IV SA/Wa 951/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska Asesor WSA Anna Szymańska /spr./ Asesor WSA Aneta Opyrchał Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta W z dnia [...] lipca 2004r. n r[...] , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. K. kwotę 350,00zł (trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2004r. Prezydent W. na podstawie art. 49 ust. 5 i 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 200 lr. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) odstąpił od obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko na etapie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu usługowego, portierni, parkingu, ciągu pieszo - jezdnego oraz uzbrojenia: wodociąg, kanalizacja deszczowa, sanitarna, telefoniczna, gazociąg oraz oświetlenie terenu na działkach nr ew. [...] przy ul. J. w W.. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa inwestycja zgodnie z §3 ust. 1 pkt. 12 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.09.2002r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko, zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których właściwy organ stwierdza obowiązek sporządzenia raportu. Zarówno Biuro Ochrony Środowiska Urzędu W., jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznały zasadność odstąpienia od potrzeby sporządzania raportu. Dysponując informacją inwestora o przedmiotowej inwestycji, organ uznał za celowe orzec o odstąpieniu od tego obowiązku. Wskutek zażalenia wniesionego przez W. K. i I. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2004r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotem orzekania - wobec zarzutów podniesionych w zażaleniach - jest jedynie inwestycja wskazana we wniosku o ustalenie warunków, nie zaś całe budowane osiedle mieszkaniowe oraz sklep. Przy czym jedynie część inwestycji tj. sieć kanalizacyjna i sanitarna mogłaby wymagać sporządzenia raportu. W ocenie Kolegium organ I instancji przeprowadził postępowanie prawidłowo – uzyskał informacje na temat skali przedsięwzięcia oraz ewentualnych oddziaływań i emisji. W konsekwencji zasadnie uznał, iż nie jest konieczne sporządzanie raportu. W skardze do sądu administracyjnego W. K. wniósł o zmianę zaskarżonych postanowień oraz o "nałożenie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko". Skarżący podniósł, iż odstąpienie od wskazanego obowiązku rażąco narusza przepisy ustawy o ochronie środowiska. W jego ocenie przedsięwzięcie będzie niekorzystnie oddziaływać na środowisko, dlatego też organ winien nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia raportu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zarzuty w niej podniesione nie mogły skutkować orzeczeniem, które w niniejszej sprawie zostało wydane. Sąd administracyjny jednakże, stosownie do art. 134§1 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Nie było także możliwe rozstrzygnięcie o treści żądanej przez skarżącego. Sąd administracyjny bowiem stosownie do art. 1 ustawy z dn. 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest realizowana jedynie co do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sąd zatem może jedynie uchylić, bądź stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, nie jest zaś uprawniony, jak wnosił skarżący, do zmiany kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Badając zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie organu I instancji, Sąd uznał, iż naruszają one przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 kpa organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mają także obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.77§l kpa). Ustalenia zarówno co do faktów, jak również dowodów winny znaleźć się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 126 w zw. z art. 107§3 kpa). Przy czym nie jest wystarczające przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, bez jednoczesnych ustaleń, które winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). W niniejszej sprawie podstawa materialna rozstrzygnięcia zawarta jest w ustawie z dn. 27.04.200lr. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Stosownie do art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązek sporządzenia raportu dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek sporządzenia raportu nie wynika z samych przepisów, stwierdza, w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W postanowieniu tym organ jednocześnie określa zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przy czym uwzględnia łącznie kryteria takie jak: charakterystyka przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko, a także ocenia potrzebę sporządzenia takiego raportu. Przede wszystkim zatem organ winien ustalić, a ustalenia te powinny zostać zawarte w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, wszystkie okoliczności faktyczne dotyczące tej inwestycji. Zatem winien znaleźć się w uzasadnieniu taki opis przedsięwzięcia, nie zaś odesłanie do złożonej przez inwestora informacji (art. 49 ust. 3 Prawa ochrony środowiska), z którego wynikałoby, iż planowana inwestycja nie uzasadnia potrzeby sporządzenia raportu. W ocenie Sądu nie można wywodzić z regulacji zawartej w art. 51 ust. 2 ustawy* Prawo ochrony środowiska, iż tylko w postanowieniu pozytywnym tzn. nakładającym obowiązek sporządzenia raportu winny znaleźć się ustalenia dotyczące charakteru przedsięwzięcia. Takie wywody niezbędne są również w postanowieniu odstępującym od obowiązku sporządzenia raportu, bowiem właśnie ocena inwestycji pod kątem m.in. wielkości emisji, usytuowania oraz rodzaju i skali oddziaływania na środowisko spowoduje, iż organ dojdzie do wniosku, że przedsięwzięcie nie wymaga dodatkowej kontroli pod kątem ewentualnego naruszenia przez niego wymogów środowiska. Aby jednak organ mógł zająć stanowisko, zarówno pozytywne, jak i negatywne, musi wcześniej przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mając na względzie kryteria określone w art. 51 ust. 8 pkt.2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ustalenia w tym zakresie winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast wystarczające odesłanie do dokumentów złożonych przez inwestora. Informacje bowiem w nich zawarte i istotne w świetle wymogów art. 51 ust. 8 pkt. 2 powoływanej ustawy, winny zostać ocenione przez organ. Nie może stanowić również o prawidłowym zastosowaniu przepisów postępowania jedynie powołanie się na opinie wydane przez organ ochrony środowiska i inspektora sanitarnego. Przepisy bowiem nakładają na organ wydający postanowienie w przedmiocie sporządzenia raportu obowiązek przeanalizowania inwestycji pod kątem kryteriów szczegółowo wskazanych w normie prawa materialnego. Do rozstrzygnięcia zatem nie jest wystarczające jedynie uzyskanie wymaganych przez przepis opinii. Organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie charakteru inwestycji. Sąd natomiast, nawet dysponując informacją, na którą powołano się w uzasadnieniu, nie jest uprawniony do ustaleń faktycznych. Ustalenia te natomiast mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uznając, iż naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145§1 pkt. lc) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205§2 powołanej wyżej ustawy.