I SA/Wa 1274/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. P. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] orzekającą o przyznaniu G. K. pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł w miesiącu maju 2004 r. z przeznaczeniem na żywność i leki. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2004 r. G. K. wystąpił o przyznanie mu w miesiącu maju 2004 r. zasiłku okresowego bądź celowego w wysokości kryterium dochodowego na zakup: żywności, leków, środków czystości, uregulowanie kosztów opłat mieszkaniowych i innych niezbędnych potrzeb. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], działając z upoważnienia Wójta Gminy P., przyznał G. K. pomoc społeczną w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na potrzeby zgłoszone we wniosku, a w szczególności na żywność i leki. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że z wywiadu środowiskowego wynika, iż G. K. spełnia wymogi ustawowe do pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Jest osobą bezrobotną, bez żadnego dochodu i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. podkreślił także, że zasiłek celowy jest świadczeniem, którego wysokość jest uzależniona od sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz możliwości finansowych ośrodka. Wskazał również, że w maju 2004 r. budżet Ośrodka Pomocy Społecznej w P. na zasiłki celowe wynosił 7.500 zł., a z wnioskiem o pomoc na zasiłki celowe wystąpiło 66 osób. Biorąc pod uwagę liczbę osób i rodzin potrzebujących wsparcia oraz środki jakimi dysponuje ośrodek, niemożliwym jest przyznanie zasiłku celowego w wyższej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania G. K. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] maja 2004 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że prawidłowe są ustalenia i dokonana przez organ pierwszej instancji ocena sytuacji G. K. -wnioskującego o udzielenie mu pomocy w postaci zasiłku celowego. Nie ma podstaw do kwestionowania wysokości przyznanego zasiłku celowego. G. K. jest stałym klientem ośrodka pomocy społecznej i zawsze zwracając się o pomoc otrzymuje ją. Organ przyznający pomoc musi brać pod uwagę nie tylko potrzeby o tę pomoc wnioskujących, lecz także możliwości pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji wykazał w zaskarżonej decyzji, jaką kwotą dysponuje na określoną pomoc oraz jak zostały wykorzystane środki na zasiłki celowe w miesiącu, w którym wnioskujący otrzymał świadczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło jakichkolwiek uchybień bądź naruszenia przepisów normujących zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i podkreśliło, że w sprawie nie mamy do czynienia z odmową, lecz przyznaniem pomocy, chociaż w wysokości nie satysfakcjonującej wnioskodawcy. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. G. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie obu decyzji, zobowiązanie organów do ponownego rozpatrzenia jego wniosku ze wskazaniem, aby wypłata zasiłku za miesiąc maj 2004 r. była wypłacona w wysokości minimum socjalnego, jednak nie mniej niż [...] zł. Skarżący wskazał na przekroczenie granic uznania administracyjnego przy ocenie wysokości przyznanego mu zasiłku celowego oraz na naruszenie szeregu przepisów w tym : ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Podnosił, że przyznana kwota [...] zł na przeżycie przez okres jednego miesiąca nie realizuje prawa do zabezpieczenia społecznego dla obywateli, którzy pozostają w ubóstwie nie własnej woli. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. przyznająca G. K. zasiłek celowy w wysokości [...] zł. za miesiąc maj 2004 r. z przeznaczeniem na żywność i leki. Na wstępie należy wskazać, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.). Zgodnie z art.2 powyższej ustawy celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie przezwyciężyć, wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Z akt administracyjnych wynika, że G. K. wystąpił w dniu [...] kwietnia 2004 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o przyznanie mu zasiłku okresowego lub celowego na zakup: żywności, leków środków czystości, uregulowanie kosztów opłat mieszkaniowych i innych niezbędnych wydatków. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. uznając, że wnioskodawca nie posiada żadnego dochodu a jedynym źródłem jego utrzymania są świadczenia, które systematycznie otrzymuje z ośrodka pomocy społecznej stwierdził, że zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie mu pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł. Należy uznać, że organ dokonał słusznej oceny, iż skarżący należy do osób uprawnionych do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena decyzji organów orzekających w sprawie pod względem wysokości przyznanego zasiłku. Stosownie do art.39 ust.1 i 2 powyższej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć ma względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osoby będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego aczkolwiek ma charakter uznaniowy, to nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art.3 ust.3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu zasiłku celowego wskazał możliwości i środki finansowe na zasiłki celowe, jakimi dysponował w maju 2004 r. Podano, że budżet na zasiłki celowe, wynosił w maju 2004 r. kwotę 7.500 zł., zaś z wnioskiem o pomoc na zasiłki celowe wystąpiło 66 osób. Poza tym, na terenie działania ośrodka mieszka wiele osób, w tym również całych rodzin, które z uwagi na swoją sytuację materialną kwalifikują się do tej formy pomocy. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzje obu organów wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy a o wysokości przyznanego skarżącemu świadczenia decydowała nie tylko jego sytuacja życiowa, lecz także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Zarzuty skargi naruszenia przez organy orzekające w sprawie, wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, są całkowicie bezzasadne. Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej z Konstytucją. Stosownie bowiem do art. 193 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 78, poz.483) każdy sąd może przedstawić pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania powyższego przepisu, albowiem nie występuje zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, od którego mogłoby zależeć rozstrzygnięcie sprawy. Należy w tym miejscu wskazać, że argumentacja skarżącego w tym zakresie wynika z jego przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają mu zapewnić zasadnicze potrzeby życiowe i być głównym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Sąd nie uwzględnił także wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego - ze względu na jego niecelowość. W świetle powyższego Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej z urzędu znajduje uzasadnienie w par.18 ust.1 pkt.1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).