VI SA/Wa 349/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską ze względu na uzyskaną informację o prowadzonym przeciwko stronie postępowaniu karnym o czyn z art. 278 § 5 k.k. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r. (sygn. akt [...]) uznał p. K. B. winnym popełnienia przestępstwa z art. 278 § 5 k.k. i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres próby wynoszący 3 lata oraz karę grzywny. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] czerwca 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. uznał, iż wskazany wyżej fakt w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tym stanie rzeczy, organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2006 r. cofnął stronie przedmiotowe pozwolenie na broń, przyjmując, jako jej podstawę materialnoprawną, wspomniany wyżej art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Od tej decyzji p. K. B. w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji podnosząc, iż fakt skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu jest bezsprzeczny. Niemniej jednak uważa on, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przestępstwem, a zaliczeniem go do osób, którym należy cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską. Stwierdza także, że jego dotychczasowa postawa (brak konfliktu z prawem - oprócz przedmiotowego prawomocnego skazania przez sąd) uzasadnia przypuszczenie, że nadal będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie użyje posiadanej broni palnej myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ odwoławczy, po szczegółowej analizie materiału postępowania decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że: Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie kamę o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest zobowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Jak wynika z dyspozycji powyższego przepisu, ustawodawca istnienie obawy związał wprost z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko, m. in. mieniu. Tego rodzaju przestępstwo - art. 278 § 5 k.k. (kradzież energii) - popełnił p. K.B.. Świadczy o tym bezsprzecznie wskazany wyżej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z.. Mając na względzie dyspozycję art. 70 § 1 k.k. i art. 76 § 1 k.k. należy zauważyć, że skazanie to nie uległo zatarciu. Zgodnie bowiem z pierwszym przepisem zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia (...). Natomiast drugi stanowi, iż w razie w warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 76 § 1 k.k.). W przypadku strony termin ten upłynie dopiero z końcem grudnia 2009 r., o ile nie zajdą przesłanki, o których mowa w art. 76 § 2 k.k. (przepis ten stanowi, że jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5). W tym konkretnym przypadku dla organów Policji, przy ocenie i rozstrzygnięciu sprawy, najważniejszym pozostawało ustalenie, czy skarżący popełnił takie przestępstwo, które stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (w szczególności czy jest to przestępstwo wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni, w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy). Zebrany materiał dowodowy potwierdził zaistnienie powyższych okoliczności. W tym stanie rzeczy, organ I instancji miał obowiązek cofnąć stronie pozwolenie na broń palną myśliwską. Popełnienie zabronionego czynu, a przede wszystkim jego okoliczności, są poddane ocenie sądu, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie oskarżonego. W przedmiotowej sprawie karnej o czyn przeciwko mieniu wina p. K. B. nie budziła wątpliwości, o czym świadczy prawomocne orzeczenie sądu. Zdaniem organu odwoławczego, strona, jako osoba, która dopuściła się przestępstwa wymierzonego przeciwko mieniu, nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Konsekwencją tego jest przekonanie organów, że strona nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni palnej myśliwskiej, a co za tym idzie, naruszając w taki sposób porządek prawny, budzi obawy, że broni może użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stwierdzenie, że czyn popełniony przez stronę (potwierdzony skazującym prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego) przemawia za przyjęciem, iż należy ona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Ocena ta nie jest dowolna i ma potwierdzenie w materiale dowodowym. Organ odwoławczy podkreśla, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią wyroku sądu nie mogło skutkować innym - niż zapadło - rozstrzygnięciem. Niewątpliwie p. K. B. popełnił przestępstwo wymierzone przeciwko mieniu, a więc wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni, w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Fakt ten daje podstawę do sformułowania poglądu, iż nie jest on wiarygodny co do posiadania i używania broni zgodnie z celami interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Należy przy tym zaznaczyć, że od posiadaczy broni (bez względu na rodzaj broni), oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego. Prawo do posiadania broni jest bowiem prawem szczególnym, wyróżniającym osobę je posiadającą z ogółu społeczeństwa. Dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji i uzyskać go można za zgodą właściwego organu, wyrażoną w decyzji administracyjnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona popełniła przestępstwo przeciwko mieniu - co potwierdził sąd. W tej sytuacji, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje ona rękojmi - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - bezpiecznego posiadania i używania broni palnej myśliwskiej w przyszłości. Organy Policji stoją na zdecydowanym stanowisku, iż osoby karane za przestępstwo, wymierzone przeciwko mieniu, jak skarżący, nie powinny posiadać pozwolenia na broń - przynajmniej do czasu zatarcia skazania i o ile po tym fakcie ich postępowanie będzie bez zarzutu. Broń nie jest bowiem zwykłą rzeczą i jej posiadanie ma ścisły związek z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. W interesie społecznym dla ochrony tych dóbr należy cofnąć prawo do posiadania broni osobie, która łamie zasady porządku prawnego. Zauważyć też należy, iż ustawodawca nie związał faktu skazania lub oskarżenia o przestępstwo z warunkiem użycia do jego popełnienia broni palnej. Nie stanowi zatem przeszkody do cofnięcia pozwolenia na broń okoliczność, iż popełniony przez stronę czyn nie miał żadnego związku z posiadaną przez niego bronią palną myśliwską. Strona dopuściła się przestępstwa przeciwko mieniu, co z woli samego ustawodawcy dyskwalifikuje ją jako posiadacza pozwolenia na broń - ustawodawca bezwzględnie nakazał cofać takim osobom pozwolenie. Norma prawa materialnego bowiem jednoznacznie nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, a zatem w tym stanie faktycznym i prawnym nie można było przyjąć nadrzędności interesu indywidualnego strony nad interesem społecznym (publicznym) i zachować stronie przedmiotowe pozwolenie. Ocenie tej w żaden sposób nie można zarzucić naruszenia art. 7 k.p.a. Prymat interesowi społecznemu dał bowiem sam ustawodawca ustalając obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i wiążąc organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Argumenty zawarte w odwołaniu nie mają więc wpływu na zmianę rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wobec strony skazanie nie uległo zatarciu, a organ odwoławczy tak samo, jak organ 1 instancji - uważa, iż strona nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej w przyszłości. Należy przy tym dodać, że w toku postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji w trybie 136 k.p.a. uznał za zasadne uzupełnienie materiału dowodowego o opinie o stronie z jej miejsca zamieszkania oraz kola łowieckiego. Z opinii tych wynika, że p. K. B. tak w miejscu zamieszkania, jak i macierzystym Kole Łowieckim "L." G. jest pozytywnie postrzegany przez sąsiadów oraz kolegów myśliwych. Niemniej jednak opinie te nie mają wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem nie eliminują faktu, że strona została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł peł. Pana K.B. (skarżący). Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i domagał się uchylenia jej w całości. Zdaniem skarżącego stanowisko organów administracji jest nieuzasadnione albowiem narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Bezspornym w sprawie jest, ze skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, jednakże art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji daje podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni osobie wobec której istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że organ administracji winien rozważyć w pierwszej kolejności, czy popełnione przestępstwo uzasadnia powstanie obawy, że osoba posiadająca broń może jej użyć "w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" biorąc pod uwagę rodzaj popełnionego przestępstwa. W ocenie skarżącego nadrzędną przesłanką uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń jest powstanie obawy użycia broni w celu sprzecznym z prawem. Samo popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, bez analizy czy przestępstwo to spowodowało powstanie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w ocenie skarżącego nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń. Kodeks karny przewiduje szereg przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Istnieją w tej grupie także przestępstwa które mogą być popełnione nieumyślnie. Kontynuując tok rozumowania organów administracji, także w przypadku skazania za przestępstwo popełnione nieumyślnie zachodzi obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W ocenie skarżącego taki wniosek nie może się ostać i jest sprzeczny z celem regulacji art. 15 ust. 1 pkt 6. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że podstawą odmowy wydania pozwolenia lub cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, jest powstanie stanu obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy administracji, cofając pozwolenie na posiadanie broni winny rozważyć, czy popełniony czyn spowodował powstanie stanu obawy, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6. Skoro organy administracji obu instancji uznały, że samo popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu automatycznie powoduje powstanie przesłanki uzasadniającej cofniecie pozwolenia na posiadanie broni, zdaniem skarżącego decyzje te w oczywisty sposób naruszając prawo. Skarżący pragnie wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02 podniósł, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Pozytywne opinie dotyczące osoby skarżącego, zebrane w toku postępowania administracyjnego oraz charakter czynu przypisanego K.B., nie dają podstaw co cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, tym samym decyzje organów administracji należy uznać za naruszające prawo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 53, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest niesporne, że skarżący K.B. w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji, był skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. za przestępstwo z art. 278 § 5 k.k. stypizowane w Kodeksie Karnym jako przestępstwo przeciwko mieniu - kradzież gazu. Fakt ten znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach wydrukach z Krajowego Rejestru Karnego oraz wyciągu z aktu oskarżenia skierowanego przeciwko skarżącemu przez Prokuraturę Rejonową w Z., o popełnienie wyżej powołanego przestępstwa, a także w wyroku karnym skazującym Sądu Rejonowego Z.. Ta okoliczność ma znaczenie decydujące przy ocenie zasadności cofnięcia pozwolenia na broń. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powyższe uregulowanie ma charakter jednoznaczny. Użycie słów "w szczególności poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że obawa istnieje dokonał już sam ustawodawca. Pozwolenie na broń musi być więc cofnięte osobom wymienionym po słowach "w szczególności ", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze, i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Skoro organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dacie decyzji był osobą skazaną za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, to w świetle powołanych wyżej wywodów fakt ten przesadza, iż należy on do kręgi osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Prowadzenie w tej sytuacji dalszego postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy czynami, których popełnienie jest podstawą prowadzonego postępowania karnego a wystąpieniem obawy, że skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, o co wnioskował skarżący, uznać należy w świetle powyższych rozważań za zbędne. Pamiętać bowiem należy, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest samo skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu. Wskazać ponadto należy, cytowane w skardze orzeczenie NSA zapadło w odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Wydane zostało w oparciu o stan prawny przed 1 stycznia 2004 r., kiedy to art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji miał inne brzmienie i wymieniał enumeratywnie jedynie przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej jako niosące zagrożenie i obawę, co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku publicznego. We wszystkich innych sprawach organ był zobligowany do każdorazowej oceny ewentualnego zagrożenia ze strony posiadacza broni i w takich sytuacjach zapadły cytowane orzeczenia. W sprawie niniejszej, skarżący należał do grupy osób, co do których sam ustawodawca rozstrzygnął, że ponieważ zostały skazane lub podejrzane o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to istnieje co do nich uzasadniona obawa zagrożenia. Należy więc uznać, że organ prawidłowo ocenił, iż co do skarżącego oskarżonego o przestępstwo przeciwko mieniu istnieje przesłanka uzasadniająca obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń przewidziana cytowanymi powyżej przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pragnie podkreślić, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Zasadne w ocenie Sądu są poglądy, według których w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Mając to na uwadze skład orzekający doszedł jednakże do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że zastosowały ową dowolność. Sąd podkreśla, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd nic dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach naruszenia prawa, a zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione. Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.