III SA/Łd 195/06

WyrokWSA w Łodzi2006-09-19

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prawidłowo odmówił stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu, mimo udokumentowanej 35-letniej pracy w warunkach narażenia na hałas, opierając się na opiniach wskazujących na pozazawodową etiologię schorzenia, podczas gdy istnieją wątpliwości co do kompletności i prawidłowości zebranego materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego stanu zdrowia skarżącego w okresie narażenia na hałas?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy inspekcji sanitarnej naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego. W szczególności, organy nie wykazały w sposób dostateczny, że mimo narażenia na hałas, uszkodzenie słuchu skarżącego miało wyłącznie pozazawodową etiologię, pomijając istotne dowody dotyczące stanu zdrowia skarżącego w okresie pracy zawodowej.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu, wskazując na 35-letnią pracę w warunkach ponadnormatywnego hałasu. Organy inspekcji sanitarnej odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na opiniach lekarskich wskazujących na pozazawodową etiologię schorzenia (zmiany naczyniowe, toksyczne w przebiegu chorób ogólnoustrojowych). Skarżący zarzucił organom dowolność interpretacji i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, podnosząc, że poważne uszkodzenie słuchu stwierdzono u niego już w 1997 r., a choroby ogólnoustrojowe zdiagnozowano później. Skarga została wniesiona po utrzymaniu w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. i zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz Z. K. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz Z. K. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. III SA/Łd 195/06 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z 1985 r., Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz.1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], Nr [...], mocą której nie uznano stwierdzonego u Z. K. schorzenia narządu słuchu za chorobę zawodową - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie sygn. akt 3 II SA/Łd 751/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Nr [...] Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Ł.-P. w przedmiocie odmowy stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia Sądu podniesiono zarzuty dotyczące oparcia obu uchylonych decyzji na mało wyczerpujących i bardzo lakonicznych opiniach jednostek medycznych orzekających w sprawie choroby zawodowej tj. Instytutów Medycyny Pracy w Ł. i w S. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji naruszyły dyspozycję art. 7, 77 § 1 k.p.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd polecił uzupełnić opinię lekarską co do rozpoznania choroby narządu słuchu w sposób wyczerpujący. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy Z. K. został poddany ponownym badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. i Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Jak wynika z orzeczeń lekarskich badających Z. K. jednostek orzeczniczych, przyczyny "głębokiego niedosłuchu ucha prawego graniczącego z głuchotą" i "odbiorczego ubytku słuchu typu pozaślimakowego ucha lewego znacznego stopnia" posiadają etiologie pozazawodową. WOMP w Ł. we wnioskach orzeczenia stwierdził, że obraz kliniczny ubytku słuchu u badanego nie jest typowy dla przewlekłego urazu akustycznego, dlatego brak jest merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, natomiast za przyczynę istniejącego ubytku słuchu należy przyjąć zmiany naczyniowe i toksyczne w narządzie słuchu w przebiegu schorzeń ogólnoustrojowych wynikających z przewlekłego kłębkowego zapalenia nerek. Ustalenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. rozpoznającego sprawę w trybie odwoławczym pokrywały się z ustaleniami WOMP w Ł. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego uzyskano również opinię uzupełniającą z Instytutu Medycyny Pracy w S., który badał Z. K. w 1999 roku, potwierdzającą poprzednią diagnozę, że rodzaj stwierdzonego ubytku słuchu nie jest typowy dla obrazu klinicznego uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem i nie daje merytorycznych podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. Takie stanowisko zaprezentował również Instytut Medycyny Pracy w Ł., który w opinii uzupełniającej, podkreślił, że rodzaj ubytku słuchu u skarżącego, jego wielkość, postępująca progresja od chwili zakończenia pracy zawodowej jak i przyczyny powstania niedosłuchu (schorzenia ogólnoustrojowe) wskazują na pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu u Z. K. Organ odwoławczy nie uwzględnił również wniosku skarżącego o powołanie biegłych lekarzy sadowych, wskazując ,iż obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. precyzyjnie określają jednostki orzecznicze uprawnione do przeprowadzania badań w sprawie chorób zawodowych i skarżący był diagnozowany właśnie w tych placówkach. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wskazał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w szczególności § 1 ust. 1 w wym. rozporządzenia. W świetle tego przepisu za chorobę zawodową uważa się schorzenie określone w załączniku do tego rozporządzenia, jeżeli było ono spowodowane wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jego powstanie. Organ odwoławczy wyjaśnił, potwierdzając ustalenia organu I instancji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje niezbicie, że została udokumentowana 35-letnia praca Z. K. z narażeniem na hałas, ale nie jest to wystarczający warunek uznania choroby zawodowej. W przypadku skarżącego jednostki orzecznicze stwierdziły, że dolegliwości występujące u Z. K. nie wykazują cech klinicznego obrazu zmian chorobowych jakie charakteryzują uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem w środowisku pracy i wskazane zostało, że ich etiologia jest pozazawodowa. Organ orzekający podkreślił, że inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli upoważnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały choroby zawodowej i wskazują na pozazawodowe przyczyny stwierdzenia schorzenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. K. podważając zasadność wydanych decyzji podkreślał fakt 35-letniej pracy w ponadnormatywnym hałasie. Zarzucił wydanym decyzjom dowolność interpretacji przyczyn powstania u niego niedosłuchu, poprzez powoływanie się na występujące u niego choroby kłębkowego zapalenia nerek i niedokrwiennej choroby serca, w sytuacji, gdy do zachorowania na powyższe schorzenia doszło dopiero w 1999 roku, a głęboki niedosłuch stwierdzono u skarżącego już w 1997 roku. W skardze Z. K. opisał przebieg wykonywanych badań, wskazując na nieprawidłowości ich przeprowadzenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 – dalej p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na wstępie rozważań należy podkreślić , że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, który w wyroku z dnia 21 stycznia 2003 roku sygn. akt II SA/Łd 751/99 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. Nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Ł.-P. Nr [...] z [...] w przedmiocie odmowy uznania u Z. K. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. W wyroku tym Sąd podniósł zarzuty dotyczące oparcia obu uchylonych decyzji na mało wyczerpujących i bardzo lakonicznych opiniach jednostek medycznych orzekających w sprawie choroby zawodowej tj. Instytutów Medycyny Pracy w Ł. i w S. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji naruszyły dyspozycję art. 7, 77 § 1 k.p.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd polecił uzupełnić opinię lekarską co do rozpoznania choroby narządu słuchu w sposób wyczerpujący, uwzględniający wszystkie okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W wyroku tym Sąd powołując się na stanowisko wyrażone przez NSA w orzeczeniu z dnia 5 listopada 1998r. w sprawie sygn. akt I SA 1200/98 podkreślił, że "Każde uszkodzenie słuchu przekraczające fizjologiczne uszkodzenie słuchu związane ze starzeniem się organu słuchu jest choroba zawodową , jeżeli wywołane jest hałasem występującym w środowisku pracy". Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy inspekcji sanitarnej naruszyły art. 7, ,77§ 1 i 80 kpa i nie poczyniły pełnych ustaleń faktycznych, które jednoznacznie uzasadniałyby stanowisko organów stwierdzających brak podstaw do uznania u Z. K. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 55 poz. 294 ze. zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz. 1115). W świetle § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984roku – II PRN 9/84 wskazał, na konstrukcję § 1 powołanego wyżej rozporządzenia, przemawiającą za istnieniem domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami pracy, w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie. W utrwalonym, na gruncie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., orzecznictwie NSA, domniemanie prawne wyprowadzone z § 1 cyt. rozporządzenia ma charakter wzruszalny i może być obalone dowodem przeciwnym, jeżeli zostanie wykazane, mimo wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, że została ona spowodowana przyczynami pozazawodowymi lub że warunki szkodliwe nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, domniemanie to nie zostało obalone. Niewątpliwe między stronami są ustalenia dotyczące 35-letniej pracy skarżącego w warunkach narażenie na ponadnormatywny hałas. Spór dotyczy wpływu hałasu występującego w środowisku pracy na uszkodzenie słuchu skarżącego. Opinie jednostek orzeczniczych są w zasadzie jednobrzmiące i stwierdzają pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu u skarżącego, u którego stwierdzono głęboki niedosłuch ucha prawego typu mieszanego (przewodzeniowo-obiorczego) graniczący z głuchotą i odbiorczy ubytek słuchu ucha lewego typu pozaślimakowego znacznego stopnia. W ocenie jednostek badawczych rodzaj stwierdzonego niedosłuchu nie jest typowy dla obrazu klinicznego uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, bowiem powszechnie wiadomo, że hałas uszkadza komórki słuchowe narządu Cortiego zlokalizowane w ślimaku, w konsekwencji prowadzi do trwałego, odbiorczego, symetrycznego ubytku słuchu typu ślimakowego. Jednostki orzecznicze uzasadniając pozazawodową etiologię schorzenia skarżącego wskazują na choroby ogólnoustrojowe, podkreślając, że Z. K. jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną z rozpoznaną choroba niedokrwienną serca, miażdżycą naczyń, nadciśnieniem tętniczym, hypercholesterolemią (opinia IMP znak [...] z dnia [...]). Jednocześnie w tej samej opinii (jak również w orzeczeniu lekarskim [...] z dnia [...]) IMP w Ł. podkreśla, że brak wyników badań lekarskich profilaktycznych, wstępnych, okresowych i końcowych zwłaszcza z ostatniego roku pracy zawodowej udokumentowanych audiogramem uniemożliwia ocenę wpływu hałasu na stan słuchu badanego po upływie 13 lat od zakończenia pracy. Należy również zwrócić uwagę na wnioski wynikające z opinii uzupełniającej IMP w S. z dnia [...] roku znak Nr [...]. Z ich treści wynika, że "ponieważ uszkodzenie słuchu spowodowane działaniem hałasu ma charakterystyczny przebieg dokumentowany wynikami badań audiologicznych , zmiany oceniane jako "nietypowe" lub "niecharakterystyczne" przemawiają za udziałem w powstaniu uszkodzenia słuchu innych pozazawodowych czynników". W ocenie Sądu powyższe opinie są niekonsekwentne i budzą wątpliwości interpretacyjne. Jednostki orzecznicze z jednej strony uzasadniają, że schorzenie skarżącego ma etiologie pozazawodową, a z drugiej strony stwierdzają asekuracyjnie, że brak dokumentacji lekarskiej i upływ czasu uniemożliwiają ocenę wpływu hałasu występującego w środowisku pracy na stan słuchu skarżącego. Słusznie również skarżący podważa wnioski orzeczeń lekarskich zarzucając im dowolność interpretacji. Z akt zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, że zarówno jednostki orzecznicze, jak i organy inspekcji sanitarnej uzasadniając swoje stanowisko o braku etiologii zawodowej schorzenia skarżącego, powołują się na dokumentację lekarską ( dostarczoną przez skarżącego) z lat 1999 – 2004. Tymczasem poważne uszkodzenie słuchu stwierdzono u skarżącego już w 1997r (orzeczenie IMP w Ł. z dnia [...]). Nie jest również prawdą, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji lekarskiej z lat poprzednich, szczególnie audiogramów z ostatnich lat pracy skarżącego. W cytowanej opinii IMP w Ł. z dnia [...] już w pierwszym zdaniu stwierdza się, że w dokumentacji znajduje się audiogram z 17 marca 1989r. z którego wynika, że wówczas ubytek słuchu wynosił 20 DB dla tonów niskich i średnich i 40 dB dla tonów wysokich. Brak jest danych, czy dotyczy to zarówno ucha prawego jak i lewego, nie stwierdza się lokalizacji tego uszkodzenia i nie podaje przyczyn ubytku słuchu u skarżącego w tamtym okresie. Zważywszy, że w utrwalonym orzecznictwie NSA wielkość ubytku słuchu nie miała znaczenia przy stwierdzaniu choroby zawodowej spowodowanej hałasem brak odniesienia do tego audiogramu oznacza niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie. Sąd zauważa również , że w "Zaświadczeniu o stanie zdrowia" z dnia [...] wystawionym przez Zespół Opieki Zdrowotnej Ł.-G., Przychodnia Rejonowa Nr [...], stwierdza się, że pacjent jest pod opieką Poradni Rejonowej Nr [...] od 1975r. W tej sytuacji uzasadnione było wystąpienie do tej Przychodni o udostępnienie dokumentacji lekarskiej i dokonanie jej analizy pod kątem występujących u skarżącego w tamtym okresie schorzeń. Prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, celem podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zakwalifikowania ubytku słuchu do kategorii choroby zawodowej określonej w ww. rozporządzeniu, wymagało bowiem w pierwszej kolejności, by organ dokonał ustaleń w sprawie odnosząc je do okresu, w którym skarżący pracował w narażaniu na hałas. Dopiero bowiem jednoznaczne wykluczenie możliwości powstania u skarżącego uszkodzenia słuchu w tym okresie dawało podstawę do obalenia domniemania prawnego wynikającego z § 1 cyt. rozporządzenia i pozwalało na przyjęcie, że uszkodzenie słuchu u skarżącego powstało z przyczyn pozazawodowych. Powoływanie się na choroby skarżącego udokumentowane w latach 1999-2004 i jego podeszły wiek w sytuacji stwierdzonego ubytku słuchu już w 1989 roku wskazuje z jednej strony na niekompletność materiału dowodowego, a z drugiej na nierozpatrzenie wnikliwe materiału dowodowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W ocenie Sądu niewystarczające było zwrócenie się do skarżącego o przedstawienia całej posiadanej dokumentacji lekarskiej. W postępowaniu administracyjnym to na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Pacjent dostarczył zgodnie z wezwaniem dokumentację lekarską jaką posiadał. Z dokumentacji tej wynikały jednak okoliczności wymagające wyjaśnienia i przeanalizowania, jak chociażby ustalenie jakie choroby leczył skarżący w Poradni Rejonowej Nr [...], której pacjentem jest od 1975 roku, jakie przyjmował leki i czy mogło to mieć decydujący wpływ na uszkodzenie słuchu. W tej sytuacji organ działając zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 i 77 § 1, zobowiązany był do dotarcia do tej dokumentacji i jej udostępnienia jednostkom orzeczniczym. W świetle § 7 ust. 4 cyt. rozporządzenia jednostki organizacyjne wymienione w ust. 1-3 wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych (...) i dokumentacji lekarskiej. Zgodnie zaś z § 10 ust. 1 inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Ocena obu tych elementów – przy prawidłowym zastosowaniu normy prawnej – musi prowadzić do jedynie słusznego wniosku, który organ konkretyzuje w wydanej decyzji. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim. Godzi się jednak w tym miejscu podnieść, że w orzecznictwie NSA i obecnie WSA jednocześnie wielokrotnie podkreślano, że choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Rolą lekarza jest natomiast stwierdzenie stanu chorobowego i jego faktycznych przyczyn. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto stanowisko, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Jednocześnie należy podkreślić, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982r. – III SA 372/82; ONSA z 1982r. z. 1, poz. 33). W przedmiotowej sprawie jak wykazano wyżej nie ustalono wpływu ponadnormatywnego hałasu podczas 35 letniej pracy skarżącego na stan jego słuchu. Wskazując na przyczyny niedosłuchu (schorzenia ogólnoustrojowe) wykorzystano dokumentację lekarską z lat 1999-2004 pomijając istotny w sprawie fakt wcześniejszego stwierdzenia niedosłuchu u skarżącego w roku 1989. Nie wskazano przyczyn ubytku słuchu skarżącego już w okresie jego zatrudnienie tj. 1989r. i nie przedstawiono dowodów , że mimo zatrudnienia w warunkach narażających na hałas już w tamtym okresie skarżący cierpiał na inne dolegliwości skutkujące niewątpliwie uszkodzeniem słuchu. Należy podnieść, że argumentacja jednostek orzeczniczych braku stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego w całości opiera się na przesłankach, które w sposób czytelny i jednoznaczny charakteryzują uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz.1115). Tymczasem w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA, na gruncie przepisów rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 roku, jak stwierdził to już NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2003 roku w przedmiotowej sprawie, " Każde uszkodzenie słuchu przekraczające fizjologiczne uszkodzenie słuchu związane ze starzeniem się organu słuchu jest choroba zawodową, jeżeli wywołane jest hałasem występującym w środowisku pracy" i korespondujące z tym stanowisko, że obalenie domniemania prawnego z § 1 obowiązującego w sprawie rozporządzenia, przy bezspornej pracy wykonywanej w warunkach narażenia na hałas, polega na wskazaniu pozazawodowych przyczyn powodujących chorobę lub wykazaniu, że warunki szkodliwe nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia. Powoływanie się jednak w decyzji odmownej na udokumentowane przyczyny zaistniałe już w czasie, gdy u skarżącego występowało uszkodzenie słuchu, wobec zaniechania zgromadzenia i przeanalizowania dokumentacji lekarskiej z okresu pracy zawodowej skarżącego w środowisku pracy narażającym na powstanie choroby zawodowej, stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Stwierdzenie braku podstaw istnienia choroby zawodowej, mimo niepełnego materiału dowodowego, z którego jednakże wynikało, że skarżący wykonywał pracę w warunkach narażenia na hałas przekraczający dopuszczalne normy skutkuje uwzględnieniem skargi. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ rozważy wszystkie elementy stanu faktycznego istotne w sprawie (omówione wyżej) w kontekście § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), zgodnie z dyrektywą art. 7, 77 kpa, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji podobnie jak w decyzji organu I instancji stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, z naruszeniem obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 cytowanej ustawy. Mając na uwadze treść art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło