III SA/Gd 342/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w 5 października 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia imiennego uprawnienia diagnosty 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 23 listopada 2005r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego J.T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 23 listopada 2005 r. nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 84 ust.3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o cofnięciu imiennego uprawnienia diagnosty nr [...] wydanego przez Starostę [...] na nazwisko J. T. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w dniu 14 listopada 2005 r. do Starostwa Powiatowego w W. wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 11 lutego 2005 r. wydany w sprawie o sygnaturze [...] wraz z wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 września 2005 r. wydanym w sprawie o sygnaturze [...]. Zgodnie z treścią wyroku karnego J.T. został uznany winnym tego, że pełniąc obowiązki diagnosty przeprowadził badanie techniczne samochodu osobowego i po przeprowadzeniu badań dopuścił ten pojazd do ruchu w stanie bezpośrednim, zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Organ wskazał, iż w/w dopuścił się przestępstwa poświadczenia nieprawdy co do stanu technicznego pojazdu; Sąd orzekł zaś wobec J. T. zakaz wykonywania zawodu diagnosty w zakresie badań technicznych pojazdów na okres 2 lat. W odwołaniu od w/w decyzji J. T. wniósł o jej uchylenie w całości jako wydanej z naruszeniem prawa. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący podniósł, iż mimo wydanego wyroku karnego organ I instancji po raz kolejny wypowiada się w sprawie będącej wcześniej przedmiotem postępowania. Taka zaś praktyka w prawie polskim jest niedopuszczalna. Co więcej, powołana w treści zaskarżonej decyzji podstawa prawna stanowi o przesłankach cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, jeżeli przesłanki te wystąpią w związku z przeprowadzoną kontrolą. Odnośnie odwołującego przeprowadzone kontrole żadnych nieprawidłowości jednak nie wykazały. Decyzją z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż prowadzone przed sądem karnym postępowanie w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, iż J. T. swoim dzianiem wypełnił dyspozycję zarówno pkt 1 jak i pkt 2 art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W świetle tych przepisów starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art.83 b ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem działania bądź wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Stąd też organ I instancji będąc związany wyrokiem sądu karnego prawidłowo cofnął nadane wcześniej uprawnienia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, iż to wyrok sądu a nie przeprowadzona kontrola był podstawą do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty. W sprawie fakt naruszenia przez stronę normy prawnej został ustalony przez sąd karny; starosta jako uprawniony organ otrzymał zaś o tym fakcie stosowną informację. Z uwagi na okoliczność, iż Prawo o ruchu drogowym nie określa w jakiej formie kontrola stacji pojazdów ma być przeprowadzana uznać można za jej wykonywanie także ustosunkowanie się do otrzymanych informacji i ustaleń innych organów. W ten bowiem sposób wyczerpuje się pojęcie prowadzenia stałego nadzoru. W niniejszej sprawie organ I instancji po otrzymaniu odpisu wyroku sądu karnego zareagował więc prawidłowo; wydania zaskarżonej decyzji nie można uznać za przekroczenie jego ustawowych uprawnień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.T. wniósł o uchylenie w całości w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł, iż w toku postępowania dopuszczono się naruszenia art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz wynikającego z art. 2 Konstytucji RP nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ I instancji po uprawomocnieniu się wyroku karnego orzekającego m.in. dwuletni zakaz wykonywania zawodu diagnosty orzekł o cofnięciu uprawnień diagnostycznych powołując się na przeprowadzenie kontroli w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący zwrócił nadto uwagę, iż w przypadku cofnięcia przedmiotowych uprawnień ponowne ich nabycie będzie możliwe po upływie okresu 5 lat licząc od dnia uostatecznienia się decyzji. Tym samym naruszono zagwarantowane Konstytucją RP prawa obywatelskie; skarżący będzie bowiem ponownie, już po wydaniu wyroku karnego dotkliwie ukarany i napiętnowany decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazał na dyspozycję art. 180, 181 i 185 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy. W ich świetle sąd zobligowany jest w przypadku orzeczenia zakazu wykonywania zawodu przesłać odpis wyroku właściwemu organowi administracji rządowej lub samorządowej oraz pracodawcy albo instytucji, w której skazany zajmuje objęte zakazem stanowisko lub wykonuje objęty zakazem zawód. Wskazane instytucje mają zaś obowiązek podjęcia stosownych decyzji i bezzwłocznego zawiadomienia o tym sądu. Stąd też organ I instancji zobligowany był cofnąć uprawnienia diagnosty, a wydana w tej materii decyzja była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej wydanych w wyniku przesłania odpisu prawomocnego wyroku karnego, mocą którego skarżący został uznany za winnego czynu polegającego na tym, że w dniu 28 lutego 2000r. pełniąc obowiązki diagnosty przeprowadził badanie techniczne samochodu osobowego m-ki [...] o nr rej. [...] i po przeprowadzeniu badań dopuścił ten pojazd do ruchu w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym wydając zaświadczenie nr [...] w którym poświadczył nieprawdę co do stanu technicznego pojazdu. Jednocześnie Sąd Rejonowy w G. orzekł wobec niego zakaz wykonywania zawodu diagnosty w zakresie badań technicznych pojazdów na okres 2 lat. Zwrócić należy uwagę, że jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organy wskazały przepis art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze.zm.). W myśl w/w przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 b ust.2 stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania /pkt1/, a także wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami /pkt2/. Zgodnie z art. 83 b ust.1 i 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta, który w ramach wykonywanego nadzoru co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie a/ zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust.3, b/ prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c/ prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zastosowany w sprawie przepis może stanowić podstawę prawną wydania decyzji przez organ administracji, w sytuacji gdy kontroli nie przeprowadził starosta a o nieprawidłowościach, których dopuścił się diagnosta powziął wiadomość z wyroku sądowego. Zdaniem Sądu w tym składzie wykładnia gramatyczna jak i funkcjonalna przepisów obowiązujących w tym przedmiocie nie dopuszcza możliwości cofnięcia diagnoście uprawnień w drodze decyzji, wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku karnego stwierdzającego popełnienie przestępstwa i orzekającego zakaz wykonywania zawodu przez okres w nim wskazany. W ocenie Sądu prawomocny wyrok karny stanowi samodzielną podstawę zakazu wykonywania zawodu przez określony, wskazany w wyroku czas. Natomiast przepisy art. 180 i 181 kodeksu karnego wykonawczego mają zapewnić skuteczność wyroku przez jego niejako "techniczne wykonanie" w miejscu dotychczasowego zatrudnienia bądź prowadzenia działalności przez skazanego. Sformułowanie zawarte w art.185 kodeksu karnego wykonawczego, iż po podjęciu stosownych decyzji pracodawcy lub instytucje wymienione w art. 180 i 181 bezzwłocznie zawiadamiają o tym sąd nadzorujący wykonanie wyroku karnego, "który w razie stwierdzenia nieprawidłowości nakazuje je usunąć" przekonuje, że nie chodzi o decyzję administracyjną spełniającą przesłanki wymienione w art.107 kodeksu postępowania administracyjnego, której podstawę wydania stanowić mógłby przepis art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stwierdzenie przez sąd karny dopuszczenia się przez diagnostę przestępstwa nie zamyka organowi drogi do przeprowadzenia kontroli o której mowa w/w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, a następnie wydania stosownej decyzji. Nie powinno to jednak nastąpić automatycznie bez żadnych czynności kontrolnych albowiem tylko w takim trybie ustawa przewiduje wydanie decyzji pozbawiającej diagnostę uprawnień. Zaprezentowana wykładnia omawianych przepisów zapewnia spójność stanowionego prawa eliminując niedopuszczalny skutek podwójnego karania w identycznym stanie faktycznym. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący z mocy wyroku sądowego nie może wykonywać zawodu diagnosty przez okres 2 lat natomiast po jego upływie może podjąć starania o ponowne uzyskanie uprawnień i jeśli spełni warunki konieczne do ich uzyskania nie będzie przeszkód aby to nastąpiło. Tymczasem wydanie w podanych okolicznościach, dodatkowo decyzji na podstawie art.84 ust 3 uniemożliwia mu zdobycie ponownie uprawnień przez okres co najmniej 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna. Reasumując wszystkie powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 23 listopada 2005 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 209 w/w aktu prawnego. Jednocześnie na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.