I OSK 1115/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-04-19

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Barbara Adamiak, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata wyrównania renty inwalidzkiej powinna być uwzględniona przy ustalaniu dochodu rodziny w celu przyznania zaliczki alimentacyjnej?
Ratio decidendi
Jednorazowa wypłata świadczenia rentowego stanowi dochód faktycznie osiągnięty i nie może być oceniona jako przypadek związany z utratą dochodu w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, prawidłowe jest wliczanie takiego świadczenia do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wyższej zaliczki alimentacyjnej dla dzieci skarżącej B. G. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu rodziny, w tym wliczanie dochodu z dzierżawy gospodarstwa rolnego i jednorazowej wypłaty wyrównania renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) Tomasz Zbrojewski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt II SA/Lu 271/06 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę kasacyjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników administracyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w związku z art. 3 pkt 23 i art. 5 ust. 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, po rozpatrzeniu odwołania B. G., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] Nr [...], przyznającej jej na dzieci A. i M. G. zaliczkę alimentacyjną w kwocie po 170 zł miesięcznie na każde dziecko. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że B. G. w swoim odwołaniu kwestionuje ustalenia organu I instancji odnośnie wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu i wnosi o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej w wyższej kwocie. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, brak jest podstaw do pomniejszenia dochodów B. G. zarówno z tytułu jednorazowej wypłaty renty za rok 2003, jak i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego. Dochód trzyosobowej rodziny B. G. wyniósł w 2004 r. - 18.292,92 zł. Podstawę do ustalenia tak wyliczonego dochodu stanowiło zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 27 grudnia 2005 r. wykazujące, że B. G. uzyskała dochód w kwocie 8.879,03 zł. Do tego doliczono uzyskane przez stronę alimenty w kwocie 665,61 zł oraz dochód z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,76 ha przeliczeniowego - 8.753,28 zł. W tej sytuacji dochód na osobę w rodzinie B. G. wynosił 508,14 zł. Po korekcie dochód był niższy - 434,82 zł. Jednakże fakt ten nie miał wpływu na wysokość zaliczki alimentacyjnej. Stąd też brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. G. podnosi, że faktycznie osiągany przez nią dochód uprawnia ją do zwiększonej zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 271/06, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, iż skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Wysokość świadczenia alimentacyjnego, to należne skarżącej miesięczne kwoty: 330 zł przyznana na rzecz A. G. i 250 zł na rzecz M. G. - zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 marca 2003 r. (sygn. akt VI RC 1710/02). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż 170 zł dla osoby uprawnionej - w przypadku, gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki albo 250 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znaczącym stopniu niepełnosprawności. Wysokość zaliczki, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty 583 zł, zwiększa się do 300 zł, jeżeli upoważniona do zaliczki jest jedna lub dwie osoby (art. 8 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 2). Według prawidłowych ustaleń organu I instancji w 2004 r. dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosił 508,14 zł. Uwzględniając zmianę stanu prawnego w zakresie sposobu ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, Kolegium skorygowało wysokość dochodu przypadającego na osobę w rodzinie skarżącej. Dochód ten wyniósł 434,82 zł miesięcznie na jedną osobę i przekraczał ustawową kwotę 291,5 zł (59% z kwoty 583 zł). Wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o podwyższenie wysokości zaliczki alimentacyjnej. Zatem decyzja o przyznaniu skarżącej zaliczki alimentacyjnej po 170 zł na każde dziecko (A. i M.) jest rozstrzygnięciem zgodnym z prawem. Za niezasadny Sąd uznał zarzut skarżącej, że wliczono do dochodów jej rodziny dochód, którego nie ma, a mianowicie, dochód z gospodarstwa rolnego, które wydzierżawia od 1997 r. Dołączone do akt sprawy dwie umowy dotyczące dzierżawy gruntów zawarte w dniu 1 maja 2004 r. na okres 5 lat nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do zaniechania przez organ naliczenia dochodu skarżącej z gospodarstwa rolnego, stosownie do obowiązujących przepisów w tym zakresie. Organ I instancji słusznie przyjął, iż dochód z gospodarstwa rolnego należy ustalić, biorąc za podstawę wyliczenia powierzchni gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych z uwzględnieniem dochodu, jakie ono przynosi w myśl zasady przewidzianej przez ustawodawcę, że z jednego ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód w wysokości 194 zł miesięcznie (3,76 x 194 zł x 12 = 8.753,28 zł rocznie). Dochód ten został przez organ II instancji prawidłowo skorygowany (pomniejszony) do 6.113,76 zł. Zmiana ta pozostaje bez wpływu na wysokość zaliczki alimentacyjnej. Bezzasadny jest również zarzut, że wypłata świadczenia z tytułu wyrównania renty inwalidzkiej należnej za okres od 28 lutego 2003 r. do 29 lutego 2004 r. nie powinna być uwzględniona przy ustalaniu przez organ dochodu osiągniętego przez skarżącą w 2004 r. Jednorazowa wypłata świadczenia rentowego w 2004 r. stanowiła dochód faktycznie osiągnięty i wbrew wywodom skarżącej - uzyskanie tego świadczenia nie mogło być w świetle art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oceniona jako przypadek związany z utratą dochodu. Skarżąca z tytułu wyrównania świadczenia rentowego otrzymała kwotę 4.162,28 zł. B. G. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 23 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez pominięcie przy obliczaniu dochodu rodziny za rok 2004 utraty dochodu spowodowanej nieotrzymanej części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, podczas gdy zgodnie z art. 3 pkt 23 powołanej ustawy są one podstawą do pomniejszenia dochodu rodziny w 2004 r., co spowodowałoby zmniejszenie miesięcznego dochodu na jedną osobę i pozwoliłoby na podwyższenie wysokości zaliczki alimentacyjnej przysługującej skarżącej. Na tych podstawach wnosiła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Według art. 18 ust. 2 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) "W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.)". Według art. 7 ust. 2 powołanej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej "Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinę nie przekracza kwoty 583,00 zł". Powołana ustawa nie reguluje sposobu obliczania dochodu rodziny, a zatem w tym zakresie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, która w art. 3 reguluje sposób obliczania dochodu przez enumeratywne wyliczenie. W tym wyliczeniu wymienia się alimenty na rzecz dzieci. Z art. 10 ust. 4 powołanej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 23 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że dochód ustala się przy uwzględnieniu wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Z uwzględnieniem tej reguły organy orzekające wyliczyły dochód rodziny, a prawidłowość zastosowania tej regulacji ocenił Sąd. Zarzut zatem niewłaściwego zastosowania art. 3 pkt 23 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych jest nieusprawiedliwiony. Z tego względu, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło