II SA/Ol 369/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-04-20
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca przejście wód i gruntów pokrytych tymi wodami w trwały zarząd Marszałka Województwa, wydana na podstawie przepisów Prawa wodnego, może być podstawą do dokonania zmian w operatach ewidencji gruntów, pomimo braku regulacji tej kwestii w Prawie wodnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca przejście wód i gruntów w trwały zarząd Marszałka Województwa, wydana na podstawie przepisów Prawa wodnego, jest zgodna z prawem. Choć przepisy Prawa wodnego nie regulują kwestii ewidencji gruntów, to decyzja administracyjna, która stała się ostateczna, stanowi podstawę do dokonania z urzędu stosownych zmian w operacie ewidencyjnym zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty, która stwierdziła przejście w trwały zarząd Marszałka Województwa wód i gruntów pokrytych tymi wodami, stanowiących własność Skarbu Państwa. Agencja Nieruchomości Rolnych odwołała się, zarzucając sprzeczność z przepisami Prawa wodnego i naruszenie przepisów dotyczących daty przejścia mienia w zarząd. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Agencja wniosła skargę do WSA, podnosząc, że stwierdzenie przejścia wód w zarząd Marszałka spowoduje niezgodność z zapisami w ewidencji gruntów, gdzie wody te pozostają w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 roku sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przejścia w trwały zarząd wód i gruntów pokrytych tymi wodami - oddala skargę.
Decyzją "[...]", Starosta działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087) w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) i § 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. Nr 16, poz. 149) stwierdził, iż nieruchomości Skarbu Państwa leżące w granicach powiatu pod następującymi ciekami: rzeka W., W1, M., S., P., P1, L., B., M., B., S. R., S. K., S. L., C. L, C. J oraz D. A, znajdujące się
w zasobie Lasów Państwowych, Agencji Nieruchomości Rolnych oraz innych podmiotów, przechodzą z dniem 30 lipca 2005r. w trwały zarząd Marszałka Województwa. Ponadto orzekł, że decyzja stanowi podstawę do dokonania zmian
w operatach ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przepis art. 19 ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw stanowi, że z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio – urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw. Nadto, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, właścicielskie prawa w stosunku
do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku
do pozostałych wód, wykonuje marszałek województwa. Dlatego też, jak dodał,
w świetle obowiązujących przepisów oraz istniejących zapisów w operatach ewidencji gruntów, nie ma przeszkód do stwierdzenia przejścia w trwały zarząd Marszałka Województwa działek, które w ewidencji gruntów wykazane są jako wody płynące stanowiące własność Skarbu Państwa.
Od decyzji tej odwołała się Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy. Podniesiono, iż decyzja Starosty jest sprzeczna z art. 14a ustawy Prawo wodne, gdyż zgodnie z wymienionym artykułem starosta powinien stwierdzić przejście do zasobu Skarbu Państwa gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, będących dotychczas w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa. Wskazano również, iż zaskarżona decyzja narusza art. 19 i 23 ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz zmianie niektórych innych ustaw, gdyż przejście mienia w zarząd marszałka następuje z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. z dniem 29 lipca 2005r.
Wojewoda decyzją "[...]", utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty z dnia "[...]"
w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż art. 19 ustawy Prawo wodne stanowi,
że wody powierzchniowe płynące, w tym również zlokalizowane na nich jeziora oraz pokryte nimi grunty stanowią niezbywalną własność skarbu Państwa. Zatem należy uznać, jak wskazał, iż starosta słusznie nie stwierdził o przejściu wymienionych
w zaskarżonej decyzji wód i gruntów pokrytych wodami do zasobu Skarbu Państwa, gdyż wody te, jako własność Skarbu Państwa, już do niego należą. Ponadto dodał,
że w uzasadnionych przypadkach decyzja starosty stwierdzająca przejście do zasobu Skarbu Państwa gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi bądź
ich wykreślenie z tego zasobu, wydawana jest na wniosek właściwego organu
lub jednostki, tj. m.in. regionalnych zarządów gospodarki wodnej i marszałków województw. Decyzje wydawane na podstawie art. 14a ust. 2 ustawy Prawo wodne, oraz art. 19 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz zmianie niektórych innych ustaw nie są ze sobą powiązane i mogą być wydawane niezależnie. Odnosząc się do zarzutu daty przejścia w trwały zarząd wymienionych w decyzji Starosty wód
i gruntów nimi pokrytych Wojewoda podniósł, że podany w decyzji termin 30 lipca 2005r. jest prawidłowy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz zmianie niektórych innych ustaw ustawa ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wskazał, że Dziennik Ustaw Nr 130 ogłoszony został w dniu 15 lipca 2005r., a zatem ustawa weszła w życie w dniu 30 lipca 2005r.
Skargę na tę decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego
w Olsztynie Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, iż stwierdzenie z mocy decyzji przejścia wód stanowiących własność Skarbu Państwa w trwały zarząd marszałka województwa powoduje, że w ewidencji gruntów wody te nadal pozostają w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, którymi dysponuje Agencja Nieruchomości Rolnych na mocy art. 12 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz. U. z 2004r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.), co jest niezgodne
z wymienionymi przepisami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż zarzut Agencji Nieruchomości Rolnych dotyczy braku możliwości dokonania zmian zapisów
w ewidencji gruntów na podstawie wydanej przez starostę decyzji. Wskazał również,
iż problematyki związanej z ewidencją gruntów nie regulują przepisy ustawy Prawo wodne, gdyż kwestię tą rozstrzygają przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie,
czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest ona zgodna
z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 ustawy p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając pod tym kątem zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję, Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego, dających podstawę do ich uchylenia. Skarga nie jest zatem zasadna.
Na wstępie omawianej sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy
z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005r. Nr 130, poz. 1087) z dniem wejścia w życie ustawy (30 lipca 2005r.) stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą
w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu przejście mienia,
o którym mowa w ust. 1, stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa
- w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz
w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3 cyt. artykułu. Przy czym zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003r. Nr 16, poz. 149) wody określone decyzją Starosty zostały wymienione w załączniku Nr 2 i 3 tego rozporządzenia jako śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części, stanowiące własność publiczną, istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, lub jako zaliczone do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Zatem przytoczone powyżej przepisy prawa, na podstawie których Starosta oparł kwestionowaną decyzję, potwierdzają jedynie obowiązujący, w dacie wydania decyzji, stan prawny, jak też potwierdzają trafność ich zastosowania przez organ pierwszej instancji.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, iż stwierdzenie z mocy decyzji przejścia wód stanowiących własność Skarbu Państwa w trwały zarząd marszałka województwa spowoduje, że w ewidencji gruntów wody te nadal pozostaną w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, którymi dysponuje Agencja Nieruchomości Rolnych,
to wskazać należy za Wojewodą, iż przepisy ustawy Prawo wodne, jak też przepisy ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw nie regulują postępowania związanego z ewidencją gruntów. Zatem aktualizacja operatu ewidencyjnego nie mogła być więc przedmiotem postępowania prowadzonego
w oparciu o przepisy wymienionych ustaw. Problematykę dotyczącą ewidencji gruntów reguluje natomiast wydane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 46 ust. 1 dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 tegoż rozporządzenia. Natomiast ust. 2 pkt 1 stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Należy więc przyjąć,
iż z chwilą kiedy decyzja, z której wynika konieczność zmiany w ewidencji gruntów stanie się ostateczna, organ ma możliwość dokonania zmian (tak też w wyroku WSA
w Olsztynie z dn. 11.01.2005r., sygn. akt II SA/Ol 842/05). Należy więc przyjąć,
iż decyzja Starosty z dnia "[...]" upoważnia do dokonania z urzędu stosownych zmian
w operacie ewidencyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło