I OSK 1204/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-08-06

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Joanna Banasiewicz, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkiem nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych w dniu rozpoczęcia stażu, czy w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu?
Ratio decidendi
Warunkiem nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych na dzień złożenia wniosku o nadanie tego stopnia, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Przepisy ustawy Karta Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez organy decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu, a jedynie określają warunki nadania stopnia awansu zawodowego, które powinny być spełnione w momencie składania wniosku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego D. W.-Z. przez Prezydenta W. i D. Kuratora Oświaty. Organa uznały, że skarżąca nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych w trakcie odbywania stażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił te decyzje, uznając, że kwalifikacje należy oceniać na dzień złożenia wniosku. Kurator Oświaty wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Kuratora Oświaty od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 597/06 w sprawie ze skargi D. W.- Z. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 597/06, po rozpoznaniu skargi D. W.-Z., uchylił zaskarżoną decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...], nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą, wydane w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 9b ust. 1, art. 9 ust. 1 oraz art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.), odmówił D. W.-Z. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Od powyższej decyzji D. W.-Z. złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanego stopnia awansu zawodowego. Wskazała, że nie zgadza się z zarzutem, iż nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, a tym samym wymogów jej art. 9b ust. 1. Po rozpatrzeniu odwołania D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 2, art. 9b ust. 1 oraz art. 3 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, iż w myśl art. 9d ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciel kontraktowy rozpoczyna staż, na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły, z początkiem roku szkolnego. Przepisy Karty Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez jakikolwiek organ decyzji o dopuszczeniu o rozpoczęcia stażu albo decyzji odmawiającej dopuszczenia do rozpoczęcia stażu. W sytuacji, gdy nauczyciel nie spełnia warunków do nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego dyrektor szkoły lub właściwy organ wydaje decyzję o odmowie nadania tego stopnia, zaś poprawność takiego rozumowania potwierdza wyrok NSA z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 336/02. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu D. W.-Z. wniosła o jej uchylenie i przyznanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą stwierdził, iż w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 56, poz. 357 ze zm.) stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Z kolei art. 9b ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Po spełnieniu warunków określonych przepisami powołanej ustawy, stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę (pkt 2 ust. 4 art. 9b Karty Nauczyciela). Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, czy w świetle art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, nauczyciel ubiegający się o nadanie stopnia awansu zawodowego winien spełniać stosowne wymagania kwalifikacyjne w dniu rozpoczęcia stażu, czy też w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu. Dokonana przez Sąd analiza akt wskazuje, że D. W.-Z. w dniach od 1 września 2002 r. do 31 maja 2005 r. odbyła staż w Gimnazjum Nr [...] we W., po którego ukończeniu, w dniu 4 lipca 2005 r., złożyła wniosek o wszczęcie postępowania na stopień nauczyciela mianowanego. W jego wyniku Prezydent W. w dniu [...] marca 2006 r. stwierdził, iż skarżąca w trakcie realizacji wyżej wskazanego stażu nie spełniała niezbędnych wymagań kwalifikacyjnych i odmówił nadania jej wnioskowanego stopnia awansu zawodowego. Z akt sprawy wynika także, iż D. W.-Z. legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we W. w zakresie projektowania architektury wnętrz z dnia 18 stycznia 1989 r. Nr 1438, Świadectwem Ukończenia Studium Pedagogicznego dla nauczycieli z wyższym wykształceniem z dnia 14 czerwca 1991 r. Nr [...] oraz świadectwem ukończenia Studiów Podyplomowych na Akademii Sztuk Pięknych w zakresie "Sztuka zintegrowana, plastyka, muzyka" z dnia 5 marca 2005 r., uzyskanym w trakcie odbywania stażu. Skarżąca posiada również dokument potwierdzający uznanie ukończonego kierunku studiów w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych we W. za zbliżony z nauczanym przedmiotem, tj. plastyką, wydany przez Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] we W. z dnia [...] września 1999 r. Organy potwierdzają też fakt uznania przez D. Kuratora Oświaty w dniu 16 października 2003 r. ukończonych przez nią studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem w gimnazjum, tj. techniką, jednakże w aktach sprawy brak jest takiego dokumentu. Natomiast z pisma D. Kuratora Oświaty z dnia 15 października 2003 r. wynika, że ukończone przez skarżącą wyższe studia magisterskie nie zostały uznane za zbliżone do nauczania sztuki w gimnazjum. W trakcie odbywania stażu skarżąca była zatrudniona na stanowisku nauczyciela w następującym zakresie: w roku szkolnym 2002/2003 – 14/18 etatu – sztuka, 5/18 etatu – technika; w roku szkolnym 2003/2004 – 13/18 etatu – sztuka, 6/18 etatu – technika; zaś w roku szkolnym 2004/2005 – 12/18 etatu – sztuka, 10/18 etatu – technika. W związku z powyższym stanem faktycznym, organy orzekające w sprawie uznały, że skarżąca nie mogła rozpocząć odbywania stażu, gdyż nie posiadała kwalifikacji niezbędnych do nauczania przedmiotu sztuka. Tymczasem Sąd pierwszej instancji dokonując wykładni przepisu art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela uznał, że w jego świetle ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych winna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku, nie zaś na dzień rozpoczęcia przez niego stażu. Biorąc pod uwagę brzmienie tego przepisu, nie można założyć, iż nauczyciel ubiegający się o ten awans powinien spełniać odpowiednie wymagania kwalifikacyjne w dniu rozpoczęcia stażu. W przypadku takim jak rozważany, gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie posiadane przez niego kwalifikacje nie odpowiadały kwalifikacjom określonym w przepisach prawa, zaś w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego te wymagania spełniał, brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, aby nałożyć na niego obowiązek odbycia kolejnego stażu. Taki pogląd prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 103/06. twierdząc, że konieczne, jest odrębne traktowanie przesłanek umożliwiających zatrudnienie danej osoby na stanowisku nauczyciela (bo te określa co do zasady przepis art. 9 Karty Nauczyciela), od przesłanek nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, o których jest mowa w przepisach rozdziału 3a (tj. art. 9a i n.) Karty Nauczyciela i stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznający niniejszą sprawę. Skoro D. W.-Z. uzyskała niezbędne kwalifikacje pozwalające na uzyskanie stopnia awansu zawodowego przed dniem złożenia wniosku w tym przedmiocie, tj. w dniu 5 marca 2005 r., w oparciu o wyżej wskazaną interpretację przepisu art. 9b ust. 1, kwestionowane rozstrzygnięcie nie może się ostać. Zdaniem Sądu pierwszej instancji dokonana przez organy interpretacja przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie jest błędna, a tym samym, wydane w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzje nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylono zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. Kurator Oświaty, zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię, iż ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych winna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu, a przez to także naruszenia art. 10 ust. 2, 3, 7, 9 i 10 w zw. z treścią rozdz. 3a Karty Nauczyciela, szczególnie zaś wyróżniając art. 10 ust. 8 Karty Nauczyciela, art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239) mającego również zastosowanie w niniejszej sprawie, szczególnie przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98 poz. 433), z uwzględnieniem jednak i pozostałych treści rozporządzenia ustalającego kwalifikacje nauczycielskie z szkołach, przedszkolach i placówkach typów tam określonych poprzez nie uwzględnienie i pominięcie w rozważaniach wyżej wskazanych przepisów, stanowiących zwarty system norm prawnych regulujących warunki zdobywania stopni awansu zawodowego. Wskazując na powyższe Kurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę skarżonego wyroku w całości i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] oraz decyzji D. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca zarzuciła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wywiódł swoje orzeczenie z wąsko interpretowanego jednego tylko przepisu art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, powołując się przy tym na jeden, nie mniej oszczędny w motywach wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2006 r. Zdaniem zaś strony skarżącej rozstrzygnięcie w przedmiocie niniejszego sporu winno zapaść z uwzględnieniem zasady prymatu wykładni gramatycznej i aksjomatu racjonalnego ustawodawcy, a więc nie może być wywiedzione wyłącznie ze wskazanego wyrokiem jednego przepisu , wypreparowanego z całości, obowiązującego w zakresie kwalifikacji nauczycielskich, systemu prawnego. System ten bowiem pomieszcza zazębiające się i wzajemnie uzupełniające regulacje, które analizowane tylko łącznie i przy zastosowaniu techniki wykładni funkcjonalnej, umożliwiają prawidłowe zinterpretowanie, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, stanu prawnego. Dlatego, zdaniem strony, zasadne było wyspecyfikowanie w petitum skargi kasacyjnej wszystkich nieuwzględnionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny norm prawnych i sformułowanie zarzutu, iż przyczyną wadliwości wyroku stało się rozpoznanie sprawy z ich pominięciem. Sąd nie objął swoimi ustaleniami skutków dokonanej 18 lutego 2000 r. nowelizacji Karty Nauczyciela, ustawa ta przez nadanie zupełnie nowego brzmienia art. 10 przyjęła, co jest kwestią dla niniejszego sporu najistotniejszą, iż począwszy od stopnia nauczyciela stażysty warunkiem nawiązania stosunku pracy jest spełnianie przez zatrudnianą osobę wymogów w zakresie kwalifikacji, określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1a poprzez odesłanie zawarte w art. 9 ust. 2 do zasad dookreślonych i uszczegółowionych w przepisach wykonawczych. Nadawanie zdefiniowanych wspomnianą nowelizacją kolejnych stopni awansu zawodowego stało się możliwe tylko jako skutek spełnienia trzech warunków łącznie, a zatem: posiadania rodzaju i poziomu wykształcenia odpowiedniego dla typu szkoły oraz kwalifikacji szczególnych oraz odbycie stażu z wymogiem przestrzegania opisanej w rozdziale 3a Karty Nauczyciela chronologii poszczególnych czynności nawet wówczas, gdy konkretny przepis przewiduje wyjątki. A mowa tu nie tyle i nie tylko o skracaniu okresu stażu z art. 9c, ust. 1 pkt 2, ale o wyjątku dużo istotniejszym – pomieszczonym w art. 7 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw. Powołując się na powyższą argumentację wywodzoną z całego systemu obowiązujących przepisów strona skarżąca zarzuciła, że wyrok WSA zdefiniował nowy, prawnie nie skodyfikowany wyjątek od zasady zatrudniania w szkole tylko tych osób, które dysponują stosownymi kwalifikacjami. Obok nauczycieli którzy 6 kwietnia 2000 r. zatrudnieni byli w szkole i w tej dacie nie posiadali stosownych kwalifikacji, którzy na mocy art. 7 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw mogli je uzupełnić do sierpnia 2006 r. (z uwzględnieniem późniejszego przesunięcia tego terminu) oraz osób także nie posiadających kwalifikacji, ale które wolno zatrudnić za zgodą kuratora oświaty stosownie do art. 10 ust. 9 KN i art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Przyjęcie za prawidłową argumentacji WSA doprowadziłoby do nierównego traktowania nauczycieli zatrudnionych w szkołach bez wymaganych kwalifikacji. Jedni świadczący pracę, zgodnie z przepisami – za zgodą kuratora na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela i art. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty nie mogą prowadzić stażu i tylko wynagrodzenie otrzymują jak nauczyciele stażyści lub kontraktowi, a inni, wg nowej kategorii powstałej wskutek skarżonego wyroku, mają mieć pełnię praw wynikających z rozdziału 3a Karty Nauczyciela, łącznie z przepisami płacowymi. Zdaniem strony skarżącej, konsekwencją i potwierdzeniem faktu, iż ustawodawca przewidział możliwość wyjątków, jest reguła stałości i niezmienności następstwa czasowego kolejnych czynności związanych z trybem uzyskiwania stopnia awansu zawodowego. Potwierdzeniem prawidłowość tego rozumowania jest § 3 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia MENiS z 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 70, poz. 825). Dla uzupełnienia podstawowej argumentacji formalno-prawnej przywołano też zakres pojęcia "stażu", który został w Wydawnictwie Naukowym PWN Uniwersalny słownik języka polskiego zdefiniowany jako: "praktyczna nauka zawodu w jakiejś instytucji przez absolwentów szkoły lub studiów, czasem stanowiąca okres pracy; też czas nauki". Także według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego, pod red. Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r. staż to czas w którym trwało czyjeś zdobywanie doświadczenia w jakimś zakresie .Przy czym, zgodnie ze wskazaniem tegoż słownika: "absolwent to osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs". Definicje te wkomponowują się w zakres przedmiotowy cytowanego wyżej rozporządzenia MENiS z 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 70, poz. 824) i Karty Nauczyciela z art. 9a ust. 1.1, art. 9c ust. 1, 2, 4, 5, 6, art. 9d ust. 1-5 ze szczególnym uwzględnieniem zapisu art. 10 ust. 8 Karty Nauczyciela. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono, by występowały przesłanki nieważności, enumeratywnie wskazane w § 2 powołanego artykułu należało ograniczyć postępowanie do ram wyznaczonych podstawami wniesionej skargi kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu naruszenie prawa materialnego – art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię, iż ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych winna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 oraz – stosownie do pkt 3 – w przypadku nauczyciela mianowanego – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonując wykładni powyższego przepisu uznał – podzielając pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 103/06 (Lex 269987), że w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych winna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku, nie zaś na dzień rozpoczęcia przez niego stażu. W uzasadnieniu powołanego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł m.in., że przepisy ustawy Karta Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez jakiekolwiek organy decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu, a jedynym warunkiem jego rozpoczęcia jest złożenie przez nauczyciela wniosku skierowanego do dyrektora szkoły, który w istocie stanowi zawiadomienie o jego rozpoczęciu. Warunki określone w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczą nadania stopnia awansu zawodowego, a nie rozpoczęcia stażu. Przepis ten nie określa również kolejności, w jakiej przesłanki w nim wskazane powinny być spełnione. Rozważania te prowadzą do wniosku, że w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Za taką wykładnią tego przepisu przemawiają względy celowościowe. W sytuacji, gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie kierunek ukończonych przez niego studiów nie zgadzał się z nauczanym przedmiotem, lecz w dniu złożenia wniosku o nadania stopnia awansu zawodowego spełnił wymagania kwalifikacyjne, to brak jest uzasadnienia do nałożenia na niego obowiązku odbycia kolejnego stażu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela powyższą wykładnię, co powoduje, że należało uznać, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się do obszernej argumentacji prawnej zawartej w skardze kasacyjnej przede wszystkim zauważyć należy, że nie uwzględnia ona, iż nowelizacja Karty Nauczyciela dokonana ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw – do której odwołuje się autor skargi – wprowadziła nowy system awansu zawodowego nauczycieli, który wyraźnie oddalił kwestię formy nawiązania stosunku pracy od problematyki nadawania stopni awansu zawodowego. Konsekwencją wprowadzonych zmian jest konieczność odrębnego traktowania przesłanek umożliwiających zatrudnienie danej osoby na stanowisku nauczyciela, które określa art. 9 Karty Nauczyciela i odpowiednie przepisy wykonawcze od przesłanek nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, o których mowa w przepisach rozdziału 3a Karty Nauczyciela zatytułowanego "Awans zawodowy nauczycieli" (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 103/06). Dlatego też nie można zgodzić się z poglądem, że jeżeli zatrudnienie nauczyciela nastąpiło z naruszeniem regulujących te kwestie przepisów, to jedynie z tego powodu, mimo że odbył on staż i że w dacie wystąpienia z wnioskiem o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego spełniał wymagania kwalifikacyjne winien być pozbawiony możliwości awansu zawodowego, do czego sprowadza się przyjęta w skardze kasacyjnej wykładnia art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. Mając powyższe na uwadze należało skargę kasacyjną jako niemającą uzasadnionych podstaw oddalić w oparciu o art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło