II GSK 393/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-07

Skład orzekający: Maria Myślińska, Jerzy Sulimierski, Krystyna Anna Stec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, a następnie oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące umarzania należności z tytułu składek. Sąd podkreślił, że umorzenie składek ma charakter uznaniowy, a organ administracji ma możliwość, ale nie obowiązek, umorzenia należności nawet po spełnieniu przesłanek określonych w przepisach. Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie stwierdził naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Ł. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres prowadzenia działalności gospodarczej. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak spełnienia przesłanek dotyczących sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Ł. K. na decyzję ZUS. Ł. K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędziowie NSA Jerzy Sulimierski (spr.) Krystyna Anna Stec Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 411/07 w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 411/07 oddalił skargę Ł. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] lutego 2005 r. (wniesionym [...] lutego 2005 r.) Ł. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowite umorzenie należności z tytułu składek (tj. należności głównej, odsetek i kosztów) za lata 1999-2004 czyli za okres, w którym prowadził działalność gospodarczą jako wspólnik w ZPO "S." s.c. W uzasadnieniu wniosku podniósł argumenty natury finansowej oraz zdrowotnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - dalej: u.s.u.s., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: 01/2004 - 05/2004, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres: 01/2004 - 05/2004, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 01/2004 - 04/2004. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2006 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Działając jako organ odwoławczy podniósł, iż na podstawie materiału dowodowego nie stwierdzono, że sytuacja materialna i zdrowotna członków rodziny Ł. K. spełnia warunki umorzenia, a uiszczenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla osób wspólnie gospodarujących. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż Ł. K., matka S. K. oraz brat T. K. nie legitymują się orzeczeniem o niezdolności do pracy, bądź orzeczonym stopniem niepełnosprawności. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej zmianę oraz umorzenie należności z tytułu składek w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Sąd I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a cyt. ustawy, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W kwestii należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O umorzeniu składek rozstrzyga Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który może lecz nie musi tego dokonać. Nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. lub w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) - dalej: rozporządzenie MGPiPS, tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo wówczas, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, Zakład ma możliwość, ale nie obowiązek umorzenia należności. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje powyższe rozporządzenie w § 3. Sąd podkreślił, że obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonywania wyboru. Sąd wskazał, iż nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podkreślił, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego materiał dowodowy. Zasadnie przyjęto, iż sytuacja materialna skarżącego oraz jego rodziny nie przemawia za całkowitym umorzeniem należności. Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o poniesionych stratach w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności. Sąd wskazał, iż termin "nadzwyczajne zdarzenie" nie odnosi się do sytuacji panującej na rynku, np. ostrej konkurencji. Na osobie prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa ryzyko i jeśli jest ono zbyt duże, władna jest ona podjąć decyzję o zaniechaniu tej działalności. W przeciwnym wypadku zobowiązana jest do opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne - bez względu na dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności, jak i konkurencji panującej na rynku - od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Sąd I instancji, odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii opieki nad przewlekle chorym ojcem E. K. wskazał, iż stosownie do § 3 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS, należności z tytułu składek mogą zostać umorzone w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W ocenie Sądu, trafnie przyjął organ, iż w niniejszej sprawie powyższa przesłanka nie została spełniona, gdyż skarżący nie jest jedynym członkiem rodziny sprawującym opiekę nad chorym ojcem. Sąd podzielił również stanowisko organu, iż Ł. K. nie jest zobligowany do jednorazowej spłaty zadłużenia wobec ZUS, gdyż u.s.u.s. przewiduje możliwość ratalnej spłaty zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych. Odnosząc się do zarzutu wydania w niniejszej sprawie decyzji przez zastępcę dyrektora placówki ZUS o/w Z. W. z upoważnienia Prezesa ZUS oraz powtórnego rozpatrywania sprawy przez dyrektora placówki ZUS o/w Z. W. - również z upoważnienia Prezesa ZUS, na wstępie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji w sprawach umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w I instancji przez ministra. W rezultacie stwierdzić należy, że do decyzji w sprawach należności z tytułu składek na ubezpieczenia, ma zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem stwierdzić, że decyzje w niniejszej sprawie nie zostały wydane przez tego samego pracownika, bowiem decyzja I instancji została wydana przez zastępcę dyrektora oddziału ZUS w Z. W., natomiast decyzja II instancji została wydana przez dyrektora tej placówki. W skardze kasacyjnej Ł. K. zaskarżył powyższe orzeczenie w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uwzględnienie skargi i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania z wykładnią popierającą stanowisko skarżącego w sprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: 1. art. 28 ust 3 pkt 3 u.s.u.s. oraz w nawiązaniu do art. 28 ust. 3a tej ustawy w związku z § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne; 2. rozporządzenia Rady nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu Ustanawiającego UE w odniesieniu do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa, OJ L Nr 142/1 z dnia 14 maja 1998 r.; 3. rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu Ustanawiającego WE do pomocy de minimis, OJ L Nr 10 z dnia 13 stycznia 2001 r.; 4. rozporządzenia Rady nr 2204/2002 z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu Ustanawiającego WE w odniesieniu do pomocy na zatrudnienie, OJ L Nr 337 z dnia 13 grudnia 2002 r.; 5. rozporządzenia Rady nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad stosowania art. 93 Traktatu Ustanawiającego WE, OJ L Nr 083 z dnia 27 marca 1999 r. II. Rażące i mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci uchybienia: 1. art. 106 § 3 - 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. w związku z art. 227 - 230 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 233 k.p.c., art. 244 § 1 k.p.c.; 2. art. 187 § 2 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a.; 3. art. 134 § 1 i art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.; 4. art. 8 ust. 1, art. 9 i art. 103 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.); 5. art. 5 k.c., art. 58 § 1 i 2 k.c., art. 354 § 1 i 2 k.c. i art. 355 § 2 k.c. w związku z art. 354 § 2 k.c., art. 387 § 1 k.c. i art. 475 § 1 k.c. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Ł. K. podkreślił, że organy administracji nie zastosowały reguł uznania administracyjnego wskazanego w przepisach rozporządzenia MGPiPS i wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe w tej sprawie, sam zaś Sąd I instancji wadliwie oddalił wnioski dowodowe skarżącego i nieprecyzyjnie uzasadnił oddalenie skargi. Wskazał też, że dokonanie umorzenia nie przekracza możliwości ZUS - bo to do niego są adresowane właściwe do stosowania w sprawie umorzenia przepisy cytowanego rozporządzenia MGPiPS. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że skarżący spełnia wszelkie przesłanki do dokonania umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Ponadto Ł. K. wskazał na przewlekłą chorobę swojego ojca E. K. oraz wiążącą się z tym konieczność sprawowania nad nim opieki. Skarżący podkreślił, iż jeżeli Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach to także z uwzględnieniem faktów znanych Sądowi z urzędu, a dotyczących tej sprawy. W niniejszej sprawie nic takiego nie nastąpiło, pominięto bowiem fakty, znane urzędowo i mieszczące się w granicach sprawy. Ponieważ zarówno Zakład, a później Sąd I instancji odmówiły uwzględnienia faktów znanych urzędowo nawet wtedy, gdy skarżący chciał je przedstawić w formie dokumentu urzędowego, to w sprawie zachodzi nieważność postępowania. Skarżący został bowiem pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Nie można czynić zarzutu, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów i jednocześnie oddalać wnioski dowodowe. Strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała, iż ZUS naruszył przepisy unijne, bowiem umarzanie składek dużym podmiotom, a nieumarzanie małym firmom powoduje zakłócenie konkurencji na rynku o czym jest mowa w przytoczonych w zarzutach skargi kasacyjnej aktach prawa europejskiego. Zgodnie z nimi zakazana jest pomoc publiczna udzielana przez państwo lub ze źródeł państwowych, która przez uprzywilejowanie niektórych przedsiębiorców lub gałęzi produkcji zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem, a nie jest dopuszczona przez przepisy i reguły prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu. Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw skargi. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - wykazania dodatkowo, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego. Oceniając w pierwszym rzędzie podważający stan faktyczny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3-5 p.p.s.a. w związku z art. 227-230 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 233 k.p.c., art. 244 § 1 k.p.c. stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c. (art. 106 § 5 k.p.c.) - w szczególności art. 227 - 257 k.p.c., zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe - art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania) stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone oraz prywatne - art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Tylko te dowody mogą więc być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Nie budzi natomiast żadnych wątpliwości iż, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2000 r., I SA 428/99, LEX nr 55 767). Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżaną decyzją pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd kasacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu I instancji w kwestii odmowy przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, którego żądany zakres nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1, art. 9 i art. 103 ustawy z dnia 2 lipca 2004 - o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) wskazać należy, iż regulacji tej nie stosowały ani organy administracyjne obu instancji ani Sąd I instancji. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie przez Sąd i wpływu na wynik sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że zarzut ten podobnie jak następne, podniesiony został w oderwaniu od podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymagającej wskazania przez skarżącego, które przepisy ustawy procesowej zostały naruszone przez Sąd I instancji (numer artykułu, paragraf, punkt) na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ma to zasadnicze znaczenie z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Kolejne zarzuty dotyczące "rażącego" naruszenia przepisów postępowania zarówno w swojej formie i treści są nieusprawiedliwione. Przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie przewiduje formy "rażącego" naruszenia przepisów postępowania, natomiast procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje stosowania przepisów Kodeksu cywilnego, wobec czego Sąd nie mógł naruszyć przytoczonych w skardze przepisów. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. z tego względu, że strona brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym i nie może świadczyć o pozbawieniu możności obrony jej praw m.in. odmowa przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wobec braku skutecznego podważenia stanu faktycznego jak również z uwagi na sposób sformułowania jest bezzasadny. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku, który nie może być skutecznie podważany przez przytoczenie w podstawie skargi kasacyjnej wyłącznie przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 192/04, ONSAiWSA 2004/3/68). Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia prawa materialnego to błędne odczytanie przez Sąd treści przepisu. W tym wypadku należy wskazać, jak zastosowany przepis należy rozumieć i dlaczego dokonana przez Sąd I instancji wykładnia jest błędna. Natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego to błąd w subsumpcji, tj. wadliwie podstawienie normy prawnej do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego, a nie podważanego w ramach takiego zarzutu lub niezastosowanie przepisu prawa, który winien być zastosowany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo interpretował i zastosował art. 28 ust. 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma możliwość a nie obowiązek umorzenia należności w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 cyt. ustawy lub w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie precyzuje powyższe rozporządzenie, którego § 3 stanowi, że zaległe odsetki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., iż w niniejszej sprawie organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, a przy tym należy podnieść, że autor skargi kasacyjnej nie podniósł naruszenia przepisów postępowania przez organy orzekające i zaakceptowanie przez Sąd, a tym samym naruszenie odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, których w skardze kasacyjnej zabrakło. Zarzut naruszenia powoływanych w skardze kasacyjnej aktów prawa wspólnotowego usuwa się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż skarżący nie uzasadnił sposobu ich naruszenia przez organy administracji jak i Sąd I instancji. Wskazać przy tym należy, iż powyższe akty prawne nie były podstawą wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jako, że nie miały z nią związku. Z przytoczonych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu stosownie do treści art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło