II SA/Wa 378/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-20

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, uznając, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności przesłanki nienabycia uprawnień wskutek szczególnych okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes ZUS prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący nie wykazał spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności przesłanki nienabycia uprawnień wskutek szczególnych okoliczności, mimo rejestracji w urzędzie pracy, nie wykazał wystarczających wysiłków zmierzających do podjęcia pracy, a przerwa w ubezpieczeniu była nieusprawiedliwiona.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą mu przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Prezes ZUS uznał, że skarżący nie spełnił wszystkich przesłanek z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności nie wykazał nienabycia uprawnień wskutek szczególnych okoliczności, a przerwa w ubezpieczeniu była nieusprawiedliwiona. Skarżący podniósł zarzut, że starał się o pracę i zarejestrował w urzędzie pracy, wykazując wolę zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.),, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] grudnia 2006 r. i odmówił przyznania panu M. C. renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do ww. decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS pan M. C. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Wnioskodawca w okresie od dnia [...] lipca 1999 r. do [...] sierpnia 2002 r. nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem, mimo, iż jak wynika z akt sprawy mógł pracować. Całkowita niezdolność do pracy strony, stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] kwietnia 2006 r., istnieje od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. Fakt wystąpienia całkowitej niezdolności do pracy wystąpił u strony po upływie 3 lat, 3 miesięcy i 8 dni od ostatniego okresu ubezpieczenia. Wnioskodawca w chwili wystąpienia całkowitej niezdolności do pracy miał [...] lat, a udowodniony okres składkowy i nieskładkowy strony wynosi 18 lat, 5 miesięcy i 15 dni i jest nieadekwatny do jego wieku. Tymczasem świadczenie, o które stara się strona nie może być przyznane w oderwaniu od okresu ubezpieczenia. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującą się stronę trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi pana M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut, że starał się o pracę, zarejestrował się w PUP w P. i starał się pracę, ale pracodawcy nie chcieli go przyjąć. Wykazał więc wolę zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że materialnoprawną podstawą świadczenia, o które starał się skarżący jest przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz. U. z roku 2004 Nr 39, poz. 353). Wedle jego brzmienia przyznanie świadczenia jest możliwe, gdy wnioskodawca spełnia łącznie cztery warunki: jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności; nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nie ma niezbędnych środków utrzymania. W sprawie jest bezspornym, że pan M. C. był osobą ubezpieczoną. Jak wnika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i sytuacji materialnej jest osobą, która nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] kwietnia 2006 r. wskazuje, iż skarżący jest od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. całkowicie niezdolny do pracy. Sporna jest natomiast przesłanka nienabycia uprawnień wskutek szczególnych okoliczności. Skarżący podnosi, że starał się o pracę, a nawet zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Jednak z akt sprawy wynika, że ostatnio udowodniony okres składkowy przypada co prawda na dzień [...] października 2002 r., ale w okresie od [...] listopada 1995 r. okresy ubezpieczenia są bardzo krótkie i nieregularne. Podnoszony przez skarżącego zarzut wskazujący na fakt zarejestrowania w powiatowym Urzędzie Pracy w G. nie może być uwzględniony. Zarejestrowanie jako bezrobotny nie oznacza bowiem, iż za skarżącego były płacone składki na ubezpieczenie społeczne. W tym czasie skarżący był osobą zdrową, zdolną do podjęcia pracy. Powiat, w którym mieszka skarżący nie był dotknięty strukturalnym bezrobociem i jak wynika z danych statystycznych GUS stopa bezrobocia na terenie powiatu była mniejsza od stopy bezrobocia w kraju. Poza rejestracją i stawianiem się w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżący nie czynił innych wysiłków zmierzających do podjęcia pracy, a zatem fakt przerwy w ubezpieczeniu jest nieusprawiedliwiony. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło