II SA/Gd 1248/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M.-K. i M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 6 lutego 2002 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. M.-K. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. M. – K., M. R. i R. R., użytkownicy wieczyści nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...], wystąpili o nieodpłatne nabycie prawa własności tej nieruchomości. Decyzją z dnia 6 lutego 2002 r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił nieodpłatnego nabycia przez M. M. – K., M. R. i R. R. prawa własności nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 825 m² objętej księgą wieczystą KW [...]. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości wskazał, iż nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Nieruchomościami wymienionymi w dekrecie są gospodarstwa rolne oraz działki gruntowe nadane w trybie osadnictwa rolnego na Ziemiach Odzyskanych na mocy dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i Wolnego Miasta Gdańska. Organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość nie została nadana w trybie osadnictwa rolnego, lecz oddana została w użytkowanie wieczyste na podstawie aktu notarialnego z dnia 20 kwietnia 1966 r. - zgodnie z ustawą z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. W związku z powyższym M. M. – K., M. R. i R. R. nie spełniają przesłanek o jakich stanowi art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 lipca 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. M. – K., M. R. i R. R. nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ulicy [...] w latach 1991 – 2000. Organ podał, powołując się na treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, że roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności (współwłasności) nieruchomości przysługuje tym osobom fizycznym, którym zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu 24 października 2001 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonych na obszarach Ziem Odzyskanych oraz byłego Wolnego Miasta Gdańska i które to nieruchomości są zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowią nieruchomości rolne. Ustawodawca do kręgu osób uprawnionych zalicza także następców prawnych osób wymienionych w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy. Następnie organ odwoławczy wywiódł, że organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez stwierdzenie, że ustawodawcy chodziło o nabycie przez osoby uprawnione prawa własności gospodarstw rolnych, nadanych w trybie osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych. Organ odwoławczy podkreślił, iż odwołanie się w art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy do dekretu z dnia 6 września 1951 r. miało na celu jedynie wskazanie zasięgu terytorialnego na jakim ustawa ta ma zastosowanie. Organ wskazał, iż mimo że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe, to jednak sentencja decyzji jest zgodna z prawem. Organ podniósł bowiem, że M. M. – K., M. R. i R. R. są wprawdzie następcami prawnymi osoby, o których stanowi art. 1 ust. 1 ustawy, jednak osoba ta nie była w dniu 24 października 2001 r. użytkownikiem wieczystym gruntu, zaś obie przesłanki z art. 1 ust. 1 ustawy odnoszące się do czasu trwania użytkowania wieczystego muszą być spełnione łącznie, to znaczy osoby fizyczne zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu 24 października 2001 r. muszą być użytkownikami wieczystymi. Na powyższą decyzję skargę wnieśli M. M. – K. i M. R. W uzasadnieniu wskazali, że organ odwoławczy nieświadomie złamał prawo, gdyż zaczerpnął informację z księgi wieczystej obarczonej błędem pisarskim. Po sprostowaniu owego błędu wyciąg z księgi wieczystej potwierdza, że M. M. – K. od 1 lipca 1971 r. była użytkownikiem wieczystym, zaś M. R. od 24 marca 1973 r. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało też dodatkowo, że rozpatrując sprawę oparło się na wypisie z Księgi wieczystej, znajdującym się w aktach sprawy. Skarżący zwrócili się do Sądu Rejonowego w S. o sprostowanie omyłki i takie sprostowanie zostało dokonane już po wydaniu zaskarżonej decyzji, wobec czego brak podstaw do jej uchylenia. Po otrzymaniu wniosku i dowodów w postaci kopii postanowień prostujących omyłkę, Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie i wydało decyzję z dnia 17 września 2003 r. nr [...] . Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Sąd nie podziela poglądu, wyrażonego przez organ w zaskarżonej decyzji, że roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości ( art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości Dz. U. Nr 113, poz.1209 ze zm.) przysługuje tylko wnioskodawcy, który zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001r. był użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości. Dodatkowo w ocenie Kolegium tylko następca prawny wyżej określonych osób, który nabył użytkowanie wieczyste po dniu 24 października 2001 r., będzie mógł wystąpić z wnioskiem o nieodpłatne nabycie własności nieruchomości, ponieważ w obu datach musi być zachowana tożsamość osoby fizycznej, będącej poprzednikiem prawnym wnioskodawcy. W ten sposób z kręgu podmiotów uprawnionych zgodnie z cytowanym przepisem wyłączono osoby, które stały się wieczystymi użytkownikami przed datą wejścia w życie cytowanej ustawy. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej nie podziela tego poglądu organu odwoławczego, dotyczącego podmiotowego zakresu stosowania art. 1 ust. 1 analizowanej ustawy. Nie można przyjąć takiej interpretacji art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., która dawałaby podstawę do stwierdzenia, że zamiarem ustawodawcy było wyłączenie z kręgu podmiotów uprawnionych do przekształcenia osób, które w okresie między dniem 26 maja 1990 r. a 24 października 2001 r. lub po tej dacie nabyły w drodze kupna lub dziedziczenia prawo użytkowania wieczystego. W aktach znajduje się odpis z KW nr [...], z której wynika, że jest ona prowadzona dla nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...]. Wieczystymi użytkownikami nieruchomości są M. M.-K., M. R. oraz R. R. Zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 k.p.a., dotyczy obowiązku nałożonego na organy administracji publicznej podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organy obu instancji temu obowiązkowi nie sprostały. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy nie ustaliły, w jaki sposób R. R. stał się współużytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...]. Nie można tej okoliczności także stwierdzić na podstawie akt postępowania, które toczyło się na skutek wniosku z dnia 5 sierpnia 2003 r. o wznowienie postępowania złożonego przez M. M.-K., M. R. i R. R.. W postępowaniu tym, zakończonym wydaniem decyzji z dnia 17 września 2003 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji SKO z dnia 1 lipca 2003 r. nr [...] , bowiem w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej ustalono, że M. M.-K. oraz M. R. byli użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu 24 października 2001 r. Natomiast w przypadku R. R. organ wskazał tylko, że prawo użytkowania nabył on w 1991 r. Nadmienić należy, że z uzasadnienia zaskarżonej skargą w niniejszym postępowaniu decyzji organu odwoławczego nie sposób wywieść jakiegokolwiek wiążącego wniosku, czyim następcą prawnym w ocenie organu są skarżący, bowiem dane personalne tej osoby nie zostały wymienione w uzasadnieniu decyzji. Sprawa nie została więc w sposób prawidłowy rozpatrzona, a niewłaściwie ustalony stan faktyczny nie pozwalał na prawidłowe dokonanie oceny wniosku skarżących i wydanie zgodnej z prawem decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. M.-K. kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze aktualny stan prawny.