VII SA/Wa 214/07
WyrokWSA w Warszawie2007-04-25
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na wznowienie robót budowlanych może zostać wydane, gdy budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę i wstrzymana decyzją administracyjną, a następnie doszło do zakończenia budowy przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.? Czy organ powinien rozważyć legalizację obiektu lub nakazać rozbiórkę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do budowy rozpoczętej w 1994 r. bez pozwolenia i wstrzymanej decyzją. Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie daty zakończenia budowy i zastosowanie właściwych przepisów, a także rozważenie możliwości legalizacji obiektu lub nakazania rozbiórki, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1994 r. i uwzględnieniem terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego z częścią handlową. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że wznowienie robót nie było dopuszczalne, a konieczna była decyzja o przymusowej rozbiórce. Podnosił również kwestie naruszenia jego interesów, wad wykonawczych oraz nieprawidłowego ustalenia linii zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] lipca 2006r, Nr [...] na podstawie art. 36 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust 2 ustawy
z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. nr 106 z 2000r, poz. 1126 ze zm.),
po rozpatrzeniu wniosku Z. P. w sprawie udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego
z częścią handlową na działce nr ew. [...], przy ul. W. w Z. udzielił Z. P. pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót jednocześnie zobowiązując do prowadzenia robót pod nadzorem osoby o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach zgodnie z dokumentacją techniczną będącą załącznikiem niniejszej decyzji w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi, mienia i środowiska, prowadzenia dziennika budowy, umieszczenia tablicy informacyjnej budowy, stosowania wyrobów dopuszczonych do obrotu, uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu wskazał, iż inwestorka wykonała obowiązki określone
w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2006r Nr [...], tj. wykonała mur ogniowy w części mieszkalnej przedmiotowego budynku odpowiadający przepisom prawa budowlanego.
Wcześniej inwestorka opracowała inwentaryzację geodezyjną i urbanistyczno-budowlaną przedmiotowego obiektu wraz z opinią o stanie technicznym oraz projektem dokończenia robót.
W ocenie organu z przedłożonej dokumentacji wynika, że istniejące elementy budynku są wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, nie stwarzają zagrożenia życia ludzi i bezpieczeństwa mienia oraz mogą stanowić podstawę do kontynuowania budowy.
Organ wskazał również, iż inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie stwarza zagrożenia środowiska, nie narusza obowiązujących warunków technicznych i interesów osób trzecich.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, iż wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego udzielające Z. P. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (decyzja PINB z dnia [...].01.2003, Nr [...] i utrzymująca ją w mocy decyzja WINB
z dnia [...].04.2003r, Nr [...]) zostały wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2004r, sygn. akt 7/IV SA 1879/03 uchylone.
Po ich wyeliminowaniu z obrotu prawnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. przeprowadził w dniu [...] marca 2006r kontrolę inwestycji
w wyniku której postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r, Nr [...] na podstawie art. 54 i art. 56 ustawy z dnia 24.10.1974r – Prawo budowlane nakazał Z. P. wykonać w zakreślonym terminie mur ogniowy w części mieszkalnej budynku w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie organu odwoławczego zastosowanie przepisów Prawa budowlanego
z 1974r jest prawidłowe, bowiem Z. P. rozpoczęła przedmiotową budowę
w 1994r bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ odwoławczy ustalił, iż inwestorka wykonała mur ogniowy, a ponadto budynek został wykonany zgodnie z załączoną do akt sprawy inwentaryzacją budowlaną opracowaną przez tech. bud. R. J. oraz mgr inż. W. R.
Zdaniem organu odwoławczego, z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2006r wynika, że budynek został wybudowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i zachowaniem odległości od granicy działki sąsiedniej S. D. oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy wynikającej z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 1997r, Nr [...].
Z protokołu oględzin wynika również, że ściana budynku została zbudowana
z odchyleniem od pionu w miejscu jej styku z dachem budynku istniejącego na sąsiedniej działce S. D.
Odchylenie ściany zostało wykonane celowo gdyż okap dachu budynku sąsiedniego wystawał nad działkę inwestora, a budynek nie posiadał muru ogniowego i nie było możliwości wykonania pionowej ściany bez naruszenia dachu budynku sąsiedniego należącego do S. D.
W ocenie organu odwoławczego z przedłożonej dokumentacji wynika,
że budynek został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, nie stwarza zagrożenia życia ludzi i bezpieczeństwa mienia, nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie stwarza zagrożenia środowiska, nie narusza obowiązujących warunków technicznych i interesów osób trzecich.
W związku z powyższymi ustaleniami oraz doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie obowiązku (muru ogniowego) nałożonego postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2006r, Nr [...] prawidłowa jest zdaniem organu odwoławczego decyzja pozwalająca na wznowienie robót budowlanych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. D.
Skarżący domaga się uchylenia obu decyzji zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie "art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994r w zw. z art. 36 ust 2 pkt 3 i art. 37 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust 1 pkt 6 i ust 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r poprzez wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych pomimo, iż z uwagi na okoliczności wymienione w art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994r wznowienie robót budowlanych nie było dopuszczalne zaś koniecznym było wydanie decyzji
o przymusowej rozbiórce".
Zdaniem skarżącego nałożenie obowiązku wykonania odcinka muru ogniowego, prowadzenie dziennika budowy czy umieszczenie tablicy informacyjnej nie może przesądzać o legalizacji obiektu.
Skarżący uważa, iż samowola budowlana powinna być doprowadzona do częściowej rozbiórki z dostosowaniem do istniejącej zabudowy.
Zdaniem skarżącego, usytuowany obiekt przy granicy działki narusza jego uzasadnione interesy o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 6 Prawa budowlanego.
Skarżący podnosi, iż podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...].03.2006r nie odniesiono się do zablokowanego odpływu wody z budynku gospodarczego dwuspadowego.
Nadto, wykonanie muru ogniowego spowodowało podwyższenie ściany szczytowej do ok. 9m, a wykończenie obróbki wierzchów muru ogniowego nastąpiło
ze spadkiem na działkę skarżącego powodując zawilgocenie ścian.
Skarżący kwestionuje zbudowanie budynku zgodnie z zasadami sztuki budowlanej
i z zachowaniem granic.
Skarżący podnosi brak wymaganych uprawnień osoby sporządzającej inwentaryzację oraz ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy na podstawie załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia
[...] czerwca 1997r, Nr [...], która została wydana już po popełnieniu samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przede wszystkim należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie dotyczącej wznowienia robót budowlanych wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2004r, sygn. akt 7/IV SA 1879/03 uchylił poprzednie decyzje organów nadzoru budowlanego udzielające Z. P. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (decyzja PINB z dnia [...].01.2003, Nr [...]
i utrzymująca ją w mocy decyzja WINB z dnia [...].04.2003r, Nr [...] ).
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna wynikająca
z uzasadnienia wyroku jest wiążąca zarówno dla organu administracji rozpatrującego sprawę ponownie jak i dla sądu.
Z oceny tej wynika, że cały budynek wykonany został samowolnie bowiem inwestorka nie zastosowała się do decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych prowadząc je w czasie obowiązywania zakazu ich prowadzenia.
Jednocześnie Sąd wskazał, że działania podjęte przez organ nadzoru budowlanego nakazujące opracowanie powykonawczej inwentaryzacji mają charakter dowodowy i nie doprowadzą obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę ponownie powinien dokonać oceny robót budowlanych w zakresie ich zgodności z przedłożoną dokumentacją powykonawczą oraz ocenić czy obiekt spełniać będzie warunki techniczne wynikające z przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2004r, sygn. akt 7/IV SA 1879/03 nie przesądził, które przepisy prawa budowlanego mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż stosowanie przepisów Prawa budowlanego
z 1974r jest prawidłowe bowiem Z. P. rozpoczęła przedmiotową budowę
w 1994r bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Należy zauważyć, że przepis art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (Dz. U. nr 106 z 2000r, poz. 1126 ze zm.) na który powołują się organy nadzoru budowlanego mówi o stosowaniu przepisów dotychczasowych w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r lub
w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Rozpoczęcie budowy w 1994r bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie daje jeszcze podstaw do stosowania przepisów prawa budowlanego z 1974r.
Okolicznością decydującą o stosowaniu tych przepisów jest bowiem zakończenie budowy przed dniem 1 stycznia 1995r.
Z protokołu oględzin budowy budynku mieszkalnego z częścią handlową na parterze wraz hurtownią artykułów spożywczych i chemii gospodarczej przeprowadzonych w dniu [...] marca 2000r wynika stan surowy otwarty zaawansowania robót budowlanych.
W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego powinny więc ustalić datę zakończenia budowy poszczególnych budynków wchodzących w skład inwestycji.
Następnie w zależności od daty zakończenia budowy powinny zastosować odpowiednie przepisy prawa budowlanego do likwidacji samowoli budowlanej.
Podkreślić należy, iż w rozpatrywanej sprawie roboty budowlane zostały wstrzymane na ściśle określony okres czasu.
Mianowicie z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...].10.1994r znak: [...] Nr [...]wydanej na podstawie art. 36 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) wynika, że roboty budowlane zostały wstrzymane od dnia 27.10.1994r do chwili rozpatrzenia odwołania od nieprawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z akt sprawy (uzasadnienie decyzji PINB z dnia [...].05.2000r, Nr [...]) wynika, że Starosta Z. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2000r umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.
Zatem w stosunku do robót które już nie są wstrzymane zbędne jest udzielanie pozwolenia na ich wznowienie.
Organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności rozważyć możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego, a dopiero w przypadku braku takiej możliwości wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.
Należy jednak mieć na uwadze treść art. 49 Prawa budowlanego z 1994r
z którego wynika, że nie można nakazać rozbiórki jeżeli upłynie 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu nie naruszającego ustaleń aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Brak wyjaśnienia tych okoliczności oraz brak przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego (art. 7 kpa, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa) mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1
pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło