I SA/Bd 105/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania renty strukturalnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] 2006r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w T., po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z dnia [...] 2006r. Nr [...], w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej rentę strukturalną i odmawiającej przyznania tejże renty, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia: w dniu 02 sierpnia 2004 r. A. K. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Żninie wniosek o przyznanie renty strukturalnej w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Do wniosku dołączyła m. in. : zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w Ż., świadectwo dojrzałości, odpis skrócony aktu małżeństwa, odpis z księgi wieczystej Kw Nr [...], akt własności ziemi, wypis z rejestru gruntów. Kierownik BP ARiMR w Ż., w wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku pod kątem spełnienia przesłanek określonych w § 20 ust. 4 rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych ( Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm. ) -wydał w dniu 21 października 2004r. postanowienie o spełnieniu warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, z zaznaczeniem (§ 20 ust. 7 w/w rozporządzenia) , że wnioskodawca w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia winien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Następnie skarżąca w dniu 14 kwietnia 2005r. przedłożyła dokumenty potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego wraz z oświadczeniem o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, w postaci : aktu notarialnego umowy sprzedaży Rep. A Nr [...], wypisu z rejestru gruntów, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. W związku z powyższym, organ I instancji w dniu [...] 2005r. wydał decyzję o przyznaniu A. K. renty strukturalnej, uznając, iż spełniła przesłanki, wymienione w § 4 pkt 1 - 3, 6 , 7 i § 11 oraz § 4 pkt 4 i 5 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków przyznania rent strukturalnych. W dniu 19 października 2005r. do organu I instancji wpłynęło pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) Oddział Regionalny w B., wskazujące na konieczność weryfikacji prawa do renty z uwagi na fakt, że mąż rencistki jest nadal współwłaścicielem gruntów rolnych o pow. 4,79 ha, co wynikało z załączonego do pisma odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] 2005r. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, po ojcu J. K. Dodatkowo KRUS wskazał i załączył pismo Urzędu Gminy G. z 13 września 2005r., z którego treści wynikało, że małżonkowie K. od roku 1976 opłacali i nadal opłacają podatek rolny od posiadanych gruntów rolnych w wysokości 5, 56 ha. W związku z tym Kierownik BP w Ż., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) postanowieniem z dnia 24 października 2005r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania A. K. renty strukturalnej, uznając, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi przed wydaniem decyzji rentowej, a nieujawnione przez A. K. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ wezwał wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień w sprawie spadku po J. K. oraz w sprawie gruntów, od których opłacano podatek rolny. Następnie organ I instancji, decyzją z dnia 06 września 2006r. orzekł o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej i o odmowie jej przyznania. W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP wskazał, iż mąż A. K., w chwili składania dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej był w 2/3 współwłaścicielem nieruchomości rolnej położonych w G. tj. działek nr [...], nr [...] oraz posiadał działkę o nr [...]. Te okoliczności zdaniem organu sprawiły, że nie została spełniona podstawowa przesłanka do otrzymania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. W odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania renty - wydanej po wznowieniu postępowania - skarżąca, działająca przez pełnomocnika adwokat A. B. - Luty, wydanej decyzji zarzuciła naruszenie prawa i wskazała, że warunek przekazania gospodarstwa rolnego został spełniony przez fakt jego wydzierżawienia w styczniu 2005r. na okres 5 lat R. K. Nie zgodziła się ponadto z twierdzeniem organu, że opłacanie podatku rolnego od gruntów rolnych jest potwierdzeniem prowadzenia działalności rolniczej. Wskazała, iż grunty rolne nabyte w drodze spadkobrania przez męża wnioskodawczyni są jego majątkiem odrębnym, dlatego w jej opinii twierdzenie organu, iż jest ona ich współwłaścicielką jest niezasadne. Organ II instancji nie uznał zarzutów skarżącej za zasługujące na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] 2006r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca wniosek o rentę strukturalną złożyła w dniu 2 sierpnia 2004r., a nie jak twierdzi w dniu 7 kwietnia 2005r. Organ wskazał, że w dokumentach złożonych przy wniosku o rentę, znajdują się następujące oświadczenia : o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego tj. działkę nr [...] o pow. 10,91 ha, (która to działka zgodnie z umową notarialną z dnia [...] 2005r. została sprzedana R. K. ); skarżącej i jej męża, iż nie są właścicielami ani współwłaścicielami ani posiadaczami innych nieruchomości rolnych poza działką nr [...]; o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej. Organ zarzucił , że powyższe oświadczenia nie odpowiadały prawdzie mimo zagrożenia odpowiedzialnością karną , gdyż w tym okresie, jak wynika z pisma KRUS-u mąż skarżącej opłacał podatek rolny od 5,56 ha , tj. od posiadanych gruntów rolnych czyli od działki nr [...], oraz od działek nr [...] i nr [...], będących jego własnością na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...]2005r. sygn. akt [...]. Organ powołując się na § 20 ust. 7 w związku z § 9 pkt 1 cyt. rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych wskazał, iż warunek przekazania gospodarstwa rolnego oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolnej byłby spełniony , gdyby w okresie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o spełnieniu wszelkich przesłanek do otrzymania renty (w tym wypadku od dnia 21 październik 2004 r.) gospodarstwo rolne zostało przekazane a powierzchnia użytków rolnych posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża nie przekraczałaby powierzchni 0,5 ha . Organ wskazał, iż mąż skarżącej pomimo wydzierżawienia części gruntów na okres 5 lat, w chwili składania zmiany wniosku, tj. w dniu 07 kwietnia 2005r. był nadal współwłaścicielem 4,79 ha gruntów rolnych, pomimo posiadania świadomości, o konieczności przekazania własności gospodarstwa rolnego. Powyższe okoliczności zdaniem organu wskazują na nie spełnienie przez skarżącą podstawowej przesłanki wynikającej z obowiązywania § 9 cyt. rozporządzenia. W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając iż wydana została z naruszeniem prawa , w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 2 c , art. 9 § 1 i 20 ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. ( Dz. U. z 2004r. Nr 114, poz. 1191 ) - poprzez ich błędną interpretację. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do otrzymania renty, gdyż gospodarstwo rolne przekazano w dzierżawę i uczyniono to w terminie 6 miesięcy od wydania postanowienia oraz zaprzestano prowadzenia działalności rolniczej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestię przyznawania rent strukturalnych reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. ( Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm. ) Wnioskodawca aby uzyskać rentę strukturalną musi spełnić liczne przesłanki, a zwłaszcza zgodnie z § 20 ust. 7 w/w rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, winien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Przy czym warunek o zaprzestaniu prowadzenia działalności jest spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego zarówno uprawniony do renty jak i jego małżonek nie jest posiadaczem ( współposiadaczem) użytków rolnych o pow. przekraczającej 0,5 ha , z tym że działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach może służyć wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W skardze do sądu A K. zarzuciła organowi, wydanie decyzji z naruszeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c , § 9 ust. 1 oraz § 20 ust. 7 cyt. powyżej rozporządzenia , nie precyzując jednak na czym ta błędna interpretacja polegała. Wskazany przez pełnomocnika skarżącej przepis należy przywołać zatem w całości. Przepis § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowi, że warunek przekazania gospodarstwa, o którym jest mowa w § 4 pkt 4 uważa się za spełniony, gdy zostały przekazane: 1) wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1; 2) przekazanie nastąpiło: a) przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy albo b) na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego lub c) na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w dzierżawę, na podstawie zawartej na okres co najmniej 10 lat: pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków albo umowy w formie aktu notarialnego. Należy wskazać, że A. K. wniosek o przyznanie renty strukturalnej złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ż. w dniu 02 sierpnia 2004 r. Kierownik BP ARiMR w Ż. postanowieniem z 21 października 2004r . ( k- 12) uznał, że A. K. spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej. Postanowienie o spełnieniu przesłanek przez skarżącą zostało wydane w dniu 21 października 2004r. i przez nią odebrane w dniu 22 października 2004r. Termin 6 miesięczny na przekazanie wszystkich gruntów upływał w dniu [...] 2005r. Przed tym terminem, dniu 14 kwietnia 2005r. wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty, potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego wraz z oświadczeniem o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej w postaci : 1) aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 7 kwietnia 2005r. Rep. A [...]; 2) wypisu z rejestru gruntów; 3) zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. W tej sytuacji Kierownik BP ARiMR w Ż. w dniu [...] 2005r. wydał decyzję o przyznaniu renty strukturalnej A. K., uznając, iż spełnia ona przesłanki wymienione w § 4 pkt 1 - 3, 6 , 7 i § 11 oraz § 4 pkt 4 i 5 cyt. rozporządzenia RM w sprawie warunków przyznania rent strukturalnych. W dniu 19 października 2005r. do organu I instancji wpłynęło pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) Oddział Regionalny w B., wskazujące na konieczność weryfikacji prawa do renty A. K. z uwagi na posiadanie przez męża beneficjantki gruntów rolnych , po zmarłym ojcu J. K. Do pisma załączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] 2005r. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku oraz pismo Urzędu Gminy G. z 13 września 2005r. w sprawie opłacanego od roku 1976 podatku rolnego od 5,56 ha fiz. W związku z tym Kierownik BP w Ż., zgodnie z prawem postanowieniem z dnia 24 października 2005r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania A. K. renty strukturalnej uznając, iż zaszły nowe okoliczności, nieznane organowi przed wydaniem decyzji o rencie i nieujawnione przez wnioskodawczynię. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ). W ocenie Sądu zasadnie - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji w dniu [...] 2006r. uchylił decyzję o przyznaniu A. K. renty strukturalnej i orzekł o odmowie jej przyznania. Powyższe rozstrzygnięcie, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, ma oparcie w przepisach prawa. Z materiału dowodowego bowiem wynika, iż mąż A. K., w chwili składania dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej był w 2/3 współwłaścicielem nieruchomości rolnej położonych w G. tj. działek nr [...], nr [...] oraz posiadał we władaniu działkę o nr [...]. Skarżąca wraz z mężem dokonała natomiast następujących rozporządzeń gruntami rolnymi, a mianowicie : 1. w dniu w dniu 3 stycznia 2005r. zawarto pisemną umowę dzierżawy obejmującą działki nr [...] i [...] o pow. 4,79 ha będące własnością M. K. o pow. 4,79 ha . Umowę zawarto na okres 5 lat. Umowa nie została zarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków. 2. w dniu 7 kwietnia 2005r. skarżący sprzedali R. K. grunt rolny o pow. 10 ha 10.100 m2. obejmujący działkę nr [...] ( Rep. [...]) 3. w dniu [...] 2005r. Rep. A nr [...] sporządzili darowiznę na rzecz swej córki - A. F. - gruntu obejmującego działki : - o numerach [...] i [...], będące w 2/3 własnością M. K. (dzierżawione na 5 lat przez R. K., zgodnie z umową z dnia 3 stycznia 2005r ) oraz przekazano córce prawo posiadania działki o numerze ewidencyjnym 265 o pow. 0,77, 00 ha, której od roku 1974 są oboje małżonkowie posiadaczami. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że sporządzona pisemnie umowa dzierżawy z dnia [...] 2005r. nie została ujęta w ewidencji gruntów i budynków. Nie była też sporządzona w formie aktu notarialnego. Nie budzi wątpliwości, że stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia RM z 30 kwietnia 2004r. warunek przekazania gospodarstwa rolnego byłyby spełniony w przypadku zawarcia umowy dzierżawy na okres co najmniej 10 lat, o ile umowa zostałaby zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków albo zawarta w formie aktu notarialnego. W przedmiotowej natomiast sprawie - jak wynika z treści pkt 4 umowy - umowa dzierżawy została zawarta na lat 5. Natomiast umowa darowizny na rzecz córki A. F. została sporządzona w dniu 7 listopada 2005r., a zatem po upływie 6 miesięcznego okresu, wymaganego przepisami prawa. Na podstawie § 20 ust. 7 przywoływanego wyżej rozporządzenia w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem § 22. Dopiero po spełnieniu tego warunku można by mówić o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 9 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Zasadne jest więc stanowisko organów w sprawie, że tytuł współwłasności męża skarżącej w nieruchomości w postaci gospodarstwa rolnego o pow. 5,56 ha, musi być rozumiany jako posiadanie lub współposiadanie, o którym mowa w § 9 pkt 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004r. Stąd legitymowanie się własnością tej nieruchomości rolnej, mimo upływu 6 - miesięcznego terminu określonego przepisami prawa stanowiło podstawę do potraktowania przez organ jako niespełnienie warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej wymaganego § 4 pkt. 5 w związku z § 9 pkt.1 ww. rozporządzenia. Takie rozumienie przepisów znajduje także uzasadnienie w wykładni celowościowej, gdyż istotą przyjętych rozwiązań dotyczących rent strukturalnych była zmiana szeroko rozumianej struktury posiadania gospodarstw rolnych w celu poprawienia ich konkurencyjności. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo uznały, iż w sprawie, po wydaniu decyzji o przyznaniu renty zaszły nowe okoliczności, nie znane organowi w dniu wydawania przedmiotowej decyzji a nieujawnione przez skarżącą, pozwalające na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA na wznowienie postępowania w sprawie i uchylenie decyzji o przyznaniu renty a także o odmowie jej przyznania, uznając, iż skarżąca nie spełniła w dacie podjęcia decyzji przesłanek pozwalających na przyznanie renty strukturalnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzeczono, jak w sentencji wyroku