeczą naturalną, że zależnie od pory roku i obfitości opadów zmienia się poziom wody w rzece, a co za tym idzie- siła oddziaływania wody na brzegi. Zważywszy dodatkowo, że opinia przedłożona przez skarżących wskazuje na okoliczność, że sztuczne zwężenie koryta rzeki spowodowane groblami spiętrza wodę i powoduje podmywanie skarpy, nie można wykluczyć prawdopodobieństwa, że wybudowane groble wokół stawów mają wpływ na osuwanie się gruntu skarżących. W tym miejscu Sąd stwierdza, że akta sprawy zawierają jedynie kserokopię decyzji [...] z dnia [...] lutego 2005, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Powiatowego wydał Gminie pozwolenie na użytkowanie stawów rybnych. Brak akt administracyjnych dotyczących tej sprawy pozbawia Sąd wglądu w zgromadzoną dokumentację techniczną dotyczącą obwałowań stawów rybnych i ich wpływu na tereny sąsiednie, a także nie pozwala porównać tej dokumentacji z przedłożoną przez skarżących. Nie pozwala też na ustosunkowanie się do całkowicie odmiennego stanowiska organu, który w uzasadnieniu wymienionej decyzji stwierdził, że "w przedmiotowej sprawie nie nakazano dokonania zmian lub przeróbek, ponieważ stawy rybne nadają się do użytkowania bez dokonywania takich zmian lub przeróbek." W postępowaniu ponownym organ uzupełni akta sprawy o akta administracyjne zakończone decyzją [...] oraz zawnioskowane przez skarżących opinie i ekspertyzy, co pozwoli ocenić interes prawny skarżących w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W tym stanie rzeczy ,Sąd orzekł, jak w wyroku na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c P.p.s.a., o kosztach orzekając w oparciu o przepis art. 200 tej ustawy.