II SA/Kr 339/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje adwokatowi J.Z. od Skarbu Państwa – Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 292,80 zł. (brutto, słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote, osiemdziesiąt groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z [...].09.2004r. znak:[...] na podstawie art. 104, art.107 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 17, art. 36 pkt. 1c, art. 39, art. 104, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109, art. 159 ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz upoważnienia Nr [...] Prezydenta Miasta K. z 30.04.2004r. w sprawie do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej odmówił przyznania M.P. zasiłku celowego na pokrycie zaległości w opłatach za energię elektryczną. W uzasadnieniu organ ł instancji podał, że M.P. zwrócił się do MOPS w K. z prośbą o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie zaległości w opłatach za energię elektryczną. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 14.09.2004r. oraz w oparciu o dokumentację zgromadzoną w sprawie ustalono, że M.P. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 2.08.2004r. M.P. zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności trwale ze wskazaniami do pracy na otwartym rynku bez znacznych obciążeń fizycznych. Na dochód M.P. składa się renta wysokości 392,44zł pomniejszona o egzekucję komorniczą (niealimentacyjną) w kwocie 108,19 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Na podstawie art. 8 ust. 1 prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. A zatem dochód M.P. nie przekracza obowiązującego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 cyt. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Świadczenie to przyznaje się w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z akt sprawy wynika, iż M.P. regularnie opłaca rachunki za zużycie energii elektrycznej i nie posiada z tego tytułu zadłużenia co zostało ustalone przez pracownika MOPS w K. w dniu 22.09.2004r. w rozmowie z pracownikiem Zakładu Energetycznego. Nadto organ l instancji wskazał, że MOPS odrębnymi decyzjami administracyjnymi przyznał wnioskodawcy pomoc finansową na: dofinansowanie do opłat czynszowych na miesiąc wrzesień i październik w łącznej wysokości 400,00 zł, dofinansowanie do opłat za gaz w kwocie 70,00 zł, dofinansowanie do zakupu leków w wysokości 100,00 zł oraz dofinansowanie do zakupu żywności w kocie 100,00 zł i pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 20,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. A zatem odmowa przyznania M.P. zasiłku celowego na pokrycie zadłużenia w opłatach za energię elektryczną ma pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. M.P. odwołał się od powyższej decyzji. Z obszernym wywodów odwołania zatytułowanego "Wniosek do wielokrotnego zastosowania na czas nieokreślony" wynika, że odwołujący nie jest zadowolony z rozstrzygnięcia i ponownie wnosi o udzielenie pomocy finansowej na uregulowanie rachunków za energię elektryczną. W odwołaniu, odnoszącym się także do innych decyzji wydanych przez MOPS w K., szeroko nakreślił swoją sytuację życiową oraz opisał wszelkie postępowania sądowe, komornicze i administracyjne, w których uczestniczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].11.2004 r. znak:[...] na podstawie art. 7, art. 8, art. 39 ust. 1 ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004, Nr 64 poz. 693 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, powołując się na dyspozycję z art. 39 cyt. ustawy o pomocy społecznej z 12.03.2004r. że skoro organ l instancji ustalił, że odwołujący nie posiada zadłużenia w elektrowni, to dokonał prawidłowej oceny, że nie istnieje cel, na jaki zgodnie z wnioskiem, miałaby zostać wydatkowana wnioskowana pomoc pieniężna i w konsekwencji należało wydać decyzję odmowną. Organ odwoławczy podkreślił, że sam odwołujący faktów tych nie kwestionuje. Nadto Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Zadaniem pomocy społecznej jest wsparcie i pomoc w wyjściu z trudnej sytuacji, nie jest jednak możliwe ani celowe, aby miała ona stanowić dodatkową formę utrzymania. Odwołujący nie powinien także, tracić z pola widzenia, że organy pomocy społecznej reagują na jego wnioski i w miarę posiadanych środków starają się zabezpieczać uzasadnione potrzeby odwołującego się, o czym świadczy przyznanie mu, w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji przez organ l instancji, znaczącej pomocy w łącznej kwocie 750 zł. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył w dniu 15.02. 2005r. M.P., powtarzając, że zaskarżona decyzja pozbawiająca go zasiłku celowego "na pokrycie zaległości w opłatach za energie elektryczną" jest dla niego krzywdząca, nie podniósł jednak żadnych zarzutów merytorycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracyjnymi była kwestia przyznania M.P. zasiłku celowego na pokrycie zaległości w opłatach za energię elektryczną. Zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Rozstrzygnięcie w sprawach zasiłku celowego ma charakter uznaniowy tj. organ administracji publicznej podejmuje decyzje w ramach tzw. uznania administracyjnego, mając na uwadze - w świetle okoliczności danej sprawy- interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok wsa z 19.08. 2005, sygn. akt l SA/Wa 1399/04, LEX 191817). Okoliczność ta oznacza, że zakres kontroli sądowej jest ograniczony do badania czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów k.p.a. W szczególności sąd kontroluje czy podjęto wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego celem stwierdzenia istnienia lub nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta decyzja nie ma charakteru decyzji dowolnej. Sam wybór rozstrzygnięcia pozostaje poza kontrolą sądowo-administracyjną. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność, ale też nie nakazuje spełniania każdego żądania obywatela. Przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, co oznacza, że gminy są zobowiązane do zaspakajania najbardziej pilnych i koniecznych potrzeb mieszkańców gminy . Nadto należy mieć na uwadze, że gminy dysponują ograniczonymi środkami na pomoc społeczną i muszą udzielać pomocy wielu potrzebującym. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy l i II instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie w ramach uznania administracyjnego wykonały swoje zadanie poprawnie, a nieuwzględnienie wniosku skarżącego nie miało charakteru dowolności i mieściło się w ramach zgodnego z prawem uznania administracyjnego. Organ l instancji wnikliwie ustalił sytuację materialną i życiową M.P. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, które stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynosi 461 zł. Na dochód M.P. składa się renta wysokości 392,44 zł pomniejszona o egzekucję komorniczą (niealimentacyjna) w kwocie 108,19 zł, co uprawnia go do ubiegania się o pomoc społeczną, ale też nie oznacza, że wszystkie jego wnioski zostaną zrealizowane. Należy przy tym mieć na uwadze, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 2.08.2004r. M.P. zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności, trwale ze wskazaniami do pracy na otwartym rynku bez znacznych obciążeń fizycznych. Bezsporne jest również, że M.P. ubiegając się o zasiłek celowy na pokrycie zaległości w opłatach za energię elektryczną nie posiadał takich zaległości. W aktach sprawy znajduje się notatka z rozmowy przeprowadzonej w dniu 22.09.2004r. przez pracownika socjalnego, który ustalił, że skarżący nie ma żadnego zadłużenia w opłatach za energię elektryczną. W świetle tych okoliczności odmowę przyznania wnioskowanego przez M.P. zasiłku celowego na pokrycie zaległości w opłatach za energię elektryczną Sąd uznał za zgodną z prawem. Na koniec należy stwierdzić, że M.P. - jak wskazano w decyzjach l i II instancji i co znajduje potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy - wielokrotnie korzystał w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie w/w decyzji z pomocy społecznej. Łączna kwota tej pomocy wyniosła 750 zł. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego mają charakter subiektywny i są nieuzasadnione. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.