VI SA/Wa 232/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-24

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Pamela Kuraś-Dębecka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił sprzeciw dotyczący unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy "Pas napędowy sita obrotowego", uznając, że wprowadzone poprawki w dokumentacji zgłoszeniowej nie zmieniły istoty rozwiązania i nie rozszerzyły zakresu ochrony, a także czy rozwiązanie spełnia wymóg użyteczności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił sprzeciw. Rysunek będący integralną częścią dokumentacji zgłoszeniowej jednoznacznie ujawnił istotę rozwiązania w dniu zgłoszenia, a jego niezmienność w toku postępowania oznaczała brak zmiany istoty rozwiązania. Wprowadzone poprawki błędów wskazanych w opisie były oczywiste i nie zmieniały istoty ani zakresu ochrony, a przeniesienie cechy dotyczącej usytuowania taśmy do części nieznamiennej zawęziło zakres ochrony. Ponadto, rozwiązanie spełnia wymóg użyteczności, gdyż posiada cechy umożliwiające jego podstawową funkcję, nawet jeśli nie wykazuje wyższej użyteczności niż rozwiązania dotychczas znane.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli sprzeciw przeciwko decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy "Pas napędowy sita obrotowego". Zarzucili zmianę istoty rozwiązania, rozszerzenie zakresu ochrony po ogłoszeniu o zgłoszeniu oraz brak użyteczności wzoru. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw, uznając poprawki za oczywiste błędy, które nie zmieniły istoty ani zakresu ochrony, a także stwierdzając, że wzór jest użyteczny. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Urzędu Patentowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006r. sprawy ze skargi Z. C., P. sp.j. z siedzibą w P., P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia[...] listopada 2005 r. Nr [...] działając w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2005 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Pas napędowy sita obrotowego" udzielonego na rzecz M. S., T. na skutek sprzeciwu złożonego przez skarżących – Z. C. zam. w P., P. Z. C. i Wspólnicy sp. jawna z P. i P. sp. z o.o. z P., działając na podstawie art. 77, art. 80, art 23, art. 26, art. 27 oraz art. 30 w związku z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (t.j. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (pwp – t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm.) a także art. 37 ust. 2 Prawo własności przemysłowej oddalił sprzeciw. Organ ustalił, że skarżący wystąpili do Urzędu Patentowego RP ze sprzeciwem przeciwko prawomocnej decyzji z dnia [...] września 2003 r. o udzieleniu na rzecz M. S., prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt.: "Pas napędowy sita obrotowego" (z datą zgłoszenia [...] lipca 2001 r.). Wnosząc sprzeciw wskazali, że uprawniony dokonał zmiany istoty chronionego rozwiązania w stosunku do wersji rozwiązania z dnia zgłoszenia i rozszerzył zakres ochrony już po ogłoszeniu o zgłoszeniu. Nadto wskazali na braku użyteczności przedmiotowego wzoru użytkowego, tj nie spełnienia wymogów określonych w art. 30 i art. 77 w/w ustawy o wynalazczości oraz art. 37 w/w ustawy Prawo własności przemysłowej. Podnieśli, że do części nieznamiennej przeredagowanego zastrzeżenia dodano cechę odnoszącą się do tego samego szczegółu konstrukcyjnego co cecha znamienna pierwotnej wersji 1 zastrzeżenia, przy czym cechy te są różne, a nawet wykluczają się wzajemnie. W pierwotnej wersji bowiem powierzchnia płetwy do mocowania taśmy znajduje się po stronie głów zębów, zaś w zmienionej - po stronie stóp zębów. Ta dodana cecha nie była ujawniona w pierwotnej wersji zastrzeżeń i dodatkowo stoi w sprzeczności z ujawnionym rozwiązaniem w dniu jego zgłoszenia. Ponadto wskazali, że w zmienionej wersji zastrzeżenia siatka wzmacniająca (5) umiejscowiona jest pod średnicą stóp zębów i nad linkami, natomiast w pierwotnej wersji siatka (5) umiejscowiona była pod głowami zębów i nie jest w niej określone wzajemne położenie siatki (5) względem średnicy stóp zębów i linek. Także w pierwotnym opisie i zastrzeżeniach brak było wzmianki, że linki ułożone są w szeregu i nie wskazano usytuowania siatek (5a) w relacji do średnicy głów zębów i linek. Jednocześnie wnoszący sprzeciw podkreślili, że skoro rysunek jest identyczny dla obu wersji zastrzeżeń to niezależnie, która z tych wykluczających się wersji jest tożsama z rysunkiem to oba przypadki wykluczają udzielenie prawa ochronnego na sporne rozwiązanie. Zdaniem skarżących albo przeredagowana wersja jest sprzeczna z rysunkiem, albo wprowadzono w niej cechy nieujawnione w dacie pierwszeństwa i dokonano rozszerzenia zakresu ochrony po publikacji o zgłoszeniu. Nadto wnoszący sprzeciw zarzucili brak użyteczności przedmiotowego wzoru użytkowego uzasadniając to tym, że sporne rozwiązanie nie posiada wskazanych w zgłoszeniu cech użyteczności. Zdaniem skarżących podane w opisie wzoru użytkowego korzystne skutki rozwiązania, które w stosunku do znanych rozwiązań, wskazują na wyższą trwałość, lepsze wzmocnienie i zarazem uelastycznienie pasa, który lepiej układa się na kołach zębatych, wyeliminowanie pęknięć elementów pasa oraz obrzeża taśmy filtrującej są nieuzasadnione. Pas w czasie pracy jest cyklicznie zginany i prostowany. W trakcie zginania na siatkę wzmacniającą (5) usytuowaną w górnym rejonie pasa będą działać siły rozciągające, natomiast na siatkę (5a) usytuowaną w dolnym rejonie pasa siły ściskające. Każdy dodatkowy niezależny element wzmocnienia, przy tym usytuowany w rejonie górnej i dolnej krawędzi pasa powoduje jego usztywnienie podczas pracy. Zatem nie jest możliwym jednoczesne wzmocnienie pasa, a zarazem zwiększenie jego elastyczności i uzyskanie lepszego układania się pasa na kole. Działające w czasie pracy pasa siły, w przypadku wytrzymałego elementu wzmacniającego, doprowadzą do zerwania połączeń gumy z elementem wzmacniającym, a to poddaje w wątpliwość twierdzenie o wyższej trwałości spornego pasa. Ponadto struktura pasa z kilkoma elementami wzmacniającymi sprawi trudności przy jego wytwarzaniu, co do zachowania właściwej geometrii, a to spowoduje nie stabilną pracę i pękanie elementów pasa oraz obrzeża taśmy filtrującej. Z uwagi na powyższe wnoszący sprzeciw stwierdzili, że sporne rozwiązanie nie zaspakaja potrzeby zwiększenia elastyczności i trwałości pasa, a nawet pogarsza te cechy w stosunku do znanych rozwiązań, co poddaje w wątpliwość jego użyteczność jako ustawowego warunku uzyskania prawa ochronnego. Uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw uznał go za bezzasadny podnosząc, że w pierwotna wersja opisu i zastrzeżeń ochronnych zawierała oczywistą pomyłkę nazywając stopy zębów głowami zębów i odwrotnie głowy zębów stopami zębów, wynika to bowiem z rysunku wzoru użytkowego, na którym również została uwidoczniona istota przedmiotowego wzoru. Wzajemne położenie poszczególnych elementów pasa nie zmienia się, nawet przy obecności w treści zastrzeżeń i w opisie nazewnictwa mylącego stopy zębów z głowami zębów, ponieważ charakterystyczne linie zębów pasa są przywołane nie tylko w opisie i zastrzeżeniach ale także jednoznacznie są zilustrowane na rysunku. Zatem wprowadzenie właściwej terminologii w treści opisu i zastrzeżeń, przy nie zmienionym rysunku, nie zmieniło istoty wzoru użytkowego. Ponadto wprowadzona zmiana zawęziła pierwotny zakres żądanej ochrony. Zmiana cechy stanowiącej, że siatka wzmacniająca (5) umiejscowiona jest pod stopami (7) zębów (3) na zapis mówiący o umiejscowieniu tej siatki pod średnicą stóp (7) zębów (3) i nad linkami (6) ogranicza położenie siatki (5) z dwóch położeń: nad linkami (6) i pod linkami (6) do tego pierwszego. Z powyższego ograniczenia położenia siatki (5) nie można wywodzić rozszerzenia zakresu żądanej ochrony. Ponadto położenie siatki (5) nad linkami (6) przedstawia rysunek wzoru użytkowego. Kolejna zmiana redakcyjna dotycząca wprowadzenia do zastrzeżenia wyrażenia "w szeregu" nie rozszerza zakresu żądanej ochrony, ponieważ usytuowanie linek (6) w szeregu wynika z pierwotnego opisu i zastrzeżenia nr 3 gdzie mowa o linkach (6) rozmieszczonych w połowie wysokości h zębów (3), a więc również w szeregu. Także takie rozmieszczenie linek (6) przedstawione jest na rysunku wzoru użytkowego. Ostatnia zmiana redakcyjna dotycząca wprowadzenia do zastrzeżenia wyrażenia "pomiędzy średnicą głów (8) zębów (3) i linkami (6)" wynika z treści pierwotnego zastrzeżenia nr 1. Określono w nim, że siatka (5a) umiejscowiona jest pod linkami (6) z jednymi końcami (9) w pobliżu zębów (3), a linki (6) są pomiędzy stopami (7) i głowami (8) zębów (3), a więc siatka (5a) umiejscowiona jest pomiędzy średnicą głów (8) zębów (3) i linkami (6). Takie usytuowanie siatki (5a) przedstawione jest również na rysunku wzoru użytkowego. W świetle powyższych wywodów uprawniony stwierdził, że zakres udzielonej ochrony jest znacznie węższy od pierwotnie żądanego, a wzór według opisu ochronnego [...] był w pełni ujawniony w wersji dokumentacji z dnia jego zgłoszenia do ochrony. Co do zarzutu braku użyteczności przedmiotowego wzoru użytkowego uprawniony stwierdził, że jego rozwiązanie dotyczące pasa, który z powodzeniem nadaje się do napędzania sit obrotowych, spełnia wymóg użyteczności w rozumieniu przepisu art. 77 ustawy o wynalazczości. Zgodnie z przepisami ustawy od wzoru użytkowego wymaga się jedynie użyteczności, a nie zwiększonej użyteczności. Nie mniej pas wg opisu ochronnego [...] jest bardziej elastyczny i zarazem lepiej wzmocniony niż znany wcześniej pas wg opisu ochronnego [...]. Znany wcześniej pas posiada wzmocnienie tylko z jednej siatki rozciągniętej na całej szerokości pasa, wzdłuż jednej linii składającej się z odcinków prostych i łuków. Przy czym część łukowa siatki nie jest równoległa do osi koła napędowego pasa. Pas ten posiada linki zabezpieczone tylko jednostronnie siatką przed wyrwaniem z pasa. Natomiast w pasie wg [...] wzmocnienie stanowią trzy oddzielne siatki, z których żadna nie jest rozciągnięta na całej szerokości pasa oraz dwa szeregi linek umieszczonych pomiędzy siatkami. W związku z powyższym pas ten jest lepiej wzmocniony oraz bardziej elastyczny w osiach wzdłużnej i poprzecznej niż pas wcześniej znany. Ponadto pas wg [...] posiada dłuższą żywotność co potwierdziła praktyka. Przedstawionemu w sprzeciwie obrazowi pracy z niekorzystnym układem sił działających na sporny pas uprawniony zarzucił, że taki układ sił nie ma miejsca, bowiem w warunkach pracy nie uwzględniono zróżnicowania w długościach siatek wzmacniających. Siatka bardziej oddalona od koła napędowego jest odpowiednio dłuższa od siatki usytuowanej bliżej tego koła co powoduje, że żadna z siatek i linek nie może być nadmiernie naciągana i ściskana siłami wzdłużnymi powstałymi przy zginaniu pasa na kole. Siatki (5a) położone w płetwach i po obu stronach zębów są rozdzielone, stąd pas jest podatny na układanie się na zębach koła napędowego. Także wykonanie pasa wg opisu [...] jest łatwiejsze niż wg [...], ponieważ dotyczy prostszego ułożenia w płaszczyznach równoległych trzech osobnych wąskich siatek wzmacniających zamiast trudniejszego ułożenia w płaszczyznach równoległych jednej szerokiej siatki, którą trzeba wyprofilować w łuki. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2005 r. wnoszących sprzeciw zarzucił brak właściwego ujawnienia umożliwiającego zrealizowanie spornego rozwiązania. W dokumentacji wzoru użytkowego nr [...] użyto błędnie pojęcia średnicy odnośnie stopy i głowy zęba, które nie występuje w tym wzorze, ponieważ średnica może dotyczyć tylko koła. Ponadto błędne jest sformułowanie umieszczone w części znamiennej, zgodnie z którym siatka wzmacniająca 5 umiejscowiona jest pod średnicą stóp, a z rysunku wynika, że siatka wzmacniająca 5 umiejscowiona jest na górze. Pełnomocnik wnoszących sprzeciw zwrócił także uwagę na to, że możliwość zmiany w opisie i zastrzeżeniach oznaczeń stóp i głów zębów powoduje nie uprawnioną dowolność interpretacyjną zgłoszonej istoty rozwiązania, bowiem w zależności od potrzeby, już po dacie zgłoszenia, uprawniony mógł wybrać opcję usytuowania powierzchni płetwy do mocowania taśmy tzn. po stronie stóp czy też po stronie głów zębów. Wyjaśniając powołanie w sprzeciwie art. 23 w/w ustawy o wynalazczości jako podstawy prawnej wnoszących sprzeciw stwierdził, że sporne rozwiązanie nie może korzystać z daty zgłoszenia, gdyż cechy ujawniono w skorygowanym zgłoszeniu, a nie pierwotnym. Dodatkowo wnosząc sprzeciw rozszerzyli podstawę prawną o art. 26, art. 27 i art. 80 w/w ustawy o wynalazczości. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2005 r. uprawniony stwierdził, że o oczywistości dokonanych pomyłek świadczy stanowisko wnoszącego sprzeciw pana Z. C. zaprezentowane w uwagach odnoście spornego wzoru, nadesłanych na etapie postępowania zgłoszeniowego. Z tego stanowiska wynika, że pan C. nie zależnie od poprawności oznaczenia głów i stóp zębów, opierając się na rysunku właściwie rozpoznał istotę spornego rozwiązania. Dodatkowo uprawniony złożył do akt sprawy kserokopie z publikacji encyklopedycznych zgodnie, z którymi w spornym wzorze użyto oznaczeń średnic stóp i głów zębów, kwestionowanych co do zasady przez stronę przeciwną. Także uprawniony przytoczył decyzję Komisji Odwoławczej z [...] października 1998 r. [...] w sprawie o unieważnienie wzoru użytkowego [...] pt. "Pojemnik zwłaszcza na pieczywo" na poparcie swojego stanowiska odnośnie oceny zdolności ochronnej swojego wzoru użytkowego w zakresie jego użyteczności oraz o c nośnie oparcia się na rysunku przy ocenie zmian w zgłoszeniu. Organ uznał iż w przedmiotowej sprawie istotne jest to, że będący integralną częścią dokumentacji zgłoszeniowej rysunek jednoznacznie i dostatecznie ujawnił istotę rozwiązania w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego, a w toku postępowania zgłoszeniowego rysunek ten nie został zmieniony zatem i ujawniona w nim istota rozwiązania nie uległa zmianie. Wprowadzone poprawki błędów wskazań nie zmieniły w ocenie organu istoty rozwiązania więc nie uchybiły przepisowi art. 30 w związku z art. 82 w/w ustawy o wynalazczości. Natomiast przeniesienie cechy dotyczącej usytuowania taśmy do części nieznamiennej zastrzeżenia ochronnego zawęziło zakres ochrony co nie uchybia przepisowi art. 37 ust. 2 w związku z art. 100 w/w ustawy Prawo własności przemysłowej. Organ, uznał iż zarzut braku użyteczności przedmiotu wzoru z uwagi to, że sporne rozwiązanie nie posiada wskazanych w zgłoszeniu cech użyteczności w postaci podanych tam