II OSK 1302/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 111/07 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] wraz z poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. W. z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 111/97 po rozpoznaniu skargi P. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] września 2006 r. o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 22 marca 2006 r. w związku z informacją o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym prowadzonym przez Komendę Powiatową w M. o czyn określony w art. 293 ( 1 kk. w zw. z art. 291 ( 2 kk., to jest nabycie nielegalnych programów komputerowych. Fakt ten organ ocenił jako okoliczność kwalifikującą skarżącego do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w rozumieniu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a więc wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy /osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa przeciwko mieniu/.W trakcie postępowania w sprawie Sąd Rejonowy XI Wydział Grodzki w Gorzowie Wlkp. skazał skarżącego za wymieniony czyn z grupy przestępstw przeciwko mieniu. Od osób posiadającym pozwolenie na broń wymagane jest, aby przestrzegały zasad praworządności, co stanowi gwarancję, iż będą używać broni w sposób zgodny z obowiązującymi regułami prawnymi. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący podniósł, iż został skazany w związku z posiadaniem czterech nielegalnych programów komputerowych o wartości 280 zł, co zostało uznane za przypadek mniejszej wagi. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził w uzasadnieniu, iż z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że chodzi w nim o każde przestępstwo przeciwko mieniu, za jaki strona została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu. Takie rozwiązanie daje bezwzględny prymat interesowi społecznemu, przed interesem osoby mającej prawo do posiadania broni. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. C. podnosząc w szczególności, iż z brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyraźnie wynika interes ustawodawcy, aby przede wszystkim wykluczyć z grona osób posiadających broń palną myśliwską te osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, iż użyją tej broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi. Gdyby zamiarem ustawodawcy było wykluczenie wszystkich osób prawomocnie skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to wynikałaby taka wola ustawodawcy z innego brzmienia przepisu. Obecnie nacisk jest położony na wystąpienie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. Sąd stwierdził, że sprawa została w postępowaniu administracyjnym odpowiednio wyjaśniona. Niespornie ustalono, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu /art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji co upoważniało organ orzekający do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Z tych względów Sąd stwierdził, że "chybione są argumenty skargi, iż organy policji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. C. zastąpiony przez adwokat Ż. D. zarzucając naruszenie: 1/ prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji /Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549/ wobec przyjęcia, że samo skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu wystarcza do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, pomimo iż dyspozycja przepisu wyraźnie wskazuje na obowiązek wykazania związku pomiędzy skazaniem za wymienione rodzaje przestępstw a zaistnieniem uzasadnionej obawy, że osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, 2/ przepisów postępowania, a w szczególności art. 3 ( 1 ppsa w zw. z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7, 8 i 11 kpa oraz art. 77 ( 1 kpa, poprzez nieuwzględnienie zasad wyrażonych w tych przepisach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż Sąd wydając zaskarżony wyrok nie odniósł się do podnoszonych w skardze kwestii a wymaganych normą prawną, konieczności wystąpienia związku skazania za przestępstwo przeciwko mieniu z zaistnieniem obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przy czym taka obawa musi być uzasadniona, jak też do faktu, iż kwestia ta w ogóle nie była rozważana w postępowaniu administracyjnym a samą okoliczność prawomocnego skazania uznano za wystarczającą do wydania zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji wnosząc o oddalenie tej skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wywodzi się, iż z treści art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 wynika, że ustawodawca fakt skazania za określone przestępstwa traktuje jako przesłankę do przyjęcia, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w sposób w tym przepisie określony. Stosując zwrot "może użyć" ustawodawca jednoznacznie wykluczył obowiązek udowodnienia w postępowaniu administracyjnym, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń faktycznie użyje broni w ten sposób. Posiadać broń może jedynie osoba, która daje rękojmię zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej, co niewątpliwie jest zgodne z racjami interesu społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wobec przyjęcia, że samo skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu wystarcza do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, pomimo iż dyspozycja przepisu wskazuje na obowiązek wykazania związku pomiędzy skazaniem za wymienione rodzaje przestępstw a zaistnieniem uzasadnionej obawy, że osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną należy się w ocenie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie zgodzić z następujących przyczyn: Materialnoprawną podstawę orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przy czym art. 18 ust. 1 pkt 2 przewiduje, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt. 6 zaś stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w związku z takim brzmieniem powyższej regulacji poprzestać na ustaleniu, że dany podmiot został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu /w niniejszej sprawie za nabycie z naruszeniem prawa kilku gier komputerowych/, lecz konieczne jest dokonanie oceny, czy ten niesporny fakt, ewentualnie inne jeszcze okoliczności dotyczące postawy skarżącego, jego dotychczasowego zachowania oraz cech osobowościowych pozwalają na uznanie, że faktycznie istnieje uzasadniona obawa, iż może on użyć broni myśliwskiej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone przykładowo w wyroku NSA z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 316/07, iż przy orzekaniu o cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami jego osobowości i dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje ją w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W wyroku tym Sąd podkreślił, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przykładowo wskazuje /użyto określenia "w szczególności"/ przestępstwa, za które skazanie lub nawet podejrzenie ich popełnienia uzasadnia obawę użycia broni w sposób określony w początkowej części tego przepisu, a więc w warunkach uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Obie części tego przepisu są jednak ze sobą związane w taki sposób, że ta po wyrazach "w szczególności", w istocie uszczegółowia tylko ogólną przesłankę pozbawienia prawa do posiadania broni, to jest odnoszącą się do stworzenia warunków uzasadniających obawę użycia broni w określonym w ustawie celu. Przyjęcie takiej wykładni omawianej regulacji, iż ustalenie zaistnienia faktu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu nie może być uznane za wyłączną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, lecz konieczne jest przeprowadzenie szerszej analizy w każdej sprawie prowadzonej w tym przedmiocie w aspekcie tego, czy rzeczywiście istnieje uzasadniona obawa użycia broni przez uprawnionego do jej posiadania w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego ma bezpośredni związek z indywidualizowaniem każdej sprawy i ocenianie jej z uwzględnieniem szczególnych warunków mogących mieć wpływ na stwierdzenie zaistnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Okoliczność, iż każdą sprawę należy indywidualizować, podkreśla się też w szeregu innych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo można tu podać wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 632/07, w uzasadnieniu którego Sąd podniósł, że w tej kwestii, czy sprawca czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego należy kierować się całokształtem dotychczasowego zachowania strony, a więc w istocie każdą sprawę należy indywidualizować. Taka analiza w kwestii zaistnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w niniejszej sprawie nie została przeprowadzona przez organy orzekające wobec zastosowania niewłaściwej wykładni powyższych przepisów, a to przyjęcia, iż sam fakt skazania za przestępstwo przeciwko mieniu stanowi wystarczającą podstawę do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń. Już tylko zasadność zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej w kwestii wydania zaskarżonego wyroku przy zastosowaniu niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego /art. 174 pkt 1 ppsa/ całkowicie wystarcza do uwzględnienia tej skargi i zastosowania art. 188 ppsa, a więc uchylenia nie tylko zaskarżonego wyroku ale także zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarga kasacyjna zarzuca wprawdzie również naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, a w szczególności art. 3 ( 1 ppsa w związku z naruszeniem art. 7, 8 i 11 kpa oraz art. 77 ( 1 kpa, poprzez nieuwzględnienie zasad wyrażonych w tych przepisach, jednakże ten zarzut nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem jego istotą było wskazanie, że oparto rozstrzygnięcie nie tyle na niewyjaśnieniu sprawy, co faktycznie na zastosowaniu błędnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 188 ppsa.