I SA/Wa 186/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez jednostki samorządu terytorialnego. oddala skargę. I SA/WA 186/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia[...] listopada 2004 roku nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 roku, nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa w postaci udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd [...] W. [...] [...] Wydział [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezydent W. w imieniu którego wystąpił Dyrektor Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Powiat [...] udziału wynoszącego [...] w nieruchomości zabudowanej o powierzchni [...] m2, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu[...], dla której Sąd [...] dla W. [...] [...] Wydział [...]prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], powołując się na art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.). Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Powiat W[...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa w postaci udziału wynoszącego [...] części przedmiotowej nieruchomości podnosił, że w dniu 31 grudnia 1998 roku w budynku położonym przy ul. [...] [...] Izba [...] w W. zajmowała piętro III o powierzchni [...] m2 na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] maja 1994 roku z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w W. działającym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Mienie Skarbu Państwa pozostające w dniu [...] grudnia 1998 roku we władaniu ( zarządzie) regionalnych izb [...] staje się z dniem l stycznia 1999 roku mieniem pozostającym w zarządzie regionalnych izb obrachunkowych mających siedzibę w mieście będącym siedzibą wojewody. W związku z tym, iż w budynku przy ul. [...]oprócz Ośrodka [...] [...] miała i posiada obecnie swoją siedzibę [...] Izba [...] w W., a także realizowane były do dnia 31 grudnia 1998 roku i nadal są realizowane w części zadania z zakresu administracji rządowej, udział wynoszący [...] części w zabudowanej nieruchomości nie mógł zostać nabyty z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Powiat [...]. W odwołaniu Miasto W. wnosiło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podnosząc, iż [...] Izba [...] w W. korzystała odpłatnie z pomieszczeń znajdujących się w budynku położonym przy ulicy [...] mieszczących się na III piętrze o łącznej powierzchni [...] m2 na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] maja 1994 roku pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w W. działającym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a [...] Izbą [...] w W. na okres 10 lat. Tak więc [....] Izba [...] w W. nie legitymowała się w dniu 31.12.1998r. decyzją przekazującą przedmiotową nieruchomość w zarząd. Miasto W. wskazało również, że do dnia 31.12.1998r. pomieszczenia znajdujące się na parterze, I i II piętrze oraz w piwnicy o łącznej powierzchni [...] m2 zajmowane były przez dawny Urząd Rejonowy w W., a od dnia 1.01. 1999r. zostały przekazane na siedzibę dawnemu Powiatowi [...]. Obecnie mieści się tam Biuro Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W. W toku postępowania odwoławczego Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zgodnie z załączonym do akt sprawy odpisem z księgi wieczystej KW nr [...] i wypisem z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa. Minister Skarbu zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu przedmiotowych instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie tj. na podstawie tytułu prawnego. Brak formalnego przekazania nieruchomości oznacza, że przedmiotowa nieruchomość objęta księgą wieczystą KW nr [...] nie pozostawała w formalnym posiadaniu Powiatu [...]. Okoliczność ta jest bezsporna, jednakże nie wypełnia przesłanek art. 60 cytowanej wyżej ustawy. Pojęcia "władania" występującego w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku nie można zatem oderwać od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Faktyczne dysponowanie mieniem bez żadnego formalnego tytułu prawnego nie może więc być podstawą do zastosowania art. 60, albowiem nie mieści się w pojęciu "władania". W toku postępowania administracyjnego ustalono, że decyzją z dnia [...] grudnia 1998 roku przekazano w trwały zarząd Ośrodkowi [...] [...] Ministerstwa Gospodarki [...] części w/w nieruchomości Skarbu Państwa stanowiącej faktycznie IV, V i VI piętro budynku. Wniosek [...] [...] W. z dnia 18 listopada 2003 roku dotyczy pozostałego udziału wynoszącego 0,6311 części w zabudowanej, przedmiotowej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa wniosło Miasto W. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że Minister Skarbu Państwa rozpatrując odwołanie Prezydenta W. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]7 maja 2004r. nie wziął pod uwagę pełnej sytuacji prawnej i faktycznej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30 poz. 127 z późniejszymi zmianami) gospodarka gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należała do właściwości wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej. Wobec powyższego Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. wygasił prawo zarządu [...] Spółdzielni [...] "[...]" do przedmiotowej nieruchomości. Następnie w dniu 14.11.1991r. protokołem zdawczo -odbiorczym przejął od Komisji ds. Likwidacji "[...]" powyższą nieruchomość. Ponadto Podsekretarz Stanu Urzędu Rady Ministrów w piśmie z dnia 10.06.1991r nr [...] wyraził swoje stanowisko w kwestii przekazania nieruchomości między innymi dla potrzeb Urzędu Rejonowego w W.. Ponadto Wojewoda [...] pismem z dnia 18.12.1992r nr [...][...] poinformował Szefa Urzędu Rady Ministrów o przeznaczeniu pomieszczeń usytuowanych w budynku przy ulicy [...] na siedzibę Urzędu Rejonowego w W., a docelowo dla Starostwa. Z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość od [...].11.1991r. pozostawała w gestii Kierownika Urzędu Rejonowego w W., a następnie zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 13 października 1998r - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późno zm./ z dniem l stycznia 1999 r - Starostwa Powiatu W.. Pomieszczenia znajdujące się na parterze, I i II piętrze oraz w piwnicy o łącznej powierzchni [...] m2 obecnie zajmowane są przez Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m.W.. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Miasta W. nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Bezspornym jest, że [...] części przedmiotowej nieruchomości przekazano w trwały zarząd Ośrodkowi [...] [...] Ministerstwa Gospodarki. W przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zastosowania przepisu art. 60 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., ponieważ dotyczy on nabywania mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. w całości przez jednostki zarządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej, jak i przepisów niniejszej ustawy. Art. 60 cytowanej ustawy nie może mieć zastosowania z jeszcze jednej podstawowej przyczyny. Mianowicie interpretację pojęcia "mienie będące we władaniu" (art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Dz.U. Nr 113, poz. 872) należy przeprowadzać nie tylko na podstawie przepisów o posiadaniu zawartych w Kodeksie cywilnym, lecz także w powiązaniu z aktami prawnymi regulującymi wykonywanie przez Skarb Państwa władztwa nad państwowym mieniem, do którego należą przede wszystkim nieruchomości. Skarb Państwa władał państwowymi nieruchomościami między innymi poprzez państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne w ramach takich instytucji prawnych, jak użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Dawało to posiadaczom tych praw możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, dokonywania zmian w zabudowie, wznoszenia nowych budowli, a także w ograniczonym zakresie rozporządzania nieruchomością, np. wynajmowanie lub jej wydzierżawianie. Natomiast posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa, w tym nieruchomości, nie dawało posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, wznoszenia na cudzym gruncie budowli, nie prowadziło również do przekształceń własnościowych mienia Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa podnosił, że do władania mieniem konieczna jest podstawa, a jest nią tytuł prawny. Brak jest w aktach sprawy dowodu – aktu prawnego – regulującego wykonywanie przez Urząd Rejonowy władztwa nad przedmiotową nieruchomością. Pojęcie władania nie można oderwać od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania, a Urząd Rejonowy nie wykazał się żadnym tytułem prawnym . Faktyczne dysponowanie mieniem nie może być podstawą do zastosowania art. 60 cytowanej ustawy. Przedstawione przez skarżącego dowody w postaci protokołu zdawczo- odbiorczego przekazania przedmiotowej nieruchomości przez Likwidatora [...] oraz pisma Wojewody [...] do Szefa Urzędu Rady Ministrów nie stanowią źródła prawa – tytułu prawnego - do władania przedmiotową nieruchomością. Z kolei przepis art. 61 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. mówi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych nie przejmowanych w całości przez jednostki samorządu terytorialnego podlega przekazaniu po uprzednim wygaśnięciu zarządu lub trwałego zarządu. Wskazany udział będący przedmiotem sporu stanowi tylko część nieruchomości, której w myśl powołanego przepisu nie można przekazać na rzecz samorządu terytorialnego, w sytuacji kiedy zarząd nie został wygaszony oraz gdy skarżący nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości. Podnoszony przez Ministra Skarbu Państwa argument, iż Mienie Skarbu Państwa pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu ( zarządzie) regionalnych izb obrachunkowych staje się z dniem 1 stycznia 1999 roku mieniem pozostającym w zarządzie regionalnych izb obrachunkowych mających siedzibę w mieście będącym siedzibą wojewody jest całkowicie nietrafny. Posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa nie daje posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem. Jeżeli nieruchomość znajduje się we władaniu jednostki na podstawie umowy najmu w żadnym razie nie można uznać, że znajduję się w jej zarządzie. Tak więc zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody są prawidłowe i zgodne z prawem. Mając powyższe na względzie na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę należało oddalić.