korzystnych skutków rozwiązania jest niesłuszny. Wskazał, że zgodnie art.77 ustawy o wynalazczości wzór użytkowy przedstawia konkretne nowe i użyteczne rozwiązanie, natomiast nie musi posiadać cech wyższej użyteczności. Zdaniem organu sporne rozwiązanie nie musi zaspakajać potrzeb w większym stopniu niż dotychczasowe podobne rozwiązania. Dla użyteczności pasa wg [...] istotne jest w ocenie organu to, że określający go zespół cech konstrukcyjnych umożliwia jego funkcję przeniesienia napędu na sito a taką funkcję posiada. Biorąc pod uwagę powyższe organ oddalił sprzeciw. Zaskarżając decyzję skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 37 w/w ustawy Prawo własności przemysłowej: art. 77, art. 80, art. 26 i art. 30 w związku z art. 82 w/w ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 pwp podając, że - Urząd Patentowy błędnie przyjął, iż rysunek jednoznacznie i dostatecznie ujawnił istotę rozwiązania w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego, - nietrafnie i sprzecznie z przepisami prawa organ stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w toku postępowania zgłoszeniowego rysunek nie został zmieniony zatem i ujawniona w nim istota rozwiązania nie uległa zmianie - popełniony w dacie zgłoszenia błąd może skutkować ograniczeniem praw osób trzecich, - przedmiotowy wzór użytkowy nie może być zrealizowany, gdyż nie wiadomo jednoznacznie, gdzie jest usytuowana siatka wzmacniająca 5, - z w/w braku właściwego ujawnienia usytuowania siatki wzmacniającej 5, na etapie skargi, skarżący wywodzą również brak wymogu użyteczności spornego rozwiązania, o którym mowa w art. 77 w/w ustawy o wynalazczości, - na etapie skargi skarżący dodatkowo podnoszą, powołując się na przepis § 5 ust. 2 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 23 marca 1993r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (MP z 1993r, nr 18, poz.179), że brak posiadania przez sporne rozwiązania wskazanych w opisie wzoru użytkowego korzystnych skutków rozwiązania może świadczyć o braku użyteczności spornego rozwiązania, o której mowa w art. 77 w/w ustawy o wynalazczości. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Podniesiono, że przy ocenie zmian redakcyjnych zastrzeżeń ochronnych dokonanych w toku postępowania zgłoszeniowego przeanalizowano każdą konkretną zmianę w oparciu o przepis art. 30 w związku z art.82 w/w ustawy o wynalazczości. Organ uznał, że zmiany nie zmieniły istoty rozwiązania z dnia zgłoszenia i zmiany nie rozszerzyły zakresu ochrony. W ocenie organu będący integralną częścią dokumentacji zgłoszeniowej rysunek jednoznacznie i dostatecznie ujawnił istotę rozwiązania w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego, a ponieważ w toku postępowania zgłoszeniowego rysunek ten nie został zmieniony, zatem i ujawniona w nim istota rozwiązania nie uległa zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, jest oparta na obowiązujących przepisach prawa i zgodna z ich treścią. Stosownie do przepisów art. 246 ust.1 i art.247 ust.2 ustawy Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 powołanej ustawy ustawowe warunki wymagane do uzyskania praw ochronnych udzielonych przed wejściem w życie tej ustawy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego, z tym wyjątkiem, że dla udzielonych praw stosuje się przepis art. 37 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. W przedmiotowej sprawie wzór użytkowy nr [...] pt.: "Pas napędowy sita obrotowego" został zgłoszony do Urzędu Patentowego w dniu [...] lipca 2001 r., a więc w okresie obowiązywania cyt. wyżej ustawy o wynalazczości. Przepisy ustawy o wynalazczości, z wyżej wymienionym wyjątkiem, będą więc stanowiły podstawę prawną do oceny zdolności ochronnej wzoru użytkowego, przy rozpatrywaniu tej sprawy o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego na wzór użytkowy. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. (Dz.U. z 2001, nr 49, poz. 508) Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 1 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów użytkowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru użytkowego zarejestrowanego w 2003r. ale zgłoszonego przed wejściem w życie ustawy Prawo własności przemysłowej są zatem przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. z 1993 r nr 26 poz. 117 ze zm.). W świetle powyższego, interes prawny wnioskodawcy w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego prawa ochronnego na wzór użytkowy nie wymaga uzasadnienia, gdyż zgodnie z instytucją sprzeciwu każdy może wnieść umotywowany sprzeciw. Z treści art. 30 w związku z art. 82 w/w ustawy o wynalazczości wynika, że do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia prawa ochronnego zgłaszający może wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wzoru użytkowego, jeżeli nie zmieniają one istoty zgłoszonego wzoru, ani nie uzasadniają zmiany pierwszeństwa do uzyskania prawa ochronnego. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 2 w związku z art. 100 w/w ustawy Prawo własności przemysłowej i art. 80 ust. 3 w/w ustawy o wynalazczości, w toku postępowania zgłoszeniowego zmiana zastrzeżeń ochronnych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony może być dokonana tylko do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu. Zmiany zastrzeżeń ochronnych nastąpiły [...] stycznia 2004 r. ([...]), a więc już po ogłoszeniu o zgłoszeniu mającego miejsce [...] marca 2002 r. ([...]). Z treści art. 77 i art. 26 i art. 27 w związku z art. 82 w/w ustawy o wynalazczości wynika, że wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie techniczne dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, z ujawnioną istotą rozwiązania w dokumentacji zgłoszeniowej i określonym zakresem żądanej ochrony w zastrzeżeniach ochronnych. Jak zauważył SN w wyroku z dnia 29 stycznia 1976r. sygn. akt IV PRN 21/75 "Z definicji wzoru użytkowego zawartej w art. 76 prawa wynalazczego z 1962 r. (odpowiednio w art. 73 ustawy o wynalazczości z 1972 r.) wynika, że wzór użytkowy nie spełnia ustawowego warunku nowości i podlega unieważnieniu (art. 67 § 1 ust. 1 w zw. z art. 82 prawa wynalazczego i art. 64 § 1 w zw. z art. 78 ustawy o wynalazczości), jeśli zostanie mu przedstawione znane z przed daty, od której trwało prawo z rejestracji wzoru użytkowego takie techniczne ukształtowanie przedmiotu, jego układu, budowy lub zestawienia o trwałej postaci, które objęte zostało także zastrzeżeniami ochronnymi wzoru i ze swej istoty umożliwia większą użyteczność lub łatwość stosowania przedmiotu. Inne natomiast rozwiązanie techniczne zastosowane w porównywanym przedmiocie, jak np. wynikające ze sposobu jego wytwarzania, nie stanowią podstawy do badania nowości wzoru użytkowego". Z treści art. 23 w związku z art. 82 w/w ustawy o wynalazczości wnika, że przepis ten dotyczy przyznania pierwszeństwa zgłoszeniu gdy dokonano kilku zgłoszeń tego samego rozwiązania i zapobiega udzieleniu wielu praw ochronnych na to samo rozwiązanie gdy nie można zastosować zarzutu braku nowości na podstawie art. 11 w związku z art. 82 w/w ustawy ponieważ wcześniejsze zgłoszenie zostało opublikowane już po dacie zgłoszenia późniejszego. W sprawie zakwestionowana została tożsamość rozwiązania z dnia zgłoszenia z rozwiązaniem na które zostano udzielone prawo ochronne. Argumenty skarżących są bezzasadne. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie istotne jest to, że będący integralną częścią dokumentacji zgłoszeniowej rysunek jednoznacznie i dostatecznie ujawnił istotę rozwiązania w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego, a w toku postępowania zgłoszeniowego rysunek ten nie został zmieniony zatem i ujawniona w nim istota rozwiązania nie uległa zmianie. Sporny pas na rysunku przedstawiony jest w postaci czytelnego przekroju poprzecznego, na którym linie konturowe określają istotne cechy kształtu i wzajemnego usytuowania poszczególnych elementów pasa. Powierzchnia płetwy do mocowania taśmy znajduje się po stronie stóp zębów pasa. Ponadto linia konturu zewnętrznego pasa przedstawia w obszarze płetwy tylko po stronie stóp zębów specjalnie przygotowany uskok dla przyjęcia mocowanej w nim taśmy co świadczy, że uprawniony tam zdecydował umieścić siatkę. Natomiast w opisie wzoru użytkowego, w jego wersji z dnia zgłoszenia, uprawniony podając istotne środki techniczne występujące na rysunku do oznaczenia rysunkowego 7, na rysunku wskazującego stopę zęba, przyporządkował w opisie głowę zęba i odwrotnie rysunkowej głowie z oznaczeniem 8 przyporządkował w opisie stopę zęba. Takie przyporządkowanie tj. wskazywanie stopy zęba w miejscu powierzchni zewnętrznej pasa, a głowy zęba w miejscu dna obszaru uzębienia jest jak zauważył słusznie organ absurdem, i świadczy jedynie o oczywistej pomyłce, którą należało usunąć wprowadzając w opisie prawidłowe wskazania tych środków będących bazą odniesienia dla określenia innych cech. Wprowadzone poprawki błędów wskazań nie zmieniły istoty rozwiązania więc nie uchybiły przepisowi art. 30 w związku z art. 82 w/w ustawy o wynalazczości. Natomiast przeniesienie cechy dotyczącej usytuowania taśmy do części nieznamiennej zastrzeżenia ochronnego zawęziło zakres ochrony co nie uchybia przepisowi art. 37 ust. 2 w związku z art. 100 w/w ustawy Prawo własności przemysłowej. Siatka wzmacniająca 5 umiejscowiona jest wg rysunku pod stopami, czyli pod średnicą stóp i nad linkami 6, powyższe wynika także z opisu oraz z zastrzeżeń ochronnych, w ich wersji z dnia zgłoszenia, gdzie wskazano usytuowanie siatki 5 pod głowami, tzn. przy wzięciu po uwagę wyżej wyjaśnionego błędu oczywistego - pod stopami i jednocześnie, ponieważ linki 6 umieszczone są pomiędzy głowami i stopami zębów to siatka wzmacniająca 5 jest usytuowana nad linkami 6. Wprowadzenie zatem do zastrzeżenia ochronnego cechy usytuowania siatki 5 istniejącej w wersji dokumentacji zgłoszeniowej z dnia zgłoszenia, w tym także w zastrzeżeniach ochronnych, nie spowodowało zmiany istoty jak i zakresu ochrony. W związku z powyższym ta zmiana nie uchybiła w/w przepisom. Linki 6 wg rysunku rozmieszczone są w pasie w szeregu poza płetwami w połowie wysokości zębów, również na szeregowe usytuowanie linek 6 wskazują zastrzeżenia ochronne z dnia zgłoszenia mówiąc o tym, że linki 6 rozmieszczone są w połowie wysokości zębów, także to podaje opis z dnia zgłoszenia z tym, że dodatkowo mówi on wprost o "szeregach" linek 6. Wprowadzenie zatem do zastrzeżenia ochronnego określenia "w szeregu" oznaczającego cechę istniejącą w dokumentacji zgłoszeniowej w dniu jej zgłoszenia nie spowodowało zmiany istoty, a z uwagi na to, że w zastrzeżeniu ochronnym dodano precyzujące sformułowanie nie rozszerzyło to zakresu ochrony. W związku z powyższym zdaniem Sądu zmiana ta nie uchybiła w/w przepisom. Obie siatki 5a wg rysunku usytuowane są pomiędzy średnicą głów zębów i linkami 6 powyższe wynika także z opisu z dnia zgłoszenia wskazującego dla tego usytuowania miejsce pod średnicą stóp, tzn. przy wzięciu po uwagę wyżej wyjaśnionego błędu oczywistego - miejsce pod średnicą głów, oraz z zastrzeżeń ochronnych z dnia zgłoszenia wskazujących usytuowanie siatek 5a pod linkami 6, które są umieszczone pomiędzy głowami i stopami zębów. Wprowadzenie zatem do zastrzeżenia ochronnego określenia "pomiędzy średnicą głów zębów i linkami 6" oznaczającego cechę istniejącą w wersji dokumentacji zgłoszeniowej z dnia zgłoszenia, w tym także w zastrzeżeniu ochronnym, nie spowodowało zmiany istoty jak i zakresu ochrony. W związku z powyższym ta zmiana nie uchybiła w/w przepisom. W dokumentacji zgłoszeniowej zarówno w jej wersji z dnia zgłoszenia jak i w wersji po wprowadzonych zmianach jako pomocniczego określenia użyto pojęcia średnicy, która zdaniem organu powszechnie jest stosowana do wymiarowania elementów o kształcie koła. W ocenie Sądu użyta terminologia, kwestionowana przez skarżących nie może mieć wpływu na pojęcie średnicy w tym konkretnym wypadku. Taki opis jak słusznie zauważył organ przybliża zrozumienie rozwiązania pasa napędowego sita obrotowego, który bezpośrednio współpracując z kołowym wieńcem zębatym opasuje go i przyjmuje jego kołowy kształt. W ten sposób dla współpracujących ze sobą uzębień wieńca i pasa pojawiają się dwie jednakowe co do wartości pary średnic związane z głowami i z ze stopami zębów. Przy czym średnica głów zębów wieńca pokrywa się ze średnicą stóp zębów pasa i odwrotnie średnica stóp zębów wieńca pokrywa się ze średnicą głów zębów pasa. Stąd też użyte w opisie po zmianach nazwy średnica dg stóp i średnica ds głów bezpośrednio odnoszą się do pasa jednocześnie poprzez swe indeksy sugerują jego funkcjonalny związek z kołowym wieńcem zębatym. Sąd podziela stanowisko organu, że z uzębieniami związane jest powszechnie przyjęte nazewnictwo, w którym ząb ma głowę i stopę, i w naturalny sposób przyjmuje się że głowa jest u góry zęba, a stopa u dołu zęba bez względu na zorientowanie całego zęba na rysunku. Zasadne jest twierdzenie, że ząb może na rysunku przyjmować różne pozycje ale jego własny układ odniesienia jest stały. W związku z powyższym określenie że siatka 5 jest umiejscowiona pod stopą, czy też pod odpowiadającą jej średnicą stóp, chociaż na rysunku siatka 5 znajduje się na górze jest prawidłowe, ponieważ takie określenie odnosi się do zęba, a nie do rysunku. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, iż zarzut braku użyteczności przedmiotu wzoru z uwagi to, że sporne rozwiązanie nie posiada wskazanych w zgłoszeniu cech użyteczności w postaci podanych tam korzystnych skutków rozwiązania jest niesłuszny. W opisie wzoru użytkowego po ujawnieniu istoty rozwiązania przedstawia się korzystne skutki rozwiązania, które wskazują na jego zalety w stosunku do znanych rozwiązań. Tych zalet stanowiących w przedmiotowym przypadku zaspokojenie potrzeby zwiększenia elastyczności pasa i trwałości pasa, a zatem wskazujących na wyższą użyteczność rozwiązania, nie należy utożsamiać z użytecznością rozwiązania, o której mowa w art.77 ustawy o wynalazczości. Powołany przepis stanowi jedynie, iż wzór użytkowy przedstawia konkretne nowe i użyteczne rozwiązanie, natomiast nie stawia wymogu posiadania przez wzór użytkowy cech wyższej użyteczności, a więc sporne rozwiązanie zgodnie z tym przepisem nie musi zaspakajać potrzeb w większym stopniu niż dotychczasowe podobne rozwiązania. Dla użyteczności pasa wg [...] istotne jest to, że określający go zespół cech konstrukcyjnych umożliwia jego funkcję przeniesienia napędu na sito a taką funkcję posiada. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło