I OZ 704/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 375/07 odmawiające przyznania adwokatowi [...] wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku p o s t a n a w i a: 1. sprostować w sentencji zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 375/07oczywistą omyłkę, w ten sposób, że w miejsce daty wydania postanowienia i daty rozpoznawania sprawy, tj. "14 sierpnia 2006 r." wpisać "14 sierpnia 2007 r." 2. oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2007 r. – omyłkowo wskazano 14 sierpnia 2006 r. – sygn. akt II SA/Wa 375/07, odmówił przyznania adwokatowi [..] wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, iż występująca w sprawie, wyznaczona z urzędu adwokat [..] zwracając się – w piśmie zawierającym opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, nie złożyła oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Brak ten natomiast nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu i powoduje, że wniosek jako nieuzasadniony podlega oddaleniu. Podkreślono ponadto, iż samo użycie sformułowania "nieopłaconej pomocy prawnej", nie wypełnia obowiązku przewidzianego w powołanym przepisie rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi nie może być bowiem wywodzone z logicznej wykładni sformułowanego przez pełnomocnika żądania przyznania wynagrodzenia. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek złożenia oświadczenia sformułowany jest w sposób jednoznaczny, a wnioskująca mylnie utożsamia treść żądania z oświadczeniem twierdząc, iż z logicznej wykładni sformułowania "nieopłaconej pomocy prawnej" wynika, że pomoc ta nie została opłacona w całości. Na marginesie Sąd zaznaczył, iż nie ma znaczenia, czy brak wymaganego oświadczenia wynikał ze znajomości prawa, czy też z dezaprobaty dla "sformułowania ustawowego". Adwokat [...] złożyła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 65 ust. 4 Konstytucji RP, art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 16 poz. 124 ze zm.) oraz § 20 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadniając powyższe zarzuty adwokat wskazała, że "tak sformułowany wniosek nie wynikał z nieznajomości prawa a z wyrażenia swojej dezaprobaty dla sformułowania zawartego w rozporządzeniu a nie w ustawie." Ponadto, strona wskazała, iż przepis art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze w sposób jednoznaczny stanowi, że "Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa." Nie uzależnia tego wynagrodzenia od żadnego dodatkowego oświadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w sentencji zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w miejscu daty wydania orzeczenia oraz daty rozpoznawania sprawy, błędnie wskazano dzień "14 sierpnia 2006 r." zamiast "14 sierpnia 2007 r." Nie ulega wątpliwości, iż jest to – w świetle art. 156 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oczywista omyłka, która niniejszym podlega sprostowaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie § 3 wymienionego przepisu, znajdującego zastosowanie także do postanowień na mocy art. 166 cytowanej ustawy. Rozpoznając natomiast wniesione w sprawie zażalenie należy podkreślić, iż stosownie do art. 250 P.p.s.a wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zgodnie zaś z § 20 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – regulującego właśnie te zasady – wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zatem już z treści wymienionych przepisów wynika, że ani w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani w cytowanym rozporządzeniu z dnia 28 września 2002 r. nie jest kwestionowana sama zasada ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z treści tych przepisów wynika jedynie, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia. Stąd, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998 r. sygn. akt II CKN 687/98 (ONSC z 1999 r. Nr 3, poz. 63) wskazał, iż brak przedmiotowego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu i powoduje, że wniosek jako nieuzasadniony podlega oddaleniu. Bowiem oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Ponadto, należy mieć na uwadze, iż wniosek pochodzi od profesjonalnego pełnomocnika, który powinien być zorientowany w podstawowych zasadach procedury sądowej. W niniejszej zaś sprawie wyznaczona z urzędu adwokat – jak wynika z treści zażalenia – wnosząc o przyznanie jej wynagrodzenia w trybie art. 250 P.p.s.a. celowo nie złożyła przedmiotowego oświadczenia, mimo świadomości takiego wymogu, powołując się "na dezaprobatę dla sformułowania zawartego w rozporządzeniu". Stąd, tym bardziej uzasadniona pozostaje odmowa przyznania żądanego wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 3 w związku z art. 166 P.p.s.a oraz na mocy art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak wyżej.