III SA/Łd 577/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [...] – bez numeru. III SA/Łd 577/06 U Z A S A D N I E N I E W dniu 3 lipca 2006 r. W. G., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 4/05 z dnia 9 maja 2006 r. o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, zwrócił się do Urzędu Miasta w R. z wnioskiem o wyrównanie dodatków mieszkaniowych przyznanych w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. Burmistrz Miasta R. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 149 § 3 kpa, odmówił W. G. wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, zakończonego ostatecznymi decyzjami Burmistrza Miasta R. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, organ I instancji powołał się na treść art. 145a kpa, wywodząc, iż wniosek W. G. o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie został złożony z uchybieniem terminu, o którym stanowi § 2 w/w przepisu. Wnioskodawca mógł bowiem złożyć wniosek o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok stanowiący podstawę żądania W. G. stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wszedł w życie z dniem 18 czerwca 2006 r., a więc z dniem jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Nr 84 z dnia 18 maja 2006 r. pod pozycją 587. W tym stanie rzeczy, termin do złożenia wniosku upływał z dniem 18 czerwca 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta R. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzjami tego organu w sprawie wyrównania dodatków mieszkaniowych przyznanych w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 30 czerwca 2006 r. w ten sposób, iż w miejsce błędnie wpisanej daty 18 czerwca 2006 r., jako daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 4/05 (Dz. U. Nr 84 z dnia 18 maja 2006 roku) wpisał datę 18 maja 2006 r. Od powyższej decyzji odwołał się W. G., wnosząc o jej uchylenie i uwzględnienie roszczeń w zakresie wyrównania dodatków mieszkaniowych. Zdaniem odwołującego, skoro z przytoczonej decyzji wynika, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 18 czerwca 2006 r., to złożony w dniu 3 lipca 2006 r. wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania mieści się w terminie określonym w art. 145a § 2 kpa. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, że wyrok wchodzi w życie 18 maja 2006 r. i 18 czerwca 2006 r. Dodatkowo W. G. wyjaśnił, iż o wyroku Trybunału Konstytucyjnego dowiedział się z prasy i następnego dnia złożył wniosek w Urzędzie Miasta. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołując się na treść art. 145a kpa wywiódł, iż w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, skargę o wznowienie postępowania można wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie o sygn. akt P 4/05, które otwierało drogę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ponownego przeliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 r. Nr 84, pod. pozycją 587. W tej sytuacji, mając na względzie fakt sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji I instancji i regulację art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 18 czerwca 2006 r. Z tego też powodu, organ I instancji trafnie przyjął, że wniosek W. G. z dnia 3 lipca 2006 r. wpłynął z uchybieniem przewidzianego do tego terminu. Powyższe rozstrzygnięcie W. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie i przyznanie wyrównania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu, skarżący powołując się na treść decyzji I instancji wywiódł, iż wniosek o wznowienie postępowania z dnia 3 lipca 2006 r. złożył w przewidzianym do tego terminie. Dodatkowo strona podniosła zarzut niekonstytucyjności przepisu ograniczającego termin składania "odwołań od decyzji Trybunału Konstytucyjnego". W punkcie trzecim skargi, skarżący cytując porady dla czytelników zamieszczone w jednej z gazet: "na zgłoszenie prośby masz tydzień odkąd zakończyła się sytuacja uniemożliwiająca ci odwołanie we właściwym czasie", stwierdził, iż w jego przypadku możliwość taka nie została zastosowana przez organy I i II instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podnosząc, iż zarzut niekonstytucyjności art. 145a § 2 kpa nie może mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem do momentu utraty mocy obowiązującej tego przepisu jest on przepisem ważnym i obowiązującym. W kwestii punktu trzeciego skargi, organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, która to prośba powinna być złożona łącznie z wnioskiem o wznowienie postępowania. Natomiast odwołanie od decyzji I instancji skarżący wniósł w ustawowym terminie i dlatego też nie miał potrzeby wnoszenia prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga W. C. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 8,9,10,64 § 1 77 § 1, 80 107 § 1 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art.107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z wymienionego przepisu wynika, iż decyzja winna zawierać między innymi rozstrzygnięcie, które stanowi o ustaleniu prawa lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Rozstrzygnięcie winno być jasne i precyzyjne. Z treści art.145 § 1 kpa wynika natomiast, iż wznowić postępowanie można jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną a więc taką, od której nie służy odwołanie. Przepis art.150 § 1 kpa stanowi, iż organem właściwym w sprawie wznowienia jest organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli chodzi o decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, o której mowa w art.149 § 3 kpa, to winna ona dokładnie określać w jakiej sprawie organ odmawia wznowienia. Należy zatem określić czy postępowanie, co do którego strona wnosi o wznowienie, zostało zakończone decyzją ostateczną a jeżeli tak to jaka jest data i numer decyzji, jaki organ ją wydał oraz jaki jest przedmiot tego postępowania. W każdej sprawie, w której strona złożyła podanie o wznowienie organ winien najpierw wyjaśnić o jakie postępowanie chodzi. Należy zatem ustalić czy postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji, jaka jest data i numer decyzji, czego ona dotyczy, czy jest ostateczna oraz jaki organ jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku. Dopiero po wyjaśnieniu tych wszystkich kwestii organ winien wydać rozstrzygnięcie o wznowieniu (art.149 § 1 kpa) bądź o odmowie wznowienia (art.149 § 3 kpa). W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] organ I instancji "odmówił wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego zakończonego ostatecznymi decyzjami Burmistrza Miasta R." Sentencja decyzji jest lakoniczna i niepełna. Nie określa ona w jakich konkretnie sprawach odmówiono wznowienia postępowania a w szczególności jaki jest numer i data decyzji kończącej postępowanie oraz jakiego okresu przyznania dodatku mieszkaniowego dotyczy decyzja. Nie wiadomo również czy Burmistrz R. był właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego. W nadesłanych aktach administracyjnych brak jest bowiem decyzji dotyczących przyznania skarżącemu dodatków mieszkaniowych w okresie od 1 stycznia 2002r. do 30 czerwca 2006r. Nie wiadomo zatem czy od tych decyzji nie było wniesione odwołanie i czy sprawy tej nie rozpoznawał organ odwoławczy a wówczas właściwym organem do rozpoznania wniosku skarżącego byłby organ II instancji. Organy administracji obu instancji nie zebrały zatem w sposób wyczerpujący ani nie rozważyły całego materiału dowodowego zaś sentencja decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów rozstrzygnięcia w rozumieniu art.107 § 1 kpa. W dniu 3 lipca 2006r. W. G. złożył pismo, w którym wnosił o wyrównanie mu dodatku mieszkaniowego za okres od 1 stycznia 2002r. do 30 czerwca 2006r. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Jest ono bardzo ogólne i obowiązkiem organu administracji było dokładne wyjaśnienie treści żądania skarżącego. Organ winien zatem, w trybie art.64 § 2 kpa, wezwać W. G. do sprecyzowania żądania w szczególności poprzez wskazanie konkretnych decyzji objętych wnioskiem a następnie ustalić czy są one ostateczne i jaki organ rozpoznwanł sprawę w ostatniej instancji. Dopiero po wyjaśnieniu tych kwestii organ administracji winien podjąć dalsze czynności w sprawie. Organ jednak tego nie uczynił lecz od razu wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania bez ustalenia o jakie konkretnie postępowania chodzi, czy zakończyły się one ostatecznymi decyzjami a jeżeli tak to jaki był numer i data decyzji oraz jaki organ rozpoznał sprawę w ostatniej instancji. Reasumując sąd uznał, iż organy administracji nie wyjaśniły dokładnie treści żądania skarżącego, nie zebrały ani nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zaś sentencja decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów rozstrzygnięcia w rozumieniu art.107 § 1 kpa. Naruszyły tym przepisy art.7,8,9.64 § 2,77 § 1,80 i 107 § 1 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 §1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia [..]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien dokładnie ustalić treść żądania skarżącego. Należy wyjaśnić jakie konkretnie postępowania objęte są wnioskiem, czy zostały one zakończone decyzjami a jeżeli tak to jaki jest ich numer i data, czy są one ostateczne oraz jaki organ rozpoznawał te sprawy w ostatniej instancji. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich tych kwestii organ powinien podjąć dalsze czynności w sprawie mając na uwadze fakt, iż każda decyzja lub postanowienie winny spełniać wymogi określone w art.107 § 1 kpa.