I SA/Kr 1327/05

WyrokWSA w Krakowie2007-04-18

Skład orzekający: WSA Ewa Michna, NSA Józef Gach, Asesor WSA Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne, gdy decyzja wymiarowa, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, została uchylona przez organ odwoławczy, a wysokość zaległego podatku dochodowego została obniżona?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, gdy obowiązek nie istniał. Uchylenie decyzji wymiarowej przez organ odwoławczy i obniżenie wysokości zaległego podatku dochodowego jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że obowiązek ten w części nie istniał. Przepis rozporządzenia Ministra Finansów dotyczący aktualizacji tytułów wykonawczych został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i nie może być stosowany, jeśli jest sprzeczny z ustawą.
Stan faktyczny
Skarżący K.S. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległego podatku dochodowego, argumentując, że decyzja wymiarowa, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, została uchylona przez organ odwoławczy. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia, wskazując na możliwość aktualizacji tytułów wykonawczych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów. Skarżący zarzucił, że uchylenie decyzji wymiarowej spowodowało niedopuszczalność egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 21 lipca 2005r. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1327/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ , Dnia 18 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r., sprawy ze skargi K. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 21 lipca 2005r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia podstępowania egzekucyjnego, I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych) I SA/Kr 1327/05 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem -po rozpatrzeniu odwołania-utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] .2005r. nr[...],w którym zobowiązanemu K. S. odmówiono umorzenia postępowań egzekucyjnego prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...].2004r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na zaległy podatek dochodowy za 2001rok w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zobowiązany złożył w dniu [...] .2005r. wniosek o umorzenie w/w postępowań egzekucyjnych co uzasadnił tym, iż egzekwowane należności wynikały z decyzji wymiarowej organu I instancji, która została następnie uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] .2004r. Jednocześnie organ ten określił zaległy podatek dochodowy w kwocie [...] zł. Wniosek ten jednak nie był zasadny. Zgodnie bowiem z art.59 §1 pkt.2 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. nr.110, poz.968 ze zm.) postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego tytułu albo jeżeli obowiązek nie staniał. Przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, gdyż po zmianie wysokości zaległego podatku dochodowego wystarczy zaktualizować tytuły wykonawcze. Nie ma więc przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze na postępowanie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2005r. zobowiązany zarzucił między innymi, iż uchylenie decyzji wymiarowej I instancji przez organ odwoławczy spowodowało stan niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozumieniu art.59 §1 pkt.7 powołanej wyżej ustawy. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśnił iż aktualizacja tytułów wykonawczych została dokonana w oparciu o § 9 ust.1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.07.1991r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr.137, poz.1541 ze zm. w tym Dz. U. z 2003r. nr.9 poz.106), w którym stwierdza się, że "jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy" Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z przepisów ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji wynika, iż postępowanie egzekucyjne może być umorzone. W literaturze przyjmuje się, że umorzenie to może obejmować za równo całość postępowania egzekucyjnego jak i jego część (zob. Piotr Przybysz "Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" str.198). Z tej ostatniej możliwości powinien też skorzystać organ I instancji w rozpoznawanej sprawie i to na podstawie art.59 §1 pkt.2 in fine wyżej powołanej ustawy. Stanowiącego iż postępowanie egzekucyjne umarza się gdy obowiązek nie istniał. Decyzja wymiarowa, z której wynikał zaległy podatek dochodowy jest zaś decyzją deklaratoryjną wydana na podstawie art. 21 §3 ustawy z dnia 29.08.1997r. ordynacja podatkowa (Dz.U. nr.139 poz.926 ze zm.). Oznacza to, że nie tworzy ona zobowiązania podatkowego lecz tylko stwierdza jego wysokość. Samo zobowiązanie podatkowe powstało bowiem z mocy prawa. W związku z tym obniżenie przez organ odwoławczy wymierzonego w tej decyzji zaległego podatku dochodowego za 2001r. jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż obowiązek ten w części nie istniał. Natomiast §9 ust.1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.07.1991r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został on wydany z przekroczenie upoważnienia a w art.6 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym stwierdza się, że właściwy minister do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zapewniający prawidłowość i terminowość przesyłania do zobowiązanego pisemnych upomnień zawierających wezwanie do wykonania obowiązku zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a także prawidłowość i terminowość kierowania do organów egzekucyjnych wniosków i tytułów egzekucyjnych. Przepis ten nie upoważnia więc do aktualizacji tytułów wykonawczych. Z resztą gdyby było inaczej to w przepisie wykonawczym nie można danej materii normować inaczej niż w przepisie rangi ustawowej w tym wypadku w art.59 §1 pkt.2 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego względu Sąd w niniejszym składzie odmówił zastosowania powołanego przepisu wykonawczego w oparciu o art.178 §1 Konstytucji RP stanowiącym, iż sędziowie w wykonywaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko konstytucji i ustawom. W tym stanie niniejszej sprawy skarga jest częściowo uzasadniona. Z tego względu Sąd działając na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił stosownie do art.200 tej ustawy. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, iż nie mogły zostać rozpatrzone inne zarzuty zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne niż objęte wnioskiem z dnia [...] .2005r., gdyż postępowanie przed organami egzekucyjnymi w sprawie tych zarzutów nie zostało jeszcze zakończone.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło