II SA/Ke 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007r. sprawy ze skarg T.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oraz na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne I. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji; II. stwierdza, ze zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w K. na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym zarządził skierowanie T. S. na badania psychologiczne przeprowadzane w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, ze wskazaniem, że badanie powinno być przeprowadzone do dnia 13 września 2006r. Tego samego dnia organ ten na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy skierował T. S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, E na badanie lekarskie, z pouczeniem, że na badanie to należy się zgłosić do Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. W uzasadnieniu obydwu tych rozstrzygnięć organ wskazał, że w dniu 4 czerwca 2006r. T. S. kierował pojazdem m-ki VW Passat o nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości 0,8 promila alkoholu we krwi. W odwołaniu od tych decyzji T. S. zarzucił, że dnia 4 czerwca 2006r. nie kierował pojazdem w stanie nietrzeźwym, że pojazd prowadziła jego żona, którą policjanci skontrolowali na trzeźwość i której prawo jazdy zatrzymali. Wskazał, że gdyby został przesłuchany w charakterze świadka "to by wiele wyjaśniło". zakwestionował także zróżnicowanie terminu badań i wskazanie Ośrodka Medycyny Pracy w K. jako właściwego zamiast Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję o skierowaniu na badania lekarskie zaś decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję w sprawie skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniach obu tych decyzji organ odwoławczy wskazał, że na podstawie analizy materiałów sprawy ustalono, że w dniu 4 czerwca 2006r. na drodze S.-C. T. S. kierował samochodem marki VW Passat nr rej. [...] będąc w stanie nietrzeźwości / 0,8 promila alkoholu we krwi/. Z zeznań świadków D.G. i D. J. wynika, że kierujący samochodem marki Volkswagen Passat nr rej. [...] na widok radiowozu zjechał nagle na pobocze drogi i przesiadł się na tylne siedzenie. Dlatego też skierowanie, na podstawie przepisów art. 122 ust. 1 pkt 3 lit b oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit c Prawa o ruchu drogowym oraz przepisów § 2 ust. 2 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i przepisów § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, T. S. przez organ I instancji na badania lekarskie oraz psychologiczne było zasadne. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w myśl obowiązujących przepisów organy nie posiadają uprawnień do zmiany terminu, w jakim kierowca powinien się zgłosić na badanie psychologiczne i lekarskie oraz, że badania lekarskie przeprowadza się w Wojewódzkich Ośrodkach Medycyny Pracy. Obie te decyzje zaskarżył T. S., kwestionując wiarygodność zeznań świadków, na podstawie których organy ustaliły, iż to on w dniu 4 czerwca 2006r. prowadził samochód. Skarżący zakwestionował również zasadność stosowania wobec niego przepisów Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań kierowców, podnosząc, że przepisy te jego zdaniem mają zastosowanie tylko do osób ubiegających się o uprawnienia oraz pracę na stanowisku kierowcy, do których on nie należy, bowiem od 1988r. nie wykonuje takiej pracy a od 2000r. jest bezrobotny. Podniósł również, że nie został zachowany 30 – dniowy termin wydania skierowania. W odpowiedzi na tę Skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz dodatkowo wskazując, iż 30 – dniowy termin wydania skierowania na badania jest terminem instrukcyjnym, w związku z czym jego niezachowanie może tylko ewentualnie powodować skutki dyscyplinarne wobec osoby, która dopuściła się jego przekroczenia. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa/ obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z nadesłanych akt organ I instancji kierując w dniu 12 sierpnia 2006r. T. S. na badania lekarskie i psychologiczne nie prowadził wcześniej oddzielnego postępowania lecz swoje decyzje wydał w oparciu o materiał zgromadzonym w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego. W dniu 12 sierpnia 2006r. organ ten dysponował notatką urzędową sporządzoną w dniu 4 czerwca 2006r. przez funkcjonariusza Policji D.J., protokołem pobrania krwi od skarżącego, sprawozdaniem z przeprowadzonego badania oraz protokołem przesłuchania jako świadka w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego D.J.. Skarżący nie miał w związku z tym możliwości, stosownie do przepisu art. 79 kpa, brania udziału przy przeprowadzaniu tego dowodu, zadawania świadkowi pytań oraz składania wyjaśnień. Organ odwoławczy również swoje ustalenia poczynił wyłącznie w oparciu o dowody zebrane do sprawy karnej w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego. Co za tym idzie, skarżący nie mógł również uczestniczyć w przesłuchaniu drugiego świadka D. G. Właśnie zeznania tych dwóch świadków są jedynym dowodem, iż to T. S. kierował pojazdem w dniu 4 czerwca 2006r. Wiarygodność tych zeznań skarżący kwestionował twierdząc, iż to nie on prowadził samochód lecz jego żona. Ponieważ stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 3 lit b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, na badania lekarskie i psychologiczne można skierować tylko osobę, która kierowała pojazdem nie zaś każdego innego uczestnika ruchu drogowego, tak istotne było należyte wyjaśnienie tej kwestii. Organ uznał za wiarygodne zeznania funkcjonariuszy, iż pojazdem kierował T. S., który na widok radiowozu miał zjechać na pobocze i przesiąść się na tylne siedzenie. Jeśli tak było to niezrozumiałe jest dlaczego w pierwszej kolejności, /jak by to wynikało z notatki urzędowej, sporządzonej w dniu zajścia/, funkcjonariusze przystąpili do badania przy pomocy alkotestu żonę skarżącego i zatrzymali jej prawo jazdy. Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym policjant jest uprawniony do żądania poddania się przez kierującego pojazdem lub inną osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu. Skoro więc, jak by to wynikało z notatki urzędowej, policjanci żądali od żony skarżącego poddania się takiemu badaniu, może to świadczyć o tym, iż mieli oni wątpliwości odnośnie tego, kto kierował pojazdem. W każdym bądź razie okoliczność tę organy powinny były wyjaśnić jak również wyjaśnić, dlaczego zeznając jako świadkowie funkcjonariusze pominęli, że badaniu na zawartość alkoholu w organizmie poddali żonę skarżącego. Przed wydaniem decyzji o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne organy powinny, stosownie do art. 7 i 10 kpa, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Skutkiem bowiem wydania takiej decyzji i następnie niezastosowania się do niej jest, stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Jest to więc znaczna dolegliwość i dlatego nie można uznać za prawidłowe zobowiązanie strony do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym bez należytego umożliwienia jej brania udziału w postępowaniu, w tym w szczególności prawa uczestniczenia przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadków. Natomiast nie jest zasadny zawarty w skardze zarzut, jakoby przepisy powołanych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Rozporządzeń Ministra Zdrowia nie mogły mieć zastosowania do skarżącego, gdyż nie pracuje on jako kierowca ani nie ubiega się o przyznanie uprawnień kierowcy. W § 2 ust. 1 rozporządzenia z 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2 poz. 15/ oraz w § 2 ust. 3 Rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy / Dz. U. Nr 69 poz. 622/ wprost mowa jest o kierowaniu na badania osób, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 i 124 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym a więc osób kierujących pojazdem w stanie nietrzeźwym. Jeśli więc potwierdziłoby się, że T. S. dniu 4 czerwca 2006r. kierował pojazdem, skierowanie go na badania byłoby w pełni uzasadnione tylko dlatego, że był wówczas nietrzeźwy, o czym świadczy zawartość 0,.8 promila alkoholu w jego krwi, stwierdzona po około dwóch godzin od zatrzymania. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, iż termin 30 – dniowy, jaki przewidują oba rozporządzenia do skierowania na badania jest terminem instrukcyjnym. Mając jednak na uwadze wskazane wcześniej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarówno zaskarżone decyzje jak i poprzedzające je decyzje organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 ,sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./, zaś stosownie do art. 152 tej samej ustawy określił, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.