I GSK 1616/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie Andrzej Kuba NSA Józef Waksmundzki Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z o.o. w Poznaniu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Go 66/06 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w Poznaniu, reprezentowana przez radcę prawnego J. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...]. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej. Do skargi został dołączony dokument pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu J. H. oraz kserokopia Krajowego Rejestru Sądowego odpis aktualny z Rejestru Przedsiębiorców. Pismem z dnia [...] lutego 2006 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, radca prawny J. H. został wezwany przez Sąd do usunięcia braków formalnych skargi przez "złożenie oryginału ewentualnie uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej spółki – odpis pełny Krajowego Rejestru Sądowego obejmujący stan prawny na dzień udzielenia pełnomocnictwa oraz uiszczenie wpisu od skargi". Pełnomocnik spółki radca prawny J. H. przy piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. przesłał poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowieniem z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Go 66/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę Spółki "[...]" i zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Sąd stwierdził, że kserokopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, którą nadesłał pełnomocnik skarżącej nie została sporządzona w formie przewidzianej przepisami prawa dla dokumentu urzędowego, gdyż dokumenty może uwierzytelniać notariusz lub konsul. Natomiast żaden przepis nie upoważnia do dokonywania tej czynności radcy prawnego, który wyjątkowo może poświadczyć tylko odpis swojego pełnomocnictwa. Oznacza to, że strona nie usunęła w terminie braków formalnych skargi, którą Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a. "[...]" Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim celem merytorycznego rozpatrzenia skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 57 § 1 w zw. z art. 37 § 1, art. 46 § 1 i 3 oraz art. 48 p.p.s.a., - § 37 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 169, poz. 1646 ). Uchybienie to, zdaniem skarżącej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że nie przedstawiła odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego jako dowodu, a jedynie jako załącznik do złożonego pełnomocnictwa. Ponieważ Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny, ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie mają interesu w fałszowaniu danych zawartych w tym rejestrze. Zdaniem skarżącej złożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, którego zgodność z oryginałem potwierdził pełnomocnik było tożsame ze złożeniem oryginału. Skarżąca podkreśliła, że w czasie wieloletniej działalności gospodarczej składała, zarówno na potrzeby postępowań cywilnych, karnych i administracyjnych kserokopie z Krajowego Rejestru Sądowego, których zgodność z oryginałem potwierdzana była przez zatrudnianych przez skarżącą radców prawnych. Taka forma udokumentowania umocowania zarządu skarżącej do działania nie była przez żaden z sądów kwestionowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w skardze kasacyjnej sprowadzają się w istocie do zakwestionowania przez skarżącą odrzucenia skargi przez Sąd I instancji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), mimo nadesłania przez skarżącą w wyznaczonym terminie kserokopii odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego J. H.. Istotą niniejszej sprawy jest więc odpowiedź na pytanie jakim wymaganiom powinien czynić zadość dokument wskazujący umocowanie organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, a w szczególności czy pełnomocnik będący radcą prawnym może sam uwierzytelnić kopię tego dokumentu? Pojęcie pełnomocnictwa, jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 listopada 2003 r. (III CZP 74/03/OSNC 2005 r. nr 1, poz. 6, por. także postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2006 r. sygn. akt I GSK 1275/06 niepubl.) ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast strony – dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie. Wychodząc z założenia, że dokument, o którym mowa, jest częścią składową pełnomocnictwa procesowego, należy przyjąć, że powinien on czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pełnomocnictwa. Musi to być zatem – jak przewiduje art. 37 p.p.s.a. – oryginał dokumentu lub jego uwierzytelniony odpis. Z art. 37 § 1 zdanie drugie i trzecie p.p.s.a. wynika, że adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa, natomiast sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Regulacje te nie sprzeciwiają się możliwości uwierzytelnienia przez pełnomocnika będącego radcą prawnym odpisu (kopii) dokumentu wskazującego umocowanie organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa. Kompetencja taka wynika bowiem z art. 37 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. oraz przedstawionej wyżej kwalifikacji dokumentu wskazującego umocowanie organu osoby prawnej, który udzielił pełnomocnictwa. Dokument ten stanowi część składową pełnomocnictwa i jest z nim równoważny, skoro jego brak uzasadnia również zastosowanie przez przewodniczącego trybu przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. Uprawniony jest w takiej sytuacji pogląd, że dokument będący elementem pełnomocnictwa nie powinien podlegać rygorom dalej idącym niż samo pełnomocnictwo. Jeżeli zatem w art. 37 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. jest mowa o uwierzytelnieniu pełnomocnictwa, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2006 r., sygn. akt I GSK 1275/06, niepubl.). W sytuacji, w której stroną w postępowaniu jest osoba prawna, właściwą formą wykazania przez zgłaszającego się w jej imieniu pełnomocnika procesowego umocowania organu udzielającego pełnomocnictwa jest niewątpliwie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do pisma procesowego pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, to dla wykazania umocowania organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa może on dołączyć zarówno wydany przez sąd odpis z właściwego rejestru, który ma walor oryginału, jak i uwierzytelniony przez siebie odpis czy kopię (w tym kserokopię) tego dokumentu (por. uchwała SN z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06, LEX nr 175132). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że rygorystyczne wymagania dołączenia przez pełnomocnika odpisu z właściwego rejestru wydanego mu przez sąd lub kopii (odpisu) tego dokumentu poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza prowadziłoby w praktyce częstokroć do przedłużenia postępowania sądowego i zwiększenia jego kosztów. Dotyczyłoby to w szczególności osób prawnych występujących do sądu masowo w poszukiwaniu swoich należności. W rozpoznawanej sprawie radca prawny J. H. złożył na wezwanie Sądu I instancji uwierzytelnioną przez siebie kserokopię odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikało umocowanie A. C. – Prezesa Zarządu Spółki "[...]" do udzielenia pełnomocnictwa. Oznacza to w konsekwencji, że skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez radcę prawnego J. H. czyniła zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym w zakresie dokumentu wykazującego umocowanie organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa, a zatem nie zachodziła w sprawie podstawa do odrzucenia skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi, przepis art. 203 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Koszty niniejszego postępowania kasacyjnego podlegają natomiast zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą zostać zasądzone na rzecz Spółki w wyroku uwzględniającym jej skargę (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt II OSK 702/05, ONSAiWSA z 2006 r. Nr 1, poz. 16).