I SA/Wa 1899/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Protokolant Agnieszka Dauter po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Miasta I. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę. I SA/Wa 1899/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy wiejskiej I., uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] o przekazaniu nieodpłatnie gminie miejskiej I. nieruchomości stanowiącej ujęcie wody w T. a oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] oraz odmowie przekazania mienia składającego się z tych działek na rzecz gminy wiejskiej I., i orzekła merytorycznie o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa komunalizacyjna) przez gminę miejską I. prawa własności składników gruntowych nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Komisja odmówiła ponadto przekazania w trybie art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy komunalizacyjnej gminie miejskiej I. powołanych nieruchomości. W pkt 3 decyzji Komisja stwierdziła nabycie w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej przedmiotowych nieruchomości przez gminę wiejską I., ponadto w pkt 4 decyzji odmówiono stwierdzenia nabycia jak i przekazania zarówno gminie miejskiej I. jak i gminie wiejskiej I. prawa własności obiektów i urządzeń wodnych znajdujących się na działkach nr [...],nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawiając stan faktyczny Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, obydwie gminy od kilkunastu lat domagały się uzyskania prawa do przedmiotowego mienia, przy czym w pierwszej kolejności domagały się wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa składników mienia państwowego pozostałego po podziale byłego Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w B.. Natomiast Wojewoda [...] w ogóle pominął tą okoliczność i nie rozpatrzył wniosków obu gmin właśnie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Zdaniem Komisji jest to wystarczający powód do uchylenia decyzji. Ponadto w trybie zarówno art., 5 ust. 1 pkt 1 jak i art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej można skutecznie skomunalizować wyłącznie mienie ogólnonarodowe, a ponieważ na działach objętych decyzją znajdują się obiekty służąc do doprowadzania wody, to nie stanowiąc z mocy art. 49 Kc części składowych gruntu i nie będąc mieniem państwowym lecz mieniem zakładu doprowadzającego wodę, naniesienia te nie mogły podlegać skomunalizowaniu. Komisja wskazała ponadto, że same składniki gruntowe są podzielne, dlatego też nie może mieć zastosowania w sprawie art. 6 ustawy komunalizacyjnej. Rozważając natomiast dopuszczalność skomunalizowania mienia położonego na obszarze innej gminy należy wskazać, że w wyniku dwu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w tym przedmiocie: z dnia 9 grudnia 1992 r. W 13/91 (Dz. U. z 1992 r., Nr 97, poz. 468) oraz z dnia 14 listopada 2000 r. K 7/2000 (OTK 2001 nr 7 poz. 259) ukształtowana została zasada terytorialności skomunalizowania tego rodzaju mienie, a organ jest związany ustalonym przez Trybunał poglądem. Organ powołał pismo Starosty I. z dnia 15 maja 2006 r. z którego wynika, że przedmiotowe działki nie należały w dniu 27 maja 1990 r. do innej niż państwo państwowej osoby prawnej, natomiast znajdowały się one tylko w faktycznym władaniu Miejskiego Przedsiębiorstwa [...]. W konsekwencji jako należące do 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej, a nie wyłączone z komunalizacji, podlega skomunalizowaniu na rzecz gminy, na której terenie się znajduje tj. gminy wiejskiej I. Komisja zaznaczyła ponadto, że nie istnieje prawna możliwość skomunalizowania mienia na współwłasność kilku gmin. Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2006 r. złożyło Miasto I. zarzucając naruszenie art. 7 Kpa, art. 5 ust. 3 i art. 6 ustawy komunalizacyjnej oraz art. 188 i 190 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że mienie objęte wnioskiem komunalizacyjnym nie jest niezbędne dla wykonywania zadań przez Gminę Wiejską I., która posiada własnym system zaopatrzenia w wodę. Całość kosztów związanych z funkcjonowaniem urządzeń położonych na przedmiotowych nieruchomościach ponosi Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w I., natomiast wyrok z dnia 14 listopada 2000 r. dotyczył zgodności art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w ograniczonym zakresie nie związany z niniejszym postępowaniem. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie Sąd w całej rozciągłości podziela pogląd Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skoro obie gminy wnioskowały w pierwszym rzędzie o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, to nie rozpoznanie obu wniosków w tym zakresie przez Wojewodę [...] i automatyczne przejście na art. 5 ust. 3 pkt 2 przesądza o wadliwości decyzji organu pierwszej instancji i konieczności jej uchylenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową. Dlatego prawidłowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa z tego powodu uchyliła decyzję organu pierwszej instancji. Przechodząc do oceny merytorycznego rozstrzygnięcia Komisji zacząć należy od stwierdzenia, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest odwołanie się do treści art. 49 Kodeksu cywilnego (Kc). Przepis ten mówi, że "urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu". Tym samym fakt posadowienia urządzeń wodociągowych nie będących częścią składową przedmiotowej nieruchomości, nie ma żadnego znaczenia dla sytuacji prawnej samych gruntów. Jak słusznie to wywiódł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedmiotowe grunty do dnia 27 maja 1990 r. stanowiły własność państwa, a tylko faktycznie posadowione były na nich wspomniane urządzenia. Potwierdza to pismo Starosty I. z dnia 15 maja 2006 r. Rozpatrując kwestie komunalizacji nieruchomości w oderwaniu od tego co na nich się znajduje, wskazać należy że skoro grunty te jako stanowiące własność Skarbu Państwa i należące wówczas do terenowego organu administracji państwowej, a położone na terenie gminy wiejskiej I., stał się z mocy prawa własnością tej gminy na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Ponadto jak słusznie stwierdził to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy komunalizacji obowiązuje zasada terytorialności, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. (sygn. akt W 13/91; OTK 1992/2/37), stwierdzając w niej, że określenie "gmina właściwa" użyte w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy w odniesieniu do nieruchomości będących w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego oznacza gminę, na obszarze której położone są nieruchomości komunalizowanego przedsiębiorstwa. Co zostało potwierdzone przez Trybunał w wyroku z dnia 14 listopada 2000 r. sygn. K7/00. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenie w tym zakresie prawa poprzez odwołanie się przez organ do powołanych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem Sądu organ miał właśnie obowiązek dokonując wykładni art. 5 ust. 1 sięgnąć do tych dwóch orzeczeń, w szczególności zaś orzeczenie z dnia 9 grudnia 1992 r. ma szerszy zakres co do pojęcia "gmina właściwa" i dotyczy zdaniem Sądu całego art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Natomiast same naniesienia na gruncie wchodzące w skład przedsiębiorstwa doprowadzającego wodę - na mocy art. 49 Kc - nie mogły być ze swej istoty przedmiotem komunalizacji. Tym samym skarga Miasta I. nie mogła zostać uwzględniona. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.