IV SA/Po 574/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi A.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, o d d a l a s k a r g ę /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski KB/ IV SA/Po 574/06 UZASADNIENIE W dniu [...] czerwca 2005 r. Starosta K. wydał decyzję ([...]) w przedmiocie czasowego zarejestrowania pojazdu kołowego, ciągnika rolniczego marki [...], który był dotychczas według treści dowodu rejestracyjnego własnością Banku P. SA I O/K. i w użytkowaniu A.A. oraz Z.W. Starosta K. wydał też dowód rejestracyjny seria nr [...] na nazwisko A.A., który złożył wniosek o jego przerejestrowanie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Starosta K. na wniosek Z.W. wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie rejestracji ww. ciągnika. Podstawą wznowienia tego postępowania był art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a., bowiem Z.W. wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału jako strona w tym postępowaniu. Pismem z dnia [...] października 2005 r. A.A. wniósł o zawieszenie wznowionego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny prawa własności ww. ciągnika, które miałoby być przedmiotem sporu pomiędzy A.A., a Z.W. powstałym na skutek tego, że w aktach sprawy Starosty K. dotyczących rejestracji ww. ciągnika istnieje faktura przenosząca prawo własności ciągnika wyłącznie na A.A., która to faktura kwestionowana jest przez Z.W. Z.W. twierdzi bowiem, że nie doszło do podziału majątku spółki cywilnej, którą prowadził wspólnie z A.A., zatem sporny ciągnik winien być własnością wspólników. Odnosząc się do wniosku A.A. w przedmiocie zawieszenia postępowania, Z.W. nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania i wniósł o zakończenie sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Starosta K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wznowionego postępowania dotyczącego rejestracji ww. ciągnika rolniczego wskazując, że: - brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 98 § 1 k.p.a., bowiem Z.W., na wniosek którego wznowiono postępowanie, sprzeciwia się jego zawieszeniu; - brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 k.p.a., gdyż nie wystąpiła przyczyna zawieszenia wymieniona w tym przepisie. Na powyższe postanowienie A.A. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że nie ma znaczenia, czy druga strona postępowania wyraża zgodę na zawieszenie postępowania, skoro jego wniosek o zawieszenie postępowania oparty był o przepis art. 98 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. uchyliło w całości postanowienie Starosty K. w sprawie odmowy zawieszenia postępowania i sprawę przekazało organowi 1 instancji do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło bowiem organowi I instancji, że ten winien był zbadać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja wymieniona w art. 97 § 1 k.p.a., która wymaga zawieszenia postępowania. SKO wskazało, że wnoszący o zawieszenie postępowania powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 ojc k.p.a., a więc należało zbadać czy w sprawie występuje zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, wówczas bowiem organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiesić postępowanie z urzędu z uwzględnieniem unormowania zawartego w art. 100 § 1 kpa. Starosta K. postanowieniem Nr [...] z dnia [...]marca 2005 r. zawiesił wznowione postępowanie w sprawie rejestracji ww. ciągnika uznając, że istnieje zagadnienie wstępne (rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd) a postępowanie administracyjne jest w toku, natomiast zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Starosta K. uznał więc, że w sprawie istnieją łącznie przesłanki dające podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Z.W. podnosząc, że w przedmiotowym postępowaniu nie występuje tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wnioskujący o rejestrację pojazdu nie przedłożył stosownego dowodu własności pojazdu, który mógłby być podstawą do rejestracji pojazdu. Nie udowodnił tym samym, że jest właścicielem pojazdu i że ma legitymację do ubiegania się o rejestrację pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty K. w sprawie zawieszenia postępowania i odmówiło zawieszenia tego postępowania. W uzasadnieniu powyższego SKO wskazało, że zaskarżone postanowienie Starosty K. stanowiące o zawieszeniu postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wskazuje, w swoim uzasadnieniu, związku pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym, które zostało przez organ I instancji zdefiniowane jako "prawo własności ciągnika". SKO zarzuciło organowi I instancji, że ten nie rozważył, czy na tle przepisów o rejestracji pojazdów i zgromadzonych w sprawie dowodów, zagadnienie wstępne występuje i bez jego uprzedniego rozstrzygnięcia nie można orzec w przedmiocie rejestracji pojazdu. SKO zarzuciło dalej, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadza się do przytoczenia z postanowienia SKO z dnia [...] grudnia 2005 r. trzech przesłanek, które warunkują zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; - jak dalej wskazało SKO, w rozpatrywanej sprawie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie rejestracji pojazdu istotne znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późń zm.), a w szczególności: 1) art. 73 ust. 1 stanowiący, że rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), 2) art. 72 ust. 1 stanowiący, że rejestracji dokonuje się między innymi na podstawie: a) dowodu własności pojazdu, b) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 z późn. zm.). Dowodami w rozpatrywanej sprawie są: 1) dowód rejestracyjny pojazdu seria [...] wystawiony na Bank P.SA I/O K., 2) pismo Banku P. L. dz. [...] z dnia [...] maja 2005 r. o ustaniu przeniesienia własności pojazdu przez Z.W. i A.A. na Bank P., 3) faktura VAT Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. o sprzedaży pojazdu przez B. W. i A. s.c. na rzecz A.A. Powyższe dokumenty, jak wskazało SKO, na tle unormowań zawartych w art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i przepisach wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie wskazują by rozstrzygnięcie wniosku A.A. w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu było niemożliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia "prawa własności ciągnika" przez sąd powszechny. Brak jest zatem przesłanki zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Oznacza to, że sprawa winna być zakończona przez organ I instancji wydaniem decyzji administracyjnej kończącej postępowanie. Na powyższe postanowienie SKO A.A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 97 § 1 k.p.a. oraz art. 58 k.c. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Odpowiedź na skargę wniosło SKO oraz Z.W. Zarówno SKO, jaki i Z. W. wnieśli o oddalenie skargi. Z.W., działający przez pełnomocnika radcę prawnego R.T. wniósł nadto o zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do niewadliwie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że pomiędzy A.A. a Z.W. istnieje spór co do współwłasności kołowego ciągnika rolniczego marki [...], który był dotychczas według treści dowodu rejestracyjnego własnością Banku P. SA I O/K. i w użytkowaniu A. A. oraz Z.W. Spór powstał na tym tle, że Starosta K. dokonał rejestracji ww. ciągnika wyłącznie na nazwisko A.A., co z kolei zostało zakwestionowane przez Z.W., który podniósł, że A.W. nie jest wyłącznym właścicielem ww. ciągnika i ciągnik ten winien być zarejestrowany jako ich współwłasność. W konsekwencji istotą postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było ustalenie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postąpiło zgodnie z prawem uznając, że nie ma podstaw w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez Starostę K. w przedmiocie rejestracji ww. ciągnika, do zawieszenia tego postępowania administracyjnego w konsekwencji konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego wyjaśnienia praw do własności ww. ciągnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]maja 2006 r. Nr [...] uchyliło postanowienie Starosty K. w sprawie zawieszenia postępowania i odmówiło zawieszenia tego postępowania. Podkreślić należy, że spór co do własności przedmiotowego ciągnika nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1, pkt 4 k.p.a. Organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiesić postępowanie w przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje do rozstrzygnięcia zagadnienie wstępne. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli chodzi o tę przesłankę to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał organ II instancji, organ I instancji nie wykazał aby istniał związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późń zm.), a ewentualnym zarejestrowaniem ww. ciągnika. Stosownie do art. 73 ust. 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, rejestracji rejestracji pojazdu dokonuje się, co wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie, na wniosek właściciela. Ponadto, zgodnie z art. 72 ust. 1 ww. ustawy rejestracji dokonuje się na podstawie: 1. dowodu własności pojazdu, 2. karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3. wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane, 4. dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 5. dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. W świetle powołanych wyżej przepisów, osoba, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna udokumentować swoje prawo własności do tego pojazdu. Innymi słowy, zarejestrowany może być jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Natomiast istotą postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie jest ingerowanie w prawa właścicielskie, zatem w postępowaniu tym nie może być mowy o zagadnieniu wstępnym na gruncie ustalenia prawa własności pojazdu, który jest przedmiotem postępowania w sprawie jego zarejestrowania. Wskazuje bowiem na to art. 73ust. 1, pkt 1 ww. ustawy - Prawo u ruchu drogowym. Na podstawie tego przepisu A.A. winien przedstawić do wniosku o rejestrację bezsporny dowód jego własności. Dowód taki musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu jego formalnej autentyczności, lecz także zgodny musi być ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi być więc dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności. W niniejszej sprawie istnieje spór pomiędzy A.A. a Z.W. co do tego przeniesienia prawa własności, zatem nie można stwierdzić, że dokument ten przeniósł prawo własności ciągnika na A.A. Skoro więc do zarejestrowania pojazdu konieczne jest przedstawienie dowodu jego własności, organ administracji zobowiązany jest do ustalenia, czy dowód taki przedstawiono, czy też nie i zobowiązany jest, odpowiednio, do wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu lub o odmowie jego zarejestrowania. Nie ma zatem podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1, pkt 4 k.p.a. tylko do wydania decyzji merytorycznej. Na podstawie tego przepisu skarżący winien dołączyć do wniosku o rejestrację dowód jego własności. Rolą organu administracji publicznej rozpoznającego wniosek o rejestrację jest zgodnie z art. 77 § 1 nie tylko zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego - w tym i dowodu własności pojazdu, ale również wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, art. 107 § 3 k.p.a. Stąd też organ jest zobowiązany do ustalenia, czy dowód własności przedstawiony przez stronę jest wystarczający do wydania decyzji o rejestracji pojazdu, bądź o odmowie jego rejestracji; w każdym razie winna to być decyzja merytoryczna, brak bowiem w takiej podstaw do zawieszenia postępowania określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski KB